Kur Niçin Yükseldi
Dünden itibaren gelişme yolundaki
ülke paraları başlıca rezerv paralara karşı hızlı değer kaybı içine girdi. Brezilya’daki
iktidar değişiminin yarattığı olumlu rüzgârın Brezilya Real’inin olumlu biçimde
ayrışmasına yol açması dışında gelişme yolundaki ekonomilerin paraları hep
birlikte değer kaybetti. Bu gelişmede özellikle Çin’in büyüme hızının daha da
düşebileceği beklentisi ve bunu esas alan Apple’ın iphone’a yönelik talep daralmasını
da gerekçe göstererek satış tahminlerini düşürmesi etkili oldu. Bu gelişmeler,
dünya genelinde büyümede bir yavaşlama olacağı izlenimi doğurdu. Bu izlenim, piyasaları
olumsuz etkiledi ve sonuç olarak gelişmekte olan ekonomilerin para birimleri
değer kaybı yaşadı.
Aslında burada olumlu ve olumsuz
durumların bir karması söz konusu. Dünyada bir yavaşlama ortaya çıkması Fed ve
Avrupa Merkez Bankası’nın parasal sıkılaştırma konusunu yeniden düşünmesinin ve
örneğin faiz artışları konusunda acele etmemesinin yolunu açacak. Bu durum gelişmekte
olan ekonomilerin dış kaynağa ulaşmasında 2019’da karşılaşmaları beklenen
sıkıntıların bir süre ertelenmesini sağlayacak. Bu yönden bakıldığında
gelişmekte olan ülke paraları açısından bu durumun olumlu görünmesi ve
paralarının değer kazanması gerektiği düşünülebilir. Buna karşılık işin bir de
olumsuz yönü var: Dünyada büyümenin yavaşlaması gelişmekte olan ekonomilerin
ihracatında düşüşlere yol açacak ve Çin’den başlayarak krizin bu ülkelere
bulaşmasına yol açabilecek. Yıllar önce yazdığım küresel krizin üçüncü aşaması[i] ortaya çıkarsa kriz çok
uzun bir süreye yayılabilir. Şimdilik olumsuz yön ağır basıyor gibi görünüyor.
Dünyada bunlar olurken TL, öteki
paralara göre olumsuz ayrışarak en fazla değer kaybeden para oldu. Bugün öğlen saatleri
itibarıyla durum aşağıdaki tabloda gösterildiği gibiydi.
USD
Karşısında Paralar
|
|||||||
1
|
2
|
3
|
4 (2 vs 1)
|
5 (3 vs 2)
|
6
|
7
|
|
2017
|
2018
|
3.01.2019
|
Değişim %
|
Değişim %
|
Enflasyon
|
MB Faizi
|
|
Brezilya (Real)
|
3,3125
|
3,8812
|
3,7868
|
17,2
|
-2,4
|
4,05
|
6,50
|
Endonezya (Rupiah)
|
13,5550
|
14,3900
|
14,4565
|
6,2
|
0,5
|
3,13
|
6,00
|
Hindistan (Rupee)
|
63,8725
|
69,7675
|
70,4100
|
9,2
|
0,9
|
2,33
|
6,50
|
G. Afrika (Rand)
|
12,3828
|
14,3467
|
14,5444
|
15,9
|
1,4
|
5,20
|
6,75
|
Türkiye (TL)
|
3,7872
|
5,2894
|
5,4346
|
39,7
|
2,7
|
20,30
|
24,00
|
Türkiye Dışı Ortalama
|
12,1
|
0,1
|
3,68
|
6,44
|
|||
Tablodan görüleceği gibi TL,
öteki ülke paralarına göre negatif ayrışma yaşamış bulunuyor. Brezilya’daki
olumlu ayrışmayı bir yana bırakırsak Türk Lirasının da öteki paralar kadar
değer kaybına uğraması gerekirdi. Demek ki Türkiye’ye özgü farklı bir şeyler
var ki TL’de böyle bir negatif ayrışma söz konusu oldu. Tahmin edilebileceği gibi enflasyonda iki aydır yaşanan düşüşler nedeniyle faizlerin
düşürülmesi konusunun yine gündeme gelmiş olması beklentiler üzerinde olumsuz etkiler yaratıyor. Merkez Bankası’nın farklı bir
nedenle yapacağı olağanüstü genel kurul toplantısı da bu döneme denk gelince bu
konudaki kuşkular arttı. Piyasa, enflasyonda kalıcı düşüş görülmeden ya da bir
başka ifadeyle düşüş kalıcı hale gelmeden yapılacak faiz indirimlerinin, yarardan çok zarar getireceğini düşünüyor ve o nedenle bu tür bir eylem
yapılabileceği endişesiyle döviz talebi yaratıyor.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 202697 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.