Üniversitelerimizin Dünyadaki Yeri
Center for World University
Rankings (CWUR) adlı kuruluş her yıl dünyadaki üniversiteleri belirli
kriterlere göre gözden geçirip puan vererek sıralamaya tabi tutuyor. CWUR, söz konusu sıralamayı 7
faktöre puan vererek yapıyor: (1) Eğitimin kalitesi (%25), mezunların iş bulma
oranı (%25), öğretim kadrosunun kalitesi (%10), araştırma sayısı (%10), yüksek
kalite yayın sayısı (%10), dışarıdaki etki (%10) ve üniversitenin yayınladığı
kitap ve makalelerden yapılan alıntı sayısı (%10.) CWUR’un bu değerlendirmesi dünya
çapında 99 ülkeye ait 20 bin üniversiteyi kapsıyor ve bu haliyle küresel olarak
yapılmış en geniş akademik değerlendirme niteliği taşıyor.
Bugün yayınlanan 2019 – 2020
küresel sıralamasını gösteren aşağıdaki tablo iki bölümden oluşuyor. Sol
tarafta dünyada, sağ tarafta ise Türkiye’de önde gelen 10 üniversite yer
alıyor. Dünya üniversitelerinin adlarının yanındaki ilk parantez hangi ülkede
olduklarını, ikinci parantez CWUR değerlendirmesinde 100 üzerinden aldıkları
puanı gösteriyor. Türk üniversitelerinin adlarının yanındaki ilk parantez
üniversitenin dünya sıralamasındaki yerini, ikinci parantez CWUR
değerlendirmesinde 100 üzerinden aldığı puanı gösteriyor.
1) Harvard University [USA]
[100]
|
1) Ortadoğu Teknik Üniversitesi [582] [73.4]
|
2) Massachusetts Institute
of Technology [USA] [96.7]
|
2) İstanbul Üniversitesi [644] [72.8]
|
3) Stanford University [USA]
[95.2]
|
3) Hacettepe Üniversitesi [645] [72.8]
|
4) University of Cambridge
[United Kingdom] [94.1]
|
4) Ankara Üniversitesi [683] [72.5]
|
5) University of Oxford
[United Kingdom] [93.3]
|
5) Boğaziçi Üniversitesi [700] [72.3]
|
6) Columbia University [USA]
[92.6]
|
6) İstanbul Teknik Üniversitesi [702] [72.3]
|
7) Princeton University
[USA] [92.0]
|
7) Ege Üniversitesi [795] [71.6]
|
8) University of California,
Berkeley [USA] [91.6]
|
8) Gazi Üniversitesi [841] [71.3]
|
9) University of
Pennsylvania [USA] [91.1]
|
9) Bilkent Üniversitesi [ 843] [71.3]
|
10) University of Chicago
[USA] [90.7]
|
10) Çukurova Üniversitesi [946] [70.6]
|
ABD’nin Harvard Üniversitesi 100
üzerinden 100 puanla peş peşe sekizinci yıldır ilk sırada yer alıyor. Onu yine
ABD’li MIT ve Stanford Üniversiteleri izliyor. MIT, geçen yıl gerisinde olduğu
Stanford’u bu yıl geçmiş. ABD üniversitelerinin küresel sıralamada tartışılmaz
yeri devam ediyor. İlk sıralarda ABD üniversiteleriyle yarışabilen iki İngiliz
Üniversitesi (Cambridge ve Oxford) var. İlk 10 sırada 8 ABD üniversitesi ve 2
İngiliz üniversitesi bulunuyor. İlk 50 sırada ABD’den 34, İngiltere ve
Fransa’dan dörder, Japonya ve Kanada’dan ikişer, İsviçre, İsveç, Danimarka ve Güney
Kore’den birer üniversite yer alıyor.
Değerlendirmeye alınan 20.000
üniversiteden ilk 1.000 üniversite içinde geçen yıl 13 Türk üniversitesi yer
alırken bu yıl bu sayı 10’a düşmüş görünüyor. Üstelik birkaç istisna dışında
Türk üniversiteleri geçen yılki yerlerini de kaybederek daha alt sıralara inmiş
bulunuyorlar. Türkiye sıralamasında birinci konumda olan Ortadoğu Teknik
Üniversitesi dünya sıralamasında geçen yıla göre 14 sıra yükselerek 582’nci
sıraya ilerlemiş. Hacettepe Üniversitesi geçen yıl sıralamada 525’inci
sıradayken bu yıl 645’inciliğe, geçen yıl 560’ıncı sırada yer alan İstanbul
Üniversitesi bu yıl 644’üncü sıraya gerilemiş. Sıralamada yukarıya çıkan
istisnalardan birisi de Boğaziçi Üniversitesi. Geçen yıl 740’ıncı sıradayken bu
yıl 700’üncü sıraya çıkmış.
2014, 2015 ve 2017 yıllarında ilk
500 üniversite arasında bir Türk üniversitesi (ODTÜ) yer alırken son iki yılda
ilk 500 üniversite arasına hiçbir Türk üniversitesi giremedi. Ve işin kötüsü
üniversitelerimiz bu sıralamada giderek geri sıralara düşüyorlar.
CWUR Başkanı Dr. Nadim Mahassen,
Türk üniversitelerinin daha yüksek maddi devlet desteğine ihtiyaç duyduğunu ve
bu destek sağlanmadıkça sıralamada yer kaybetmeye devam edeceğine dikkat
çekiyor. Bu görüşte haklılık payı var tabii ama bence Türk üniversitelerinin
sıralamada gerilerde kalmasının asıl nedeni özerk olmamaları, bir tepe
kuruluşun devletin görüşüne göre yönlendirmesine tabi olmalarıdır. Bu
yönlendirme, üniversitede özellikle sosyal bilimler alanında yazma ve araştırma
özgürlüğünü kısıtlayan en önemli engellerden birisini oluşturuyor.
Üniversite sayısına değil
kalitesine, üniversitede okuyan öğrenci sayısına değil onlara verilen eğitimin
niteliğine odaklanmadığımız sürece dünya sıralamasında zemin kaybetmeye devam etmemiz
kaçınılmaz görünüyor. Liseden itibaren sorgulayıcı, analitik ve yalnızca bilime
dayalı eğitim uygulamadığımız, üniversitelere özerklik vererek ve yetki ve
sorumluluğu doğrudan onlara devretmediğimiz sürece kaliteyi ve dolayısıyla
sıralamadaki yerimizi yükseltme şansımız olmayacak. Bütün başarılı yönetim
sistemlerinin özünde yetki ve sorumluluğun devri vardır. Bu devir yapılmadığı,
yetkiler en yukarıda tutulduğu sürece yönetim yürümez. Bir kuruluş sorumluluk
almıyor, yönetimi de kendisi yapmıyorsa oradan başarı beklemek hayal olur.
Çünkü yukarıda kabahati atabileceği bir yer vardır. Bunu yıllardır üniversitelerin
yönetimini tepeden yürüttüğümüz uygulama bize gösteriyor aslında, ama biz ya
anlamak istemediğimiz için ya da gerçekten göremediğimiz için sorunu
çözemiyoruz.
Genel konusunda
Tuncer Bulutay'ın Ardından7 Aralık 2021Geçmişten Dijital Geleceğe16 Ekim 2020Okuduğum Kitaplardan Seçmeler2 Ağustos 2020Devlet Adamı Deyince14 Haziran 2020140 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.