Türkiye'de Makroekonomik Denge
Makroekonomik denge denklemi
şöyle yazılır:
(S – I) + (T – G) = (X – M)
Bu denklemde;
S; özel kesim tasarruflarını,
I; özel kesim yatırımlarını,
T; başta vergiler olmak üzere
kamu gelirlerini,
G; kamu harcamalarını
X; ihracatı
M; ithalatı gösteriyor.
(S – I) dengesine özel kesim
tasarruf yatırım dengesi ya da kısaca özel kesim dengesi denir. (T – G)
dengesine ise kamu kesimi dengesi ya da kısaca bütçe dengesi denir. Bu ikisi
ekonominin iç dengesini ya da kısaca iç ekonomik dengeyi meydana getirir.
(X – M) dengesine kısaca dış
ticaret dengesi adı verilir. Bu denge ekonominin dış dengesini oluşturur.
Bir ekonominin iç dengesi (S – I)
+ (T – G) ekonominin dış dengesine (X – M) eşittir. Yani bütün bu alt
dengelerin toplamı sıfıra eşittir.
2011 yılsonu itibariyle
Türkiye’nin verileri şöyledir:
S = 162 milyar TL
I = 292 milyar TL
T = 296 milyar TL
G = 313 milyar TL
X = 144 milyar USD = 237 milyar
TL
M = 233 milyar USD = 384 milyar TL
Bu durumda denklemimiz şu hali
almaktadır:
(S – I) + (T – G) = (X – M)
(162 – 292) + (296 – 313) = (237
- 384)
- 130 – 17 = - 147
Yani iç ve dış denge birbirine
eşittir. Sağ taraftaki dış dengeyi işaret değiştirerek sol tarafa taşırsak
denklemin toplamı sıfıra eşit olur.
Türkiye’nin 2011 yılındaki GSYH’sı
1.295 milyar TL olduğuna göre; GSYH’sının yüzde 10’u oranında tasarruf yatırım
açığı [(S – I) / GSYH], yüzde 1,3 oranında bütçe açığı [(T – G) / GSYH], yüzde
11,3 oranında dışticaret açığı [(X – M) / GSYH ] vermiştir. 2011 yılında ortaya
çıkan ve GSYH’nın yüzde 1,3’ü oranına ulaşan bütçe açığının büyük bölümü iç
borçlanma ve küçük bölümü dış borçlanma ile finanse edilirken GSYH’nın % 10’u oranına
varan dış denge açığının bir bölümü doğrudan yabancı sermaye yatırımı, bir
bölümü portföy yatırımı, bir bölümü de kredi yoluyla dış kaynaklardan finanse edilmiştir.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 202619 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.