Fed'in Tavrı Karşısında Yükselen Ekonomilerin Durumu
Tahmin, eldeki veriler ve bilgiler ışığında bir gerçekleşmenin ne yönde
olacağına ilişkin akıl yürütmedir. Beklenti, bir tahmine dayanarak bir pozisyon
alıp sonucunu beklemektir. Gerçekleşme, beklenen olayın sonucunun ortaya
çıkmasıdır. Bu sonuç, beklendiği şekilde olabileceği gibi farklı şekilde de
olabilir. Algılama, gerçekleşen şeyin anlaşılma ve yorumlanma biçimidir.
Bu tanımlara göre tahmin ve beklenti aynı yönde olur. Buna karşılık
gerçekleşme bunlarla aynı olabileceği gibi farklı da olabilir, algılama ise
ötekilerle aynı olabileceği gibi ötekilerden farklı da olabilir.
Fed’in 22 Mayıs 2013’de yaptığı açıklamayı hareket noktası alarak bunları
yerlerine yerleştirmeye çalışayım. Bunu yapabilmek için Kartezyen koordinat
sistemini kullanacağım. X ekseninde reel ekonomi (basit bir biçimde ekonomik
büyümeyle ölçüyoruz), Y ekseninde finansal ekonomi (basit biçimde kurla, faizle
ve dış finansman imkanlarıyla ölçüyoruz) yer alıyor olsun.
Fed’in 22 Mayıs 2013 tarihli açıklamasından önce yükselen piyasa
ekonomileri açısından görünüm I numaralı bölgede bulunuyordu. Yani bu ekonomilerde
reel ekonomi büyümeye devam ediyor, finans piyasaları da yükselen bir eğilim izliyordu.
Fed açıklamasının ardından bu ekonomiler, özellikle yabancı yatırımcıların
algılamaları açısından farklı noktalara kaydılar. Örneğin Çin, reel büyümenin
düştüğü, dış finansman bulmanın daha zorlaştığı bir düşüş yaşadı. Buna karşılık
hem büyümesi hem de finansal piyasaları pozitif görünüm taşımaya devam ettiği
için I numaralı bölgede kalmaya devam ediyor. Gerek büyümesi gerekse dış
finansman yönetimi belirli bir sarsıntı geçirmiş olsa da ekonomisi ciddi bir
sorunla karşı karşıya bulunmuyor ama yabancı yatırımcılar açısından eski
konumuna göre 0 noktasına biraz daha yakın bir yere geldiği algılanıyor.
Fed açıklaması öncesinde I numaralı bölgede yer alan ve Fed açıklaması
sonrasında Kırılgan Beşli olarak adlandırılan beş ekonomi (Brezilya, Hindistan,
Endonezya, Türkiye ve Güney Afrika) ise reel ekonominin büyüme hızının oldukça
düştüğü ve finansal piyasaların gerilemeye yöneldiği bir görünüm içine girdiler.
Bu ekonomiler dış finansman sağlayıcıların algılamaları açısından II numaralı
bölgeye kaydılar. II numaralı bölge, büyümenin pozitif olmaya devam etse de
ciddi olarak gerilediği, finansal piyasaların ise negatif bir görünüm sergilediği
bölgeyi temsil ediyor. Mayıs ayından bu yana bu ekonomiler arasında henüz alt
bölgeye geçen bir ekonomi bulunmuyor.
Fed’in tahvil alımını azaltma düşüncesini hayata geçirmesiyle birlikte bu
ekonomilere yönelik finansal akımların tersine dönmesi bekleniyor. Bu beklentinin
gerçekleşmesi halinde önümüzdeki dönemde yabancı yatırımcıların algılamaları
açısından bu ekonomiler arasından bazıları IV numaralı bölgeye kayabilirler. IV
numaralı bölgede bugün itibariyle Avrupalı gelişmiş ekonomilerden başkası yok:
Yunanistan, İrlanda, Portekiz, İspanya.
En başta verdiğimiz tanımlara bu kez tersten bakarsak algılamaların böyle
olduğu bir ortamda tahminlerin çok farklı olmasını gerektirecek bir çıkış Çin
ekonomisi dışında pek görünmüyor. Yani bu ekonomiler arasında yapısal reformlara
girişen ekonomi olarak Çin ön plana çıkıyor. Ötekiler, yapısal sorunları
çözmekle uğraşmak yerine kur, faiz gibi yüzeysel ve geçici düzeltmeyi
sağlayacak önlemlerle uğraşıyorlar. Bu durumda beklentilerin bugünkü
algılamadan daha iyi yönde oluşmasını sağlayacak bir gelişme görünmüyor. Buna
göre dış finansman sağlayıcıların bugünkü algılama çerçevesinde geleceğe
yönelik beklentilerinin bu ekonomilerin bazılarının IV numaralı bölgeye
kaymaları biçiminde olması normaldir. Rasyonel beklentiler kuramı açısından konuya bakarsak "beklentiler, gerçekleşmeye yol açar" diyebiliriz.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 202654 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.