Swap Hariç Rezervler Ekside
Eldeki son verilere göre (24
Nisan 2020) Merkez Bankasındaki (TCMB) brüt rezerv miktarı 52,7 milyar dolar
(TCMB’deki brüt döviz rezervlerinin miktarını bankanın sitesinde yer alan Para
ve Banka İstatistikleri tablosundan çıkarıyoruz. Ek 1.)
Net rezerv miktarına ulaşabilmek
için TCMB'nin analitik bilançosunda (aşağıda ek 2’de) yer alan kalemlerden
giderek bir hesaplama yapmamız gerekiyor. Bu hesaplamayı yapmamız için
kullanacağımız denklem şöyle:
Net Rezerv = (Dış
Varlıklar – Toplam Döviz Yükümlülükleri) / USD TL kuru
Ek 2’de verdiğimiz TCMB 30 Nisan
2020 Analitik Bilançosunda A.1 Dış Varlıklar: 616,6, P.1 Toplam Döviz
Yükümlülükleri : 503,5 milyar TL ve aynı gün USD Kuru 6,98 TL olduğuna göre bu
verileri yukarıdaki denklemde yerlerine koyarak net döviz rezervini
bulabiliriz: Net Rezerv = (616,6 –
503,5) / 6,98 = 16,2 milyar USD.
Buna göre 29 Nisan 2020 tarihi
itibarıyla net rezervleri 16,2 milyar dolardır. Bu net rezerv miktarı, swap
işlemleriyle elde edilmiş (emanet) dövizleri de kapsadığı için bunun tam olarak
net rezervi ifade etmediğini söylemek mümkündür. Bu durumda net döviz rezervini
emanet dövizleri çıkararak görebilmek için bu miktardan swap karşılığı elde
edilmiş döviz tutarını düşmemiz gerekiyor. Bunu da şöyle bir denklemle ifade
edebiliriz: Swap Hariç Net Rezerv = Net Rezerv – Swap İşlemleri
Toplamı
Swap miktarını bulabilmek için de
TCMB sitesinde bulunan Ödemeler Dengesi ve İlgili İstatistikler alt bölümünde
yer alan Uluslararası Rezervler ve Döviz Likiditesi tablosunda (aşağıda ek
3’de) 2 numaralı kaleme bakmamız gerekiyor. Elimizdeki son swap verisi mart
sonu verisi olan 29,6 milyar dolardır. Yukarıdaki hesaplamalarımız nisan sonu verileriyle
yapılmış olduğu ve henüz nisan sonu swap miktarı elimizde olmadığı için mart
sonu swap miktarının değişmediğini varsayarak yukarıdaki denklemde yerine koyuyoruz:
Swap Hariç Net Rezerv = 16,2
– 29,6 = - 13,4 milyar dolar.
Buna göre TCMB’nin swap hariç
net rezervi nisan ayı sonu itibarıyla 13,4 milyar dolar eksi çıkıyor. Bazı yorumcular kısa vadeli swap miktarının rezervlerden düşülmesi gerektiğini savunuyor. Bu durumda hesaptan düşülecek swap miktarını 29,6 milyar dolar olarak almak yerine 1 - 4 ay vadeli swap miktarı olan 18,9 milyar dolar olarak almak gerekiyor (aşağıda ek 'de 2 numaralı kalemin 1 aya kadar ve 2 - 3 ay arası başlıklı tutarları toplamı.) Hesabı eğer bu şekilde yaparsak:
Swap Hariç Net Rezerv = 16,2 – 18,9 = - 2,7 milyar dolar.
Hangi esası kabul edersek edelim TCMB'nin net rezervi eksi çıkıyor.
Swap Hariç Net Rezerv = 16,2 – 18,9 = - 2,7 milyar dolar.
Hangi esası kabul edersek edelim TCMB'nin net rezervi eksi çıkıyor.
Son dönemlerde izlenen para, kur
politikasını özetleyelim: TCMB para basıyor ve bu paralarla kamu bankalarının
elindeki devlet tahvillerini alıyor - kamu bankaları tahvilleri TCMB’ye verip
karşılığında para alınca bu paralarla Hazineden yeni tahviller alıyor - hazine
tahvil satarak elde ettiği paralarla bütçe ödemelerini yapıyor - piyasaya bu
kadar fazla TL çıkınca TCMB bunun dövize yönelmesini ve enflasyonu artırmaması
için dolar satıp TL’leri çekiyor.
Döviz rezervlerinde yılbaşından bugüne
yaşanan 28,5 milyar dolarlık düşüşün en büyük nedeni bu döviz satışları. Buna
ek olarak bankalardaki döviz tevdiat hesaplarındaki döviz miktarı da geriliyor.
Son bir haftada döviz tevdiat hesaplarında 1,5 milyar dolar azalma oldu
(aşağıda ek 4’deki BDDK grafiği.)
Soru: TCMB rezervlerini
harcayarak kuru tutmaya çalışıyorsa ve buna ek olarak bankalardaki döviz
mevduatında azalma oluyorsa USD TL kuru niçin hala yükseliyor?
İpucu: Türkiye'nin CDS
primi 600’ün üzerinde bulunuyor.
‘Gün ışığını elle
kapatamazsın.’ Çin Atasözü
Ek 1: TCMB Rezervleri
Ek 2: TCMB Analitik Bilançosu (30.04.2020)
(kaynak: https://evds2.tcmb.gov.tr/index.php?/evds/portlet/IScH%2BA8YwOo%3D/tr
Ek 3: Uluslararası
Rezervler ve Döviz Likiditesi
(kaynak: https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/264ced94-946c-4bbf-a394-7333fa1ffe16/RT202003T.pdf?MOD=AJPERES&CACHEID=ROOTWORKSPACE-264ced94-946c-4bbf-a394-7333fa1ffe16-n6.BtFV
Ek 4. Döviz Tevdiatında Değişim (kaynak: https://www.bddk.org.tr/BultenGunluk)
döviz rezervleri konusunda
Rezerv Erimesine Karşı TCMB Önlemleri 3 Mayıs 2025Rezervlere Ne Oldu? 19 Nisan 2021Rezerv Meselesi11 Mart 20212020’yi Eksi 41 milyar Dolar Rezervle Tamamladık 28 Ocak 2021409 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.