Kredi Notumuz Artarken Kurlar Niçin Yükseliyor?
Hafta içinde iki önemli gelişme
peş peşe yaşandı. Önce TCMB, hem gecelik fonlama faizlerini hem de haftalık
repo ihale faizi olan politika faizini 0,5 puan düşürdü. Bu durumda TCMB’nin yeni
düzenlemesiyle politika faizi yüzde 4,5, gecelik borç verme faizi yüzde 6,5 ve
gecelik borç alma faizi yüzde 3,5 olarak belirlenmiş oldu. Hemen ardından Moodys’in
kredi notu artırımı geldi. Moodys, Türkiye’nin kredi notunu Ba1 pozitiften Baa3
durağana yükselttiğini açıkladı. Böylece Fitch’ten sonra (BBB -) durağan
notundan sonra Türkiye’nin ikinci büyük reyting şirketinden notu da yatırım
eşiğine gelmiş oldu.
.
.
Türkiye ilk kez 1990 yılında
reyting aldı. Standard and Poors’dan BBB, Moodys’den Baa notlarını aldı. Kuveyt
krizi ve ardından savaşı nedeniyle bu notlarla piyasada tahvil ihracına çıkma
fırsatı bulamadığı için bu notlar 1992 yılı sonuna kadar açıklanamadan kaldı.
İlk kez 1992 yılı sonunda Amerikan Yankee Bond piyasasına 200 milyon dolarlık
tahvil ihracı yaparken 1990 yılında alınan bu notlar da resmen açıklanmış oldu.
Yani Türkiye, tam 23 yıl sonra ilk reytingine geri dönmüş oldu.
İki önemli reyting kuruluşundan
BBB ve aynı anlama gelen Baa notlarının alınmış olması Türkiye’yi yatırım eşiği
düzeyine getirdi. Başta emekli fonlarını yöneten kurumlar olmak üzere bazı kamu
kurumları, statüleri gereği, yatırım eşiğinin altındaki ülkelerin ya da
şirketlerin tahvillerine para yatıramıyorlar. Yatırım eşiğine gelen bir ülke ya
da kurumun ulaşabileceği fon miktarı arttığı için de borçlanmasının maliyeti
düşüyor ve vadesi uzayabiliyor.
TCMB’nin kendi uyguladı faizleri
düşürmesinin ardından önce gösterge kâğıdın faizi geriledi, ardından bu düşüş
bankaların mevduat faizlerine yayıldı. Bu yazı yazıldığı sırada gösterge faiz
(piyasada gösterge olarak kabul edilen DİBS’in yıllık bileşik faizi) yüzde 4,77
düzeyinde bulunuyor. Bankaların mevduat faizi de yüzde 6’nın altına inmiş (stopaj
düşüldükten sonra net olarak yüzde 5’in altında) bulunuyor.
Faizlerdeki düşüşün yabancı
yatırımcıyı piyasadan çekilmeye ittiğini, kredi notu artışının ise yabancı
yatırımcıyı piyasaya gelmeye davet ettiğini, dolayısıyla bu iki etkinin
birbirini götürebileceğini düşünebiliriz.
Dikkat çeken bir başka konu da
Moodys’in kredi notu artırımının tam olarak Erdoğan – Obama görüşmesi sırasında
açıklanmış olması. Bu kadar büyük bir rastlantı ancak masallarda ya da eski Türk
filmlerinde görülebileceğine göre olayın siyasi boyutunun olduğu ortaya
çıkıyor. Aslında Türkiye’nin notunun hak ettiği 2007 yılında artırılmayıp bugün
tam Suriye ile büyük bir anlaşmazlık içinde bulunulduğu sırada artmış olması
işin siyasi yönünü açığa çıkarıyor.
ABD, son 20 yıldır IMF’yi ve
kredi derecelendirme kuruluşlarını kendi çıkarları doğrultusunda kullanıyor.
Ama son döneme kadar bunu fazla belli etmeden alttan alta yapardı. Son dönemde
artık buna aldırmıyor ve aleni olarak yapıyor. Böylece krizle birlikte itibar
kaybına uğramış olan kredi derecelendirme kuruluşları şimdi çok daha fazla
itibar kaybına uğruyorlar.
Bu yazıyı kaleme aldığım sırada
Dolar kuru 1,8370, Euro kuru 2,3645’e fırlamış bulunuyordu. Reytingimizin
yükseldiği ve ülkemizin yatırım eşiğine geldiği bir noktada döviz kurları niçin
yükselir? Dışarıdaki etkilerin yan ısıra iki nedeni daha olabileceğini düşünüyorum: (1) Faizlerdeki düşüş ve reel faizin
negatif hale gelmesi insanları TL ile tasarruf yapmanın anlamsızlığı nedeniyle döviz
talep etmeye itmiş olabilir. (2) Moodys’in not artışını siyasi olarak
yorumlayanlar ufukta bir Suriye harekâtı olacağını tahmin ederek döviz talebini
artırmış olabilirler.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 202659 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.