Merkez Bankası Rezervleri ve Swap Etkisi
12.04.2019 (geçen Cuma) itibariyle Merkez Bankası’nın
açıkladığı uluslararası net rezervler toplamı yaklaşık 162,5 milyar TL idi (Merkez
Bankası net uluslararası rezervleri 18.01.2002 tarihli Niyet Mektubu ile
belirlenmiş Merkez Bankası Bilançosunda (Stand by) yer alıyor (https://evds2.tcmb.gov.tr/index.php?/evds/serieMarket)
Bunun o tarihteki TCMB USD alış kuruyla Dolara çevrilmiş tutarı da yaklaşık
28 milyar Dolar ediyor.
Financial Times gazetesi (FT), Çarşamba
günü yayınladığı bir haber – yorumda Türkiye’nin net rezervlerinin Merkez
Bankası’nın bu değindiğimiz şekilde açıkladığının aksine 28 milyar dolar olmadığını,
net rezervlerin, kur swapı işlemleriyle elde edilen borçlar dahil edilerek, yaklaşık
12 milyar Dolar yüksek gösterilmiş olduğunu, bunun düşülmesi halinde net
rezervin gerçekte 16 milyar dolar olduğunu ileri sürdü.
Kur swapı; iki tarafın iki farklı
para birimini, üzerinde önceden anlaştıkları kur ve vadeyle takas ettikleri,
işlemin vadesinin geldiği tarihte bu kez geri takas ettikleri işlemdir. Buna
göre Merkez Bankası vade gelinceye kadar net rezervin artacağını düşündüğü için
elindeki TL ile Doları swap ederek net rezervi yüksek tutmuş oluyor.
Grafiğe göre Merkez Bankası’nın
net rezerv olarak açıkladığı tutar lacivert çizgiye göre gelişirken FT’ye göre
bundan kur swapı işlemleriyle sağlanan borçlar düşüldüğünde kırmızı çizgiye
göre gelişiyor.
Merkez Bankası da FT’nin bu haber
– yorumuna karşı yaptığı açıklamada kur swaplarının kullanılmasının net
rezervleri etkilediğini ve bu yöntemin uluslararası standartlara uygun olmayan
bir yanının olmadığını belirtti. Ne var ki bu açıklamaya da piyasa
analistlerinden tepkiler geldi ve bazı analistler bu işlemlerin şeffaflıktan
uzak olduğu ve Merkez Bankalarının bu tür riskleri alamayacakları öne sürüldü.
Merkez Bankası bünyesindeki döviz
karşılığı TL swap piyasasında vadesi gelmemiş toplam swap satış limiti 4
Nisan'da yüzde 30'dan yüzde 40'a çıkarılmıştı. Özellikle o tarihten sonra swap
tutarlarında artış olduğu biliniyor.
Merkez Bankası uzun zamandır
bilinen yöntemlerin dışında farklı araçlara dayalı farklı yaklaşımlar sergiliyor.
Uluslararası net rezervler konusundaki bu yaklaşımı da giderek yaygınlaşan bilinen
ve genel kabul görmüş yöntemlerin (Ortodoks yöntemler) dışındaki eğilimlerin
bir örneği olarak karşımıza çıkmış bulunuyor. Bu tür yaklaşımlar kurallara
aykırı olmasa bile durumu geçici olarak olduğundan iyi göstermeye yarayan ama
aslında soruna kesin çözüm getirmeyen hatta sorunun çözümünü zorlaştıran bir
çeşit zaman kazanmaya dönük yaklaşımlar olarak adlandırılabilir. Benzer
yaklaşımları Merkez Bankası rezerv opsiyon mekanizması uygulamasında da geç likidite
penceresi faizini politika faizi olarak kullanmak sırasında da sergilemişti. Bu
tür yaklaşımlar bağımsızlığın tam olarak kullanılamamasından kaynaklanan
yaklaşımlar gibi görünüyor. Oysa Merkez Bankası sıradan bir kurum ya da şirket
değil. Uluslararası camia tarafından izlendiği için tam anlamıyla şeffaf olması
gereken, genel kabullere uygun davranması gereken, kararları ve yaklaşımları
konusunda hiçbir tartışma olmaması gereken bir kurum.
Bu konuda bir sorun da konuyla
ilgili olarak yapılan açıklama dolayısıyla karşımıza çıktı. Bizim de veri alıp
kullandığımız Merkez Bankası açıklaması diye bir açıklama çıktı ortaya. Ne var
ki bu açıklamanın kim tarafından ve nereye yapıldığı anlaşılamadı. Merkez
Bankası bir açıklama yapacaksa bunu kendi web sitesinden yapmalı.
döviz rezervleri konusunda
Rezerv Erimesine Karşı TCMB Önlemleri 3 Mayıs 2025Rezervlere Ne Oldu? 19 Nisan 2021Rezerv Meselesi11 Mart 20212020’yi Eksi 41 milyar Dolar Rezervle Tamamladık 28 Ocak 2021148 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.