2014 Tahminleri Alt Üst Oldu
Yılbaşında yaptığım tahminleri sık sık
değiştireceğimi çünkü bu yılın çok iniş çıkışlı bir yıl olacağını söylemiştim.
Bu iniş ve çıkışlar yalnızca bizim ekonomimizle ilgili gelişmeleri değil sosyal
ve siyasal gelişmeleri ve dış dünyadaki gelişmeleri de yansıtıyor. Son dönemde
ben bu kadar farklı faktörün farklı yönlerde ekonomi üzerinde etkili olduğunu
görmemiştim. Tahminlerimi sık sık değiştirmek zorunda kalacağımı biliyordum ama
bu kadar oynaklık benim beklentimi de aştı.
Son gelişme sanayi üretiminin
beklenenden daha iyi bir birinci çeyrek sonucuna yol açması biçiminde oldu.
Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış toplam sanayi üretimi geçen yılın ilk
çeyreğine göre yüzde 5,3 arttı. Bu, beklenenin ötesinde bir üretime işaret
ediyor. Sanayi üretimindeki artışa paralel olarak imalat sanayisi kapasite
kullanımında da artış sürüyor.
Türkiye
ekonomisindeki son durumu özetleyelim:
-Euro bölgesindeki toparlanmaya paralel
olarak ihracatımız artmaya devam ediyor. Bu artışta kur artışının da olumlu
katkısı var (büyüme için olumlu.) Yüksek kur ihracatı artırırken ithalatı
düşürdüğü için cari açık gerileme içinde bulunuyor (dış finansman sorunu için
olumlu, bütçe gelirleri için olumsuz)
-Sanayi üretimi, ihracat artışının da
etkisiyle artmaya devam ediyor (büyüme için olumlu)
-Riskler (CDS primiyle ölçüyorum) düşüş
eğilimini sürdürüyor (yabancı fon girişleri açısından ve dolayısıyla cari
açığın finansmanı yönünden olumlu
-Kur artışının halen süren etkisiyle
enflasyon yükselişini sürdürüyor (genel olarak olumsuz)
Türkiye
ekonomisini etkileyen dış gelişmelerdeki son durumu özetleyelim:
-ABD ekonomisi hala tam olarak ayağa
kalkmamış olsa da toparlanmaya devam ediyor (tahvil alımındaki azaltma etkisi
satın alınmış olduğu için artık kayboldu, buna karşılık faiz artırımı henüz
devrede olmadığı için şimdilik ABD'den Türkiye üzerine gelen olumsuz bir etki
yok.)
-AB ekonomisi toparlanmaya devam ediyor.
Bu toparlanma bizim açımızdan en önemli ihracat kapısının ardına kadar
açılmasına yol açıyor (AB'den gelen etki olumlu.)
-Rusya'ya uygulanan ambargo bu
ekonomiden yabancı kaynak çıkışına yol açıyor. Her ne kadar Putin, Ukrayna'da yumuşak
bir yaklaşım sergilemeye başlamış olsa da eskisi kadar Rusya ilgisi olmadığını
görebiliyoruz. Bu durumda Türkiye'ye yönelen yabancı kaynakların Türkiye'nin
finansman ihtiyacını karşılamaktaki olumlu etkisi devam edecek
Yeni tahminler
Son döneme ilişkin en çarpıcı gelişmeler
bunlar. Şimdi bu çerçevede Orta Vadeli Programın yenilenmeyen tahminlerini
(OVP), IMF’nin geçen ay yenilediği tahminleri (IMF) ve benim yenilediğim 2014 tahminlerimi
(ME) yan yana gösterelim.
Gösterge
|
OVP
|
IMF
|
ME
|
Büyüme (%)
|
4,0
|
2,3
|
3,0
|
TÜFE (Yılsonu, %)
|
5,3
|
8,0
|
8,5
|
İşsizlik (%)
|
9,4
|
10,2
|
10,5
|
Bütçe Açığı / GSYH (%)
|
1,9
|
2,4
|
2,5
|
Cari Açık / GSYH (%)
|
6,4
|
6,3
|
5,7
|
USD Kuru
|
1,98
|
2,26
|
2,25
|
Orta Vadeli Programda 2014 için yapılan tahminler değişmedi. IMF, tahminlerini ciddi biçimde revize etti. Ben de tahminlerimi IMF gibi ciddi biçimde revize ettim. IMF ile benim revize tahminlerim arasındaki fark, IMF’nin tahminlerindeki kötümserleşmeye karşılık benim tahminlerimdeki iyimserleşme.
Tahminler çoğunlukla yakın geçmişteki
gelişmelerin ağırlıklı etkisini yansıtır. Bu yılın en başından beri söylediğim
gibi ekonomide bu yıl yaşanan ve yaşanmakta olan dalgalanmalar sıklıkla ve
büyük çapta tahmin değişikliklerine yol açıyor. Bundan sonra tahminlerimin
fazlaca değişmeyeceğini düşünüyorum, ama yine de ilk 4 ayda yaşananlar bu
konuda kesin şeyler söylemenin doğru olmadığını gösteriyor.
Bu tahminler ekonominin genel gidişini
anlamaya, analiz etmeye yönelik tahminler. Yatırım tavsiyesine yönelik bir
amacı yok. Yatırım önerisi konusunda her zaman sepet yapmak gerektiğini, bu yıl
dalgalanma sıklığı nedeniyle buna daha da özen gösterilmesi gerektiğini
vurguladığımı bir kez daha hatırlatmakta yarar görüyorum.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 202635 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.