Merkez Bankası Resmen Faiz Arttırdı
Bugün İtibarıyla Görünüm
Çok yakın geçmişe kadar Merkez
Bankası’nın faiz indireceği konuşuluyordu. Piyasa yorumcuları enflasyonda iniş
başladığını, bunun devam etmesi halinde Haziran’da Merkez Bankası’nın faiz
indirimlerine başlayabileceğini konuşuyorlardı. Ne var ki Türkiye’de çoğu kez
yaşandığı gibi evdeki hesap çarşıya uymadı. USD/TL kurunda YSK’nin İstanbul
seçimlerine ilişkin sonuçları kesinleştirememesiyle başlayan yükseliş, seçimlerin
tekrarına karar verilmesiyle iyice denetimden çıktı.
1 USD Karşılığı Ülke Paraları
|
Dolara Karşı
|
Değişim (%)
|
|||
2017
|
2018
|
9.05.2019
|
2018/2017
|
2019/2018
|
|
Brezilya
(Real)
|
3,3125
|
3,8812
|
3,9658
|
-17,2
|
-2,2
|
Endonezya
(Rupiah)
|
13.550
|
14.390
|
14.360,0
|
-6,2
|
0,2
|
Hindistan
(Rupee)
|
63,8725
|
69,7675
|
69,9475
|
-9,2
|
-0,3
|
G.
Afrika (Rand)
|
12,3828
|
14,3467
|
14,3935
|
-15,9
|
-0,3
|
Türkiye
(TL)
|
3,7872
|
5,2894
|
6,2232
|
-39,7
|
-17,7
|
Türkiye
(TL) Hariç Ortalama
|
-12,11
|
-0,6
|
|||
Tabloya bakıldığında yılbaşından
bu yana benzer ekonomiler Dolara karşı ortalama yüzde 0,6 değer kaybı yaşarken TL’nin
Dolara karşı yüzde 18’e yakın değer kaybettiği görülüyor. Bu büyük değer kaybı
ekonomide sürekli olarak ekonomi içi ve ekonomi dışı risklerin artmasından
kaynaklanıyor.
Aynı ülkelerin enflasyon, Merkez
Bankası faizi ve CDS risk primine bakarsak karşımıza şöyle bir tablo çıkıyor:
Enflasyon
|
MB Faizi
|
CDS
|
|
Brezilya
|
4,58
|
6,50
|
171
|
Endonezya
|
2,83
|
6,00
|
103
|
Hindistan
|
2,86
|
6,00
|
79
|
G.
Afrika
|
4,50
|
6,75
|
192
|
Türkiye
|
19,50
|
24,00
|
490
|
Türkiye
Hariç Ortalama
|
3,69
|
6,31
|
136
|
Görüleceği üzere Türk Lirasının bu
kadar hızlı değer kaybetmesi bir rastlantı değil. Özellikle CDS priminde
yaşanan büyük ayrışma durumu açıkça ortaya koyuyor. CDS priminin bu kadar
yükselmesi kuşkusuz faizleri de yükseltiyor. Daha çok risk daha çok getiri
talep edilmesi demek.
Merkez Bankası
Bugün Ne yaptı?
Merkez Bankası bugün iki karar
açıkladı. İlki TL zorunlu karşılıkların yabancı para cinsinden tesis edilmesi
imkânı yüzde 40’dan 30’a indirildi. Yabancı para zorunlu karşılıklar da her
kademede 100 puan artırıldı. Merkez Bankası, Türk lirası zorunlu karşılıkların
döviz cinsinden tesis edilebilmesi imkânına ilişkin yapılan değişiklik
sonucunda piyasaya 2,8 milyar ABD doları likidite verilmesini ve piyasadan 7,2
milyar TL tutarında likidite çekilmesini, yabancı para zorunlu karşılık
oranlarında yapılan değişiklik sonucunda ise piyasadan 3 milyar ABD doları
likidite çekilmesini bekliyor. Merkez Bankası bu yolla piyasadan TL çekmiş
oluyor. Yabancı parada ise 2,8 milyar Dolar verip 3 milyar Dolar çekeceği için
brüt rezervlerde sadece 200 milyon Dolarlık bir artış olacak.
Merkez Bankası ikinci olarak finansal
piyasalarda yaşanan gelişmeleri dikkate alarak, 1 hafta vadeli repo ihalelerine
bir süreliğine ara verilmesini kararlaştırdı. Bunu anlatabilmek için Merkez Bankası’nın
bankaları fonlamakta kullandığı faizlere bir bakalım.
Merkez Bankası Fonlaması
|
Faiz (%)
|
Gecelik
Borç Verme
|
25,5
|
Haftalık
Repo İhalesi (Politika Faizi)
|
24,0
|
Geç
Likidite Penceresi
|
27,0
|
Merkez Bankası bu olanakların
hepsini aynı anda kullandığında ortalama faizi bunları kullandığı miktarlarla
ağırlıklandırılarak saptanıyor ve buna ağırlıklı ortalama fonlama maliyeti
deniyor.
Merkez Bankası, bugün aldığı
kararla, bir süreliğine (zamanı belli değil) haftalık repo ihalesi açmayacağını
açıkladı. Bu durumda geriye yüzde 25,5 faiz. oranlı gecelik borç verme olanağı
ile yüzde 27 faiz oranlı geç likidite penceresi olanağı kalıyor. Buna göre
bugünden sonra Merkez Bankası’nın bankalara yapacağı fonlamanın faizi yüzde
25,5 ile yüzde 27 arasında bir yerde oluşacak demektir.
Merkez Bankası
Faiz Arttırdı
Merkez Bankası, haftalık repo
ihalesini süresi belirsiz bir süreliğine kaldırınca politika faizi olarak ilan
ettiği yüzde 24’lük faizi de askıya almış oluyor. Bu durumda Merkez Bankası
bundan böyle sadece gecelik borç verme olanağını kullanırsa örtülü olarak faizi
en az 1,5 puan artırmış oluyor.
Merkez Bankası’nın faizi
indireceği tahminleri üzerine senaryolar geliştirenler için ilginç bir gelişme.
“Bir kez daha bakmakla bir şey
kaybetmezsin” diyor bir Çin Atasözü.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 2026141 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.