Ekonomik Görünüm (2013 I. Çeyrek)
ABD
2006 yılında subprime mortgage
kriziyle başlayan ekonomik kriz, 2008’de Lehman Brothers kriziyle zirveye
ulaştıktan sonra ABD, son 3 – 4 yıldır likidite bolluğu yaratmaya dayalı
genişletici, maliye ve para politikası izledi. Bu dönem içinde ciddi yönetsel
sorunlar yaşadı ve bu sorunlar özellikle maliye politikası üzerinde olumsuz
etkiler yarattı. Sistem önce bütçe sorunları yaşadı, durum, geçici bütçelerle
idare edilmeye çalışıldı, ardından mali sistem borç tavanına çarptı, sonra mali
uçurum geldi çattı. Bu sorunların hiçbirisi kalıcı olarak çözülmediği halde
sistem kör topal yoluna devam ediyor Ve işin ilginç tarafı ABD ekonomisi bütün
bu olumsuzluklara karşın toparlanıyor. Ekonomi, büyüme eğilimine geri döndü,
işsizlikte arada bir artışlar olsa da genel eğilim düşüş yönünde bulunuyor,
cari açık toparlanıyor, bütçe açığı inişe geçmiş görünüyor.
ABD ekonomisi
için 2013 yılı ortalama bir yıl olacak gibi duruyor. Yükselişe geçebilmesi için
gerekli yasal düzenlemelerin yapılabilmesi gerekiyor. Bugünkü görünüm, o yönde
bir umut vermiyor.
Avrupa
ABD krize girdiğinde onu
dengeleyeceği düşünülen Avrupa, bu dengelemeyi sağlayamadığı gibi gecikmeli
olarak 2010 yılında krize girdi. İrlanda ile başlayan kriz dalgası Yunanistan,
Portekiz, İspanya ve İtalya’yı sıkıntıya düşürdü. Ötekiler bu darbeleri
şimdilik atlatmış görünseler de Yunanistan batmanın eşiğinden AB ve IMF’nin
destekleri ve çeşitli borç silme operasyonlarıyla kurtuldu. Buna karşılık
Yunanistan’ın eski durumuna gelmesi uzunca bir süre için pek mümkün görünmüyor.
Yunanistan’ın batışın eşiğine gelmesinin sonuçları Güney Kıbrıs’ın da aynı
duruma gelmesine yol açtı. Bu iki ülke başkalarının parasını kullanarak kendi imkânlarının
çok ötesinde yaşamanın faturasını şimdi ödüyorlar. Sırada bu iki ekonomiye
benzer koşullara sahip olan Slovenya duruyor. Slovenya’nın her an Güney
Kıbrıs’ın durumuna düşebileceği korkusu bütün Avrupa’yı sarmış bulunuyor. İspanya,
Portekiz ve İtalya krizin sarsıntılarını henüz atlatabilmiş değil. Özellikle
siyasal açıdan ağır bir sıkıntı yaşayan İtalya’nın bu işin içinden nasıl çıkacağı
tartışmaların odak noktasını oluşturuyor. Avrupa’da Almanya dışında hiçbir ekonomi
yeterince güçlü görünmüyor. Eskiden Almanya’nın yanında Fransa’nın da bir güce
sahip olduğu düşünülürdü şimdi o da yeterince güçlü görünmüyor. Yani Almanya
istese de istemese de artık Avrupa Birliğinin tek lideri konumuna gelmiş
durumda.
Özetle
söylemek gerekirse 2013 yılı Avrupa için parlak bir yıl olmaktan çok uzak
görünüyor.
Japonya
Yaklaşık 20 yıldır durgunluktan
kurtulma çabası içinde bocalayıp duran Japonya, siyasal iktidar değişimi sonrasında
Abe’nin yeniden başbakanlık koltuğuna oturmasıyla birlikte sıkıntıları
çözebilmek için Yen’in değerinin düşürülmesi yaklaşımını gündeme getirdi.
Abe’ye göre Japonya’nın durgunluktan çıkamamasının temel nedeni Yen’in aşırı
değerli olmasıydı. Abe’nin Japonya Merkez Bankası'nın başına getirdiği Kurado bu
yaklaşımın uygulayıcısı konumunda bulunuyor. Dünya, kur savaşları başlıyor diye
kıyameti kopara dursun Japonya düşük değerli Yen politikasını uygulamaya
başladı ve Yen değer kaybetmeye yöneldi.
Şu ana kadar başka ülkelerden
benzer tepkiler gelmedi. Ama eğer ileride benzer tepkiler gelirse kur
savaşlarının ortasında bulabiliriz kendimizi.
2013 yılı Japonya’nın gevşek para
ve maliye politikaları izleyeceği bir yıl olacak. Ve eğer kur savaşlarına yol
açıp da karşı ataklarla önlenmezse bu yeni yaklaşım Japonya için yeni bir
çıkışın başlangıcı olabilir.
BRIC
Brezilya, Rusya, Hindistan ve Çin
son birkaç yıl boyunca sıkıntıdan sıkıntıya giren küresel sistemin yükünü
taşıyan ekonomiler konumundaydılar. 2012 yılında Brezilya’da bir düşüş ortaya
çıktı. Brezilya'nın ekonomik performansında bir gerileme söz konusu. Rusya'nın
da parlak bir 2012 yılı geçirdiğini söylemek kolay değil. Bununla birlikte her
iki ekonomi de sahip oldukları zenginliklerle fazlaca sorun yaşamadan, belki
biraz performans düşüşüyle krizi atlatacak görünüyorlar. 2013 yılı bu iki
ekonominin daha iyiye gideceği bir yıl olacak gibi görünüyor. Çin ve Hindistan
da belirli bir performans düşüşü yaşamış olsalar da küresel sistemin hızlı
büyüyen ekonomileri arasında en başta geliyorlar. 2013 yılında bu iki
ekonominin yine iyi performans sergilemesi bekleniyor.
Çin ve Hindistan'ın 2013
performansları ABD ve Avrupa’nın ne kadar toparlanma yaşayacağına yakından
bağlı. Buna karşılık Brezilya ve Rusya ihraç ettikleri malların özelliği
nedeniyle daha rahat konumdalar.
Türkiye
Küresel krizin başından beri
krizden az etkilenen ekonomiler arasında yer alan Türkiye, hem krizin etkilerinin
yansıması hem de kendi isteğiyle uyguladığı ekonomiyi soğutucu politikalar
sonucu bir iniş yaşadı. Başlangıçta yumuşak iniş hedeflenmiş olsa da iniş
oldukça sert gerçekleşti ve büyüme oranı % 8,8’den 2,2’ye düştü.
Aşağıdaki tablo son iki yılın
makroekonomik göstergelerinden bazılarını 2013 yılı tahminleriyle birlikte
gösteriyor (2013 tahminleri OVP tahminleridir.)
|
|
2011
|
2012
|
2013 Tahmin
|
|
Büyüme
|
8,8
|
2,2
|
4,0
|
|
Enflasyon
|
10,5
|
6,2
|
5,3
|
|
İşsizlik
|
9,8
|
9,2
|
8,9
|
|
Bütçe Dengesi / GSYH
|
-1,3
|
-2,2
|
-2,2
|
|
Cari denge / GSYH
|
-9,7
|
-6,0
|
-7,1
|
2011 ve 2012 yıllarına
karşılaştırmalı olarak baktığımızda değişimi net bir biçimde görebiliyoruz.
2011’de % 8,8 gibi yüksek bir büyümeye ulaşmanın bedeli yüzde 9,7’lik cari açık
olarak karşımıza çıkmış bulunuyor. 2012’de bu ürkütücü cari açık oranını
düşürmenin bedeli ise büyümenin yüzde 2,2’ye düşmesi biçiminde gerçekleşmiş
görünüyor. Cari açık düşerken de bütçe açığı hafifçe yükselmiş durumda. Bu tür
değişimlere geç katılan göstergelerden birisi olan işsizlik 2012’de düşmüş
görünse de Ocak 2013’de ise yüzde 10,1 düzeyine çıkmış bulunuyor.
2013 yılı Türkiye için nasıl bir
yıl olacak? OVP tahminlerine bakarsak ortalama bir yıl olacak gibi görünüyor.
Yüzde 4 büyüme Türkiye’nin potansiyel büyüme oranı olarak kabul edilen yüzde 5
– 5,2’lik oranın altında bulunuyor. Bu tablo bize 2013 yılında Türkiye’nin
fazlaca sıkıntı yaşamayacağını ama rahat bir yıl da geçiremeyeceğini
gösteriyor. Türkiye’nin rahat yıllar yaşaması ise cari açığını düşürecek
biçimde uygulayacağı akıllı bir geçici ikame politikasına ve öteki yapısal
reformlara girişmesine bağlı görünüyor.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 202662 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.