Cari Açık Düşüyor
İki gün önce Hazine Nakit Dengesi
verileri açıklandığında nakit açığındaki hızlı yükselişe dikkat çekmiş (http://www.mahfiegilmez.com/2012/05/hazine-nakit-acg-buyuyor.html)
ve bu artışın ithalatta ve dolayısıyla cari açıkta başlayan düşüşle tutarlı
olduğunu vurgulamıştım.
Bugün Mart ayı cari açık verileri
açıklandı. İlk çeyrekte cari açık 16,2 milyar dolar. Geçen yıl bu miktar 21,6
milyar dolardı. Demek ki bu yılın ilk çeyreğinde cari açıkta yaklaşık 5,4
milyar dolarlık bir düşüş var. Bu gelişimin temel taşları her zaman olduğu gibi
ithalat ve ihracattaki gelişmeler. Geçen yılın ilk çeyreğinde 33,2 milyar dolar
ihracat bu yılın ilk çeyreğinde 37,6 milyar dolara çıkarken geçen yılın ilk
çeyreğinde 53,8 milyar dolar olarak gerçekleşen ithalat bu yılın ilk çeyreğinde
54,2 milyar dolar olmuş. Yani ihracat geçen yılın ilk çeyreğine göre yüzde
13’ün üzerinde artarken, ithalat aynı dönemde yalnızda yüzde 0,7 dolayında bir
artış sergilemiş bulunuyor.
Özetle belirtmek gerekirse
Türkiye’nin ihracatı ithalatından çok daha hızlı arttığı için cari açığı
daralıyor. Cari açığa 12 aylık bazda (yani yıllıklandırılmış olarak) bakarsak
geçen yılın Ekim ayında 12 aylık cari açığın en üst noktaya ulaştığını ve o
noktadan itibaren inişin başladığını görebiliriz. Aşağıdaki grafik bu gelişmeyi
gösteriyor (Grafikte sıfır çizgisinin yukarıda olduğuna ve cari açığın sıfırdan
aşağıya doğru uzaklaştıkça bozulduğuna dikkat edilmelidir.)
Cari açık genel beklentiye uygun
olarak düşmeye devam ediyor. Hazine nakit açığı ve bütçe açığı da, ithalden
alınan vergilerin yüksekliği nedeniyle, buna ters yönde tepki vererek artmaya
başlıyor.
Aşağıdaki grafikte bütçe dengesi
ile cari dengenin ters yönlü ilişkisi yer alıyor (2005 – 2011 yılları
gerçekleşmiş açıkların GSYH’ya oranlarını, 2012 yılı ise yılsonu tahminlerinin
GSYH tahminine oranlarını gösteriyor. Kırmızı çizgi bütçe dengesini, mavi çizgi cari dengeyi gösteriyor.)
Bu ters yönlü gelişmenin önünün
alınması ve bütçe açığının denetim altında tutulabilmesi için bu yılki maliye
politikamız yine “şapkadan tavşan çıkarma politikasına” ağırlık vermek zorunda
görünüyor. Bu yılın tavşanı ise bugünlerde belli oldu: 2B gelirleri. 2B
uygulamasından aşağı yukarı 15 milyar TL dolayında bir gelir elde edilmesi
bekleniyor. Bununla birlikte buradan gelecek paranın bir bölümünün kentsel
dönüşüm projeleri için harcanması halinde ters yönlü gelişmenin tamamı önlenmiş
olmayacaktır.
Türkiye’nin cari denge işle bütçe
dengesi arasındaki bu ters yönlü ilişkiyi çözebilmesi için kamu maliyesini
ithalata dayalı vergi yapısından kurtarması gerekmektedir.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 202623 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.