Hazine Nakit Açığı Büyüyor
Hazine nakit dengesi, bütçe nakit dengesinden
farklıdır. Bütçe nakit dengesi merkezi bütçenin nakit dengesini ifade ettiği
halde Hazine nakit dengesi merkezi bütçenin bir parçası olan genel bütçenin nakit
olarak tahsil edilmiş gelirleri ve özelleştirme fon gelirlerinin toplamıyla nakit
olarak ödenmiş giderleri arasındaki farkı ifade eder.
Hazine Nakit Dengesi = Nakit Gelirler + Özelleştirme
ve Fon Gelirleri – Nakit Giderler
Nisan 2012 itibariyle elimizdeki sonuçlara göre
bunları sayılara dökelim:
Hazine Nakit Dengesi = (99.080 + 1.169) – 113.030 = -
12,8
Buna göre 2012 Nisan ayın Hazine nakit dengesi 12,8 milyar
TL açık verdi. Aynı dönemde Hazine’nin yine nakit olarak sağladığı faiz dışı
fazla 7,5 milyar TL’dir. Açığı finansmanı şöyle bir denklemle gösterilebilir:
Hazine Nakit Açığı = Hazine Nakit Finansmanı
Hazine Nakit Finansmanı = Net İç Borçlanma + Net Dış
Borçlanma + Özelleştirme Gelirleri + TMSF’den Aktarılan Gelirler + Devirli ve
Garantili Borçlardan Geri Dönüşler + Kasa Banka Kullanımı – Kur Farkları
(Bu denklemdeki net ifadeleri geri ödemeler düşüldükten
sonra kalan girişleri göstermektedir. Örneğin dönem içinde 15 milyar TL iç
borçlanma yapılmış buna karşılık 16 milyar TL iç borç geri ödemesi yapılmışsa
bunun sonucu denkleme – 1 milyar TL net iç borçlanma olarak yansımaktadır.)
Nisan 2012 itibariyle eldeki verileri yerlerine
koyalım
Hazine Nakit Finansmanı = 5,7 + 1,9 + 0 + 0,3 + 0,3 +
5,1 – 0,5 = 12,8
Buna göre Nisan 2012 itibariyle 12,8 milyar TL açık
veren Hazine nakit dengesi ağırlıklı olarak borçlanma ve faiz dışı fazlanın da
yer aldığı kasa ve bankada mevcut paranın kullanımıyla finanse edilmiştir. Bu
dönemde özelleştirme geliri doğmamış, TMSF katkısı ve devirli ve garantili borç
dönüşleri de sınırlı kalmıştır.
Aşağıdaki tablo 2005 ile 2012 (Mayıs) arasında yıllık
olarak gerçekleşen Hazine nakit açıklarını ortaya koymaktadır.
Milyar TL
|
2005
|
2006
|
2007
|
2008
|
2009
|
2010
|
2011
|
2012/4
|
Nakit Gelirler
|
131,4
|
166,9
|
183,2
|
203,4
|
210,5
|
247,1
|
291,4
|
100,2
|
Nakit Giderler
|
142,8
|
171,2
|
195,9
|
219,6
|
259,7
|
282,1
|
306,6
|
113,0
|
Nakit Açığı
|
-11,4
|
-4,3
|
-12,7
|
-16,2
|
-49,2
|
-35,0
|
-15,2
|
-12,8
|
Tabloya dikkat edilecek olursa Hazinenin en yüksek
nakit açığı verdiği dönemler küresel krizin bizi en çok etkilediği 2009 ve 2010
yılları olmuştur. Bu yılın ilk 4 ayında geçen yılın tamamında oluşan nakit
açığına yakın bir açık oluşması dikkat çekicidir. Bunun temel nedenleri
arasında yavaşlayan büyümenin yarattığı talep daralması ve gelir düşüşü ile
daralan ithalat nedeniyle ortaya çıkan ithalat vergileri tahsilâtındaki düşüş
yer almaktadır.
(Not: Özelleştirme gelirlerinin hem nakit gelirler hem de nakit finansman arasında gösterilmesi iki farklı kaynaktan gelen paralarla ilgilidir. Çift sayma söz konusu değildir.)
(Not: Özelleştirme gelirlerinin hem nakit gelirler hem de nakit finansman arasında gösterilmesi iki farklı kaynaktan gelen paralarla ilgilidir. Çift sayma söz konusu değildir.)
Maliye konusunda
Servet Vergisi 25 Mart 2024Mali Sürüklenmede Son Durum 13 Kasım 2021Yeni Kararlar ya da Faizi Artırmadan Yükseltmenin Bin bir Yolu 30 Eylül 2020Türkiye’de Para ve Maliye Politikasının Başarısının Ölçülmesi20 Ocak 202021 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.