Nebukadnezar'ın Rüyası ve Günümüz İçin Dersler
II. Nebukadnezar,
Babil’in en ünlü krallarından birisidir (M.Ö. 605 – 562.) Onun zamanında Babil
bir süper güç olarak ortadoğuda yükseldi. Babil kenti, kentin kralı Hammurabi
zamanında öteki kentleri yenerek hepsine egemen oldu ve Babil krallığı kuruldu.
Krallığın ortadoğuda bir süper güç olarak çıkışı Nebukadnezar zamanında gerçekleşti.
Nebukadnezar, Med kralının kızı Prenses Amytis ile evlenerek Med krallığının
gücünü de arkasına aldı ve rakiplerini dize getirdi.
Med kralının kızı prenses
Amytis’in ülkesi yeşil, engebeli ve dağlıktı. Mezopotamya’nın bu dümdüz ve
sıcak ortamı Amytis’i depresyona sokmuştu. Nebukadnezar, karısı Amytis’in sıla
hasreti çekmemesi için Babil’in başkenti Ninova’da yapay dağlardan ve suların
akacağı büyük teraslardan oluşan Babil’in asma bahçelerini yaptırdı. Yunan coğrafyacı Strabon’un M.Ö. 1. Yüzyılda yaptığı
tanımlamaya göre bahçeler birbiri üzerinde yükselen kübik direklerden
oluşuyordu. Bunların içleri çukurdu ve büyük bitkilerin ve ağaçların
yetişebilmesi için toprakla doldurulmuştu. Kubbeler, sütunlar ve taraçalar
pişmiş tuğla ve asfalttan yapılmıştı. Yüksekteki bahçeleri sulamak için Fırat
Nehrinden zincire bağlı kovalarla su yukarılara çıkarılıyordu. Nehirden dolan
kova yukarıya çıkıyor içindeki suyu havuza boşaltıp tekrar nehre dönüyordu. Bu
şekilde üst seviyelere taşınan su, bahçeleri sulayarak teraslardan aşağıya
doğru akıyordu.
Bir gece Nebukadnezar bir rüya görür ve onun etkisinden bir türlü kurtulamaz. Rüyada gördüğü şey kentin ortasında yükselen görkemli bir heykeldir. Heykelin başı Nebukadnezar’ın başıdır ve altındandır. Gövde gümüşten, etek bronzdan, bacaklar demirden, ayakları ise kildendir. Bunun ne anlama geldiğini öğrenmek için kâhinlere danışır. Kâhinler rüyanın anlamını korkudan söyleyemezler.
Tevrat ve İncil’de adı
geçen kâhin Daniel krala rüyasının anlamını yorumlar: Kent bir gün yakılıp
yıkılacaktır. Tam olarak doğrulanmamış bir görüşe göre Nebukadnezar bu rüyanın
üzüntüsü ve sıkıntısıyla depresyona girmiş, sonunda aklını oynatmış ve sarayın
bahçesinde hayvanlar gibi otlamaya başlamıştır.
Nebukadnezar’ın yaşamı
ünlü İtalyan besteci Guiseppe Verdi’nin Nabucco operasının konusunu
oluşturmaktadır. Ortadoğu’nun doğal gazını Türkiye üzerinden Avrupa’ya
ulaştıracak olan doğal gaz projesine de Nabucco adı verilmiştir. Matrix film
üçlemesinde Morpheus'un gemisinin adı da Nebukadnezar
idi.
Nebukadnezar’ın ölümünden
kısa bir süre sonra Persler Babil’e girerler ve başkent Ninova da dahil olmak
üzere ülkeyi yakıp yıkarlar. Yani rüya ve kâhin Daniel’in yorumu doğru
çıkmıştır.
İktisatçı gözüyle rüyayı
yorumlamaya çalışırsak şöyle diyebiliriz sanırım: “Bir ekonomi çok güçlü
görünebilir ama eğer sağlam temellerle dayanmıyorsa krizlere girmeye mahkûmdur.”
Özellikle günümüz Türkiye’sinde eğitimden yargıya, vergiden sanayiye, enerjiden
ithalât bağımlılığına kadar uzanan yapısal reform gerektiren alanlara
baktığımızda altından heykelin kaidesi kildenmiş gibi görünüyor.
Türkiye’nin hiç zaman
geçirmeden bu yapısal reformları tamamlaması gerekiyor. Halen yaşadığımız kriz
bize bunu açıkça gösteriyor. Ama ne yazık ki gelişmeler bizim bunun tersini
yapacağımızı, yargının zaten aksayan bağımsızlığını da elinden alacağımızı,
giderek bilimden uzaklaşan eğitimi daha da bilim dışına iteceğimizi, güçler
ayrılığı ilkesini daha da bozacağımızı gösteriyor. Yani heykelin ayaklarını da
demir yapacağımıza yine kille sıvamaya çalışacağımızı gösteriyor. Ekonomiyi
hangi düzeye getirirsek getirelim Avrupa düşüncesinin temelini oluşturan bu
alanlarda gereğini yapmadan Avrupa ile ortak bir yere varmak mümkün değil.
Not: Bu yazıyı bu blogun ilk yazısı olarak 2011 sonuna doğru yayınlamıştım.
Şimdi bir kez daha gözden geçirip değiştirerek yeniden yayınlıyorum.
Deneme konusunda
Geçen Yüzyılın İnsanları10 Haziran 2026Eleştiri Korkusu8 Haziran 2026Kötünün Yükselişi5 Haziran 2026Cesur Yeni Dünya30 Mayıs 202664 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.