2013 Tahminleri
2012 yılının genel değerlendirmesi
2012 yılına girerken “bu yıl kriz
yılı o nedenle tahmin yapmayacağım” demiştim. Aslında her yıl tahmin yapıyorum
ve geçen yıl da yapmıştım. Ama kullandığım model bana 2012 yılında bir kriz
ortamının oluşacağını işaret ettiği için elde ettiğim sonuçları paylaşmamıştım.
Şimdi çıkıp da şunları tutturdum bunları tutturmadım diyecek halim yok. Madem
tahminlerimi kamuoyuyla paylaşmadım hangilerinin tutup hangilerinin tutmadığı
da bana kalsın.
Buna karşılık kamuoyuyla
paylaştığım 2012 kriz yılı olacak tahminimin tutup tutmadığı konusunda bir
şeyler söylemem gerekiyor. 2012 yılının kriz yılı olacağını söylerken asıl
olarak Avrupa ve yükselen piyasa ekonomilerini kastederek söylemiştim. Avrupa
gerçekten de krize girdi ama yükselen piyasa ekonomileri benim tahmin ettiğim
spillover etkisinden (yani dışarıdaki olayların içeriye yansıması) kurtulmayı
başardı. Oysa ben Avrupa için öngördüğüm krizin özellikle Avrupa’ya ihracat
yapan yükselen piyasa ekonomileri başta olmak üzere gelişmekte olan dünyayı
daha fazla etkileyeceğini ve onları da anaforun içine çekeceğini düşünüyordum.
2012 yılında küresel sistemin beş
büyük parçası ve Türkiye şöyle bir görünüm sergiledi:
ABD
|
Avrupa
|
Çin
|
Japonya
|
Gelişen ekonomiler
|
Türkiye
|
|
Büyüme
|
+
|
-
|
+
|
-
|
+
|
-
|
Enflasyon
|
+
|
+
|
+
|
+ (!)
|
+
|
+
|
İşsizlik
|
+
|
-
|
+
|
+
|
+
|
+/-
|
Bütçe Dengesi
|
-
|
-
|
+
|
-
|
+
|
+/-
|
Cari denge
|
-/ +
|
+/-
|
+
|
+/-
|
-
|
-/+
|
Kamu borcu
|
-
|
-
|
+
|
-
|
+
|
+
|
Genel görünüm
|
+ (?)
|
-
|
+
|
- (?)
|
+
|
+/-
|
Notlar:
- / + İyileşmenin ya yeterli olmadığını ya da tekrar
bozulmaya başladığını gösteriyor.
+ / - İyiden kötüye gidişin olduğunu gösteriyor.
(!) Japonya’da enflasyonun
sıfır dolayında olmasının iyi bir şey olup olmadığının tartışmalı olduğunu
gösteriyor.
(?) ABD’de mali uçurumun
pozitif görünümü bozabileceğini, Japonya’da yeni hükümetin negatif görünümü
düzeltme yönünde yeni girişimlerde bulunabileceği olasılıklarını gösteriyor.
Tabloya göre 2012 yılının
tartışmasız yıldızı yine Çin. Gelişen ekonomiler, bütün olarak ele alındığında
Çin’i izliyorlar. Avrupa, bu beş büyük ekonomi arasında en zayıf görünüme sahip
olan ekonomiyi oluşturuyor. Onu Japonya izliyor. Japonya’da örneğin enflasyonun
sıfır dolayında olması ve bunun uzun yıllardır devam etmesi artı değer mi yoksa
eksi değer mi taşımalıdır? Çünkü bu durum uzun yıllar Japonya’daki resesyonun
temel nedenlerinden birisi halini aldı. Ben artı olarak işaretlerken oldukça
tereddüt ettim. O nedenle de yanına ünlem işareti koydum.
Türkiye’yi, aslında gelişen
ekonomiler içinde yer alan bir ekonomi olmasına karşılık, karşılaştırma amaçlı
olarak ayrıca gösterdim. Türkiye, 2012 yılını en karışık görünüm içinde geçiren
ekonomilerden birisi. +/- işaretinin bolluğu bunu gösteriyor. Örneğin işsizlik,
başlangıca göre düşüş göstermekle birlikte sonlara doğru yeniden artış içine
girdi. Bütçe dengesi, başlangıçta daha büyük açıklar öngörülürken daha düşük
bir açığa doğru gidiyor. Buna karşılık geçen yılki açığın üzerinde olacak. Cari
açık, hızlı bir gerileme içinde bulunuyor. Buna karşılık oran olarak hala
dünyanın en büyük cari açıklarından birisi.
2013 yılı tahminleri
2013 yılında yukarıda sunduğum
tabloda ABD, Avrupa ve Japonya açısından çok fazla değişiklik olmayacağını
tahmin ediyorum. ABD’nin mali uçurum sorununu çözememesi, siyasal çekişmeye
takılıp kalması halinde toparlanma sürecinde kayıplar yaşayabileceğini de göz
ardı etmemek gerektiğini düşünüyorum. Eğer böyle bir olumsuz gelişme olursa bu
hem ABD ekonomisi hem de küresel ekonomi açısından daha ileri bozulmalara neden
olabilir. Avrupa’nın durumu daha da karışık görünüyor. Her ne kadar Yunanistan
sorunu çözülme yoluna girdi gibi bir görünüm ortaya çıkmış olsa da İtalya,
İspanya, Portekiz ve hatta Fransa’nın durumu kritik düzeyde durmaya devam
ediyor. Avrupa’nın borç sorununu aşması çok zaman alacak. Japonya’da yeni
hükümet, genişletici bir maliye politikası uygulamaya hazırlanıyor. Ne var ki
geçmişte sürekli olarak bu politika uygulandı ve yüzde 10’lara varan bütçe
açıklarına karşın sonuç alınamadı. Japonya tam anlamıyla bir umutsuz vaka
görünümü sunuyor. 2013 yılında toparlanmaya geçmesi mucize olur.
2013 yılında asıl tehlike 2012
yılını Avrupa’daki krize karşın rahat geçiren gelişen ekonomilerin krizden
etkilenerek düşüşe geçmeleri olasılığıdır. Ben bu tehlikenin 2012’nin son
çeyreğinde ortaya çıkacağını öngörmüştüm ama öngörüm doğru çıkmadı. Tehlikenin
2013 yılı için de aynen geçerli olduğunu düşünüyorum.
2013 tahminlerimi aşağıda OVP,
IMF ve OECD tahminleriyle karşılaştırmalı olarak sunuyorum (ME benim
tahminlerim.) Aslında her zaman aralıklı tahmin yaparım ama herkesin beklentisi
nokta tahmin olduğu için geçmişte yaptığım aralık tahminlerinin orta noktasını
tahmin olarak veriyordum. Bu yıl, belirsizliğin yüksekliği nedeniyle, aralıklı
tahminlerimi aynen veriyorum.
2013
Tahminleri
|
OVP
|
IMF
|
OECD
|
ME
|
Büyüme
|
4,0
|
3,5
|
4,1
|
2,5 - 3
|
Enflasyon
|
5,3
|
5,7
|
6,9
|
5 - 5,5
|
Bütçe
açığı (%)
|
2,2
|
1,9
|
1,9 – 2,2
|
|
Cari
açık (%)
|
7,1
|
7,1
|
7,3
|
6 – 6,5
|
İşsizlik
|
8,9
|
9,4
|
9,3
|
9 - 10
|
2013 yılı tahminlerimin dayandığı temel varsayımlar:
(1)Küresel ekonomiyi ya da
Türkiye’yi derinden etkileyecek savaş hali, doğal afetler gibi olağanüstü bir
olay yaşanmayacak
(2)Emtia fiyatlarında 2012
yılı ortalamalarından büyük sapmalar olmayacak.
(3)Dolar kuru (yıl
ortalaması): 1,80.
(4)Ham petrol fiyatı (yıl
ortalaması): 110 USD/Varil.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 202631 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.