Türkiye Ekonomisinin 22 Yükselen Piyasa Ekonomisiyle Dönemsel Performans Karşılaştırması
BRICS ekonomileriyle Türkiye ekonomisinin 2003 – 2013 ve
1992 2002 yılları arasında karşılaştırdığımda Türkiye’nin bu ekonomilerin
gerisinde kaldığını görmüştük. BRICS ekonomileri içinde Rusya, Brezilya, Güney
Afrika doğal kaynaklar açısından zengin, Çin ve Hindistan da uzun süredir
batının yatırım üssü haline geldikleri için bu karşılaştırmada Türkiye’nin
geride kalması pek de şaşırtıcı olmadı. Bu kez dünyanın her tarafından yükselen
piyasa ekonomilerinin (emerging markets) önde gelenlerini ele alarak Türkiye’yi
belli başlı 22 rakibiyle karşılaştırıyorum.
Bu 23 ülkeyi 5 önemli makroekonomik göstergeyi (büyüme,
enflasyon, işsizlik, bütçe dengesi ve cari denge) ele alarak karşılaştırıp
ilgili kategoride en iyi durumdaki ülkeye 23 puan en kötü durumdaki ülkeye ise
1 puan vererek sıralamayı buna göre oluşturuyorum. Önce 1992 – 2002 döneminin
11 yıllık ortalamalarını, sonra da 2003 – 2013 döneminin 11 yıllık
ortalamalarını ele alıyorum. Aşağıdaki tablo her bir kategoride elde edilen
sıralama puanlarının toplamına göre yeniden yapılan sıralamayı gösteriyor. Buna göre ülke adlarının sağındaki ilk sütunda alınan puanların toplamı, sıra başlıklı ikinci sütunda ise bu puanlara göre en iyiden en kötüye doğru sıralama yer alıyor (bu
hesaplamaların dayanağı olan veriler yazıya ekli tablolarda gösterilmiş bulunuyor.)
1992 - 2002
|
Sıra
|
2003 - 2013
|
Sıra
|
|||
Malezya
|
106
|
1
|
Çin
|
99
|
1
|
|
Çin
|
97
|
2
|
Malezya
|
89
|
2
|
|
Tayland
|
90
|
3
|
Tayland
|
87
|
3
|
|
Şili
|
81
|
4
|
Kazakistan
|
81
|
4
|
|
Endonezya
|
80
|
5
|
Şili
|
79
|
5
|
|
Vietnam
|
76
|
6
|
Peru
|
79
|
6
|
|
Hindistan
|
73
|
7
|
Endonezya
|
71
|
7
|
|
Mısır
|
68
|
8
|
Rusya
|
71
|
8
|
|
Pakistan
|
64
|
9
|
Meksika
|
66
|
9
|
|
İran
|
63
|
10
|
Arjantin
|
63
|
10
|
|
Meksika
|
59
|
11
|
Hindistan
|
61
|
11
|
|
Güney Afrika
|
57
|
12
|
Vietnam
|
59
|
12
|
|
Peru
|
56
|
13
|
Uruguay
|
56
|
13
|
|
Rusya
|
55
|
14
|
Brezilya
|
53
|
14
|
|
Polonya
|
48
|
15
|
İran
|
50
|
15
|
|
Türkiye
|
45
|
16
|
Pakistan
|
47
|
16
|
|
Uruguay
|
41
|
17
|
Bulgaristan
|
44
|
17
|
|
Arjantin
|
40
|
18
|
Romanya
|
41
|
18
|
|
Macaristan
|
39
|
19
|
Polonya
|
39
|
19
|
|
Brezilya
|
39
|
20
|
Güney Afrika
|
38
|
20
|
|
Bulgaristan
|
35
|
21
|
Macaristan
|
36
|
21
|
|
Kazakistan
|
35
|
22
|
Mısır
|
36
|
22
|
|
Romanya
|
33
|
23
|
Türkiye
|
35
|
23
|
Tablonun ortaya koyduğu gerçekler:
(1) Her
iki dönemde de Uzakdoğu ekonomilerinin büyük üstünlüğü söz konusu. İlk üç
sırayı onlar almış bulunuyor.
(2) Küresel
krizin yaşandığı 2003 – 2013 döneminde birçok ekonominin performansında önceki
11 yıla göre düşüş var. Buna istisna olarak Güney Amerika ülkeleri ile bazı
Balkan ülkeleri gösterilebilir. 2003 – 2013 döneminde bir önceki döneme göre en
parlak çıkışı yakalayan ülke olarak Kazakistan öne çıkıyor.
(3) Bulgaristan
ve Romanya’nın 2003 – 2013 döneminde önceki döneme göre performans artışı
yaşaması bir ölçüde AB üyeliğine bağlanabilir.
(4) Türkiye
ekonomisi, performans olarak, iddiaların aksine, 2003 – 2013 döneminde önceki
11 yıla göre ciddi bir gerileme yaşamış görünüyor. 23 ülke arasında 1992 – 2002 döneminde 16. sıradayken
2003 – 2013 döneminde son sıraya gerilemiş bulunuyor.
(5) Türkiye bu beş önemli göstergenin hiçbirinde 23 yükselen piyasa ekonomisi arasında ilk beş sıraya girememiş durumda.
(5) Türkiye bu beş önemli göstergenin hiçbirinde 23 yükselen piyasa ekonomisi arasında ilk beş sıraya girememiş durumda.
Aşağıda 23 ülkenin iki dönem ortalamalarıyla Türkiye ortalamalarını karşılaştıran bir tablo sunuyorum. Yeşiller ortalama düzeyinde veya daha iyi düzeydeki sonuçları, kırmızılar ortalamadan kötü düzeydeki sonuçları gösteriyor.
Bu tablo da bize 22 ekonomiyle kıyaslanma ölçüsünden bakıldığında Türkiye'nin 1992 - 2002 döneminde 2003 - 2013 döneminden daha iyi durumda olduğunu anlatıyor.
Veri kaynakları:
(1) IMF, World Economic Outlook April 2014.
http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/01/weodata/index.aspx
(2) The World Bank, data set 2014.
http://data.worldbank.org/
(1) IMF, World Economic Outlook April 2014.
http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/01/weodata/index.aspx
(2) The World Bank, data set 2014.
http://data.worldbank.org/
Ek: Tablolar
1992 - 2002
|
Büyüme
|
Puan
|
2003 - 2013
|
Büyüme
|
||
Çin
|
10,3
|
23
|
Çin
|
10,2
|
23
|
|
Vietnam
|
7,6
|
22
|
Hindistan
|
7,5
|
22
|
|
Malezya
|
6,2
|
21
|
Kazakistan
|
7,1
|
21
|
|
Hindistan
|
5,8
|
20
|
Arjantin
|
6,9
|
20
|
|
Şili
|
5,6
|
19
|
Vietnam
|
6,5
|
19
|
|
Mısır
|
4,4
|
18
|
Peru
|
6,4
|
18
|
|
Polonya
|
4,4
|
17
|
Endonezya
|
5,7
|
17
|
|
Tayland
|
4,1
|
16
|
Uruguay
|
5,2
|
16
|
|
Pakistan
|
4,0
|
15
|
Malezya
|
5,1
|
15
|
|
Peru
|
4,0
|
14
|
Türkiye
|
5,0
|
14
|
|
Endonezya
|
3,9
|
13
|
Pakistan
|
4,7
|
13
|
|
İran
|
3,4
|
12
|
Şili
|
4,6
|
12
|
|
Türkiye
|
3,4
|
11
|
Mısır
|
4,4
|
11
|
|
Meksika
|
2,7
|
10
|
Rusya
|
4,4
|
10
|
|
Brezilya
|
2,5
|
9
|
Tayland
|
4,1
|
9
|
|
Güney Afrika
|
2,3
|
8
|
Polonya
|
4,0
|
8
|
|
Macaristan
|
2,3
|
7
|
Brezilya
|
3,5
|
7
|
|
Arjantin
|
1,6
|
6
|
Romanya
|
3,5
|
6
|
|
Uruguay
|
1,5
|
5
|
Güney Afrika
|
3,4
|
5
|
|
Romanya
|
0,9
|
4
|
İran
|
3,4
|
4
|
|
Kazakistan
|
0,6
|
3
|
Bulgaristan
|
3,3
|
3
|
|
Rusya
|
-0,7
|
2
|
Meksika
|
2,5
|
2
|
|
Bulgaristan
|
-1,7
|
1
|
Macaristan
|
1,2
|
1
|
|
1992 - 2002
|
Enflasyon
|
2003 - 2013
|
Enflasyon
|
|||
Malezya
|
3,0
|
23
|
Malezya
|
2,5
|
23
|
|
Tayland
|
3,7
|
22
|
Polonya
|
2,7
|
22
|
|
Mısır
|
5,8
|
21
|
Peru
|
2,9
|
21
|
|
Vietnam
|
6,1
|
20
|
Çin
|
3,0
|
20
|
|
Çin
|
6,3
|
19
|
Tayland
|
3,0
|
19
|
|
Şili
|
6,6
|
18
|
Şili
|
3,2
|
18
|
|
Arjantin
|
6,7
|
17
|
Meksika
|
4,2
|
17
|
|
Hindistan
|
7,1
|
16
|
Bulgaristan
|
4,7
|
16
|
|
Güney Afrika
|
7,9
|
15
|
Macaristan
|
4,7
|
15
|
|
Pakistan
|
8,3
|
14
|
Güney Afrika
|
5,4
|
14
|
|
Peru
|
14,1
|
13
|
Brezilya
|
5,9
|
13
|
|
Endonezya
|
14,7
|
12
|
Romanya
|
6,6
|
12
|
|
Meksika
|
15,7
|
11
|
Endonezya
|
7,1
|
11
|
|
Macaristan
|
15,8
|
10
|
Uruguay
|
7,7
|
10
|
|
Polonya
|
17,9
|
9
|
Hindistan
|
8,0
|
9
|
|
İran
|
21,2
|
8
|
Kazakistan
|
8,2
|
8
|
|
Uruguay
|
25,3
|
7
|
Arjantin
|
8,9
|
7
|
|
Türkiye
|
71,3
|
6
|
Türkiye
|
9,1
|
6
|
|
Romanya
|
88,8
|
5
|
Mısır
|
9,3
|
5
|
|
Bulgaristan
|
107,9
|
4
|
Pakistan
|
9,6
|
4
|
|
Rusya
|
139,4
|
3
|
Rusya
|
9,6
|
3
|
|
Kazakistan
|
316,3
|
2
|
Vietnam
|
10,0
|
2
|
|
Brezilya
|
417,0
|
1
|
İran
|
18,8
|
1
|
|
1992 - 2002
|
İşsizlik
|
2003 - 2013
|
İşsizlik
|
|||
Tayland
|
1,6
|
23
|
Tayland
|
1,2
|
23
|
|
Çin
|
3,1
|
22
|
Malezya
|
3,3
|
22
|
|
Malezya
|
3,2
|
21
|
Çin
|
4,2
|
21
|
|
Meksika
|
3,5
|
20
|
Meksika
|
4,4
|
20
|
|
Hindistan
|
4,0
|
19
|
Vietnam
|
4,8
|
19
|
|
Endonezya
|
5,7
|
18
|
Hindistan
|
5,2
|
18
|
|
Pakistan
|
6,1
|
17
|
Pakistan
|
6,4
|
17
|
|
Brezilya
|
7,0
|
16
|
Kazakistan
|
6,8
|
16
|
|
Vietnam
|
7,4
|
15
|
Rusya
|
7,0
|
15
|
|
Şili
|
7,9
|
14
|
Romanya
|
7,1
|
14
|
|
Türkiye
|
7,9
|
13
|
Şili
|
8,2
|
13
|
|
Macaristan
|
8,2
|
12
|
Brezilya
|
8,4
|
12
|
|
Peru
|
8,5
|
11
|
Endonezya
|
8,4
|
11
|
|
Romanya
|
8,5
|
10
|
Peru
|
8,4
|
10
|
|
Rusya
|
9,0
|
9
|
Macaristan
|
8,7
|
9
|
|
Mısır
|
9,4
|
8
|
Uruguay
|
9,3
|
8
|
|
Uruguay
|
11,5
|
7
|
Arjantin
|
9,7
|
7
|
|
Kazakistan
|
11,8
|
6
|
Bulgaristan
|
10,2
|
6
|
|
İran
|
12,4
|
5
|
Mısır
|
10,7
|
5
|
|
Polonya
|
14,3
|
4
|
Türkiye
|
10,7
|
4
|
|
Bulgaristan
|
14,4
|
3
|
İran
|
11,8
|
3
|
|
Arjantin
|
16,0
|
2
|
Polonya
|
12,3
|
2
|
|
Güney Afrika
|
22,7
|
1
|
Güney Afrika
|
24,6
|
1
|
|
1992 - 2002
|
Bütçe D
|
2003 - 2013
|
Bütçe D
|
|||
Kazakistan
|
1,9
|
23
|
Kazakistan
|
3,8
|
23
|
|
Şili
|
0,8
|
22
|
Rusya
|
2,3
|
22
|
|
Bulgaristan
|
-0,6
|
21
|
Şili
|
2,1
|
21
|
|
Malezya
|
-0,7
|
20
|
İran
|
1,9
|
20
|
|
Endonezya
|
-0,9
|
19
|
Peru
|
0,7
|
19
|
|
Rusya
|
-0,9
|
18
|
Bulgaristan
|
0,4
|
18
|
|
Güney Afrika
|
-1,3
|
17
|
Tayland
|
0,1
|
17
|
|
İran
|
-1,6
|
16
|
Endonezya
|
-0,9
|
16
|
|
Peru
|
-1,8
|
15
|
Çin
|
-1,4
|
15
|
|
Vietnam
|
-1,8
|
14
|
Uruguay
|
-1,5
|
14
|
|
Çin
|
-2,3
|
13
|
Güney Afrika
|
-2,2
|
13
|
|
Tayland
|
-2,7
|
12
|
Vietnam
|
-2,5
|
12
|
|
Meksika
|
-3,2
|
11
|
Arjantin
|
-2,6
|
11
|
|
Romanya
|
-3,3
|
10
|
Meksika
|
-2,6
|
10
|
|
Uruguay
|
-3,4
|
9
|
Brezilya
|
-3,1
|
9
|
|
Macaristan
|
-3,6
|
8
|
Türkiye
|
-3,1
|
8
|
|
Polonya
|
-4,2
|
7
|
Romanya
|
-3,5
|
7
|
|
Pakistan
|
-4,6
|
6
|
Malezya
|
-4,0
|
6
|
|
Arjantin
|
-4,9
|
5
|
Macaristan
|
-4,4
|
5
|
|
Brezilya
|
-4,9
|
4
|
Pakistan
|
-4,9
|
4
|
|
Hindistan
|
-7,4
|
3
|
Polonya
|
-4,9
|
3
|
|
Mısır
|
-11,3
|
2
|
Hindistan
|
-7,9
|
2
|
|
Türkiye
|
-14,4
|
1
|
Mısır
|
-9,1
|
1
|
|
1992 - 2002
|
Cari Denge
|
2003 - 2013
|
Cari Denge
|
|||
Rusya
|
5,3
|
23
|
Malezya
|
12,2
|
23
|
|
İran
|
2,9
|
22
|
İran
|
6,3
|
22
|
|
Malezya
|
1,6
|
21
|
Rusya
|
6,3
|
21
|
|
Çin
|
1,4
|
20
|
Çin
|
5,0
|
20
|
|
Mısır
|
0,8
|
19
|
Tayland
|
1,9
|
19
|
|
Endonezya
|
0,7
|
18
|
Arjantin
|
1,8
|
18
|
|
Tayland
|
0,4
|
17
|
Meksika
|
1,1
|
17
|
|
Güney Afrika
|
-0,2
|
16
|
Endonezya
|
0,6
|
16
|
|
Hindistan
|
-0,7
|
15
|
Şili
|
0,4
|
15
|
|
Türkiye
|
-0,9
|
14
|
Mısır
|
0,1
|
14
|
|
Uruguay
|
-1,2
|
13
|
Kazakistan
|
-0,4
|
13
|
|
Pakistan
|
-2,0
|
12
|
Brezilya
|
-0,7
|
12
|
|
Polonya
|
-2,1
|
11
|
Peru
|
-1,2
|
11
|
|
Arjantin
|
-2,2
|
10
|
Hindistan
|
-1,8
|
10
|
|
Brezilya
|
-2,3
|
9
|
Pakistan
|
-2,0
|
9
|
|
Şili
|
-2,5
|
8
|
Uruguay
|
-2,4
|
8
|
|
Meksika
|
-2,9
|
7
|
Vietnam
|
-2,5
|
7
|
|
Bulgaristan
|
-4,0
|
6
|
Macaristan
|
-3,8
|
6
|
|
Vietnam
|
-4,2
|
5
|
Güney Afrika
|
-4,2
|
5
|
|
Romanya
|
-4,8
|
4
|
Polonya
|
-4,2
|
4
|
|
Peru
|
-5,0
|
3
|
Türkiye
|
-5,4
|
3
|
|
Macaristan
|
-6,2
|
2
|
Romanya
|
-7,0
|
2
|
|
Kazakistan
|
-8,0
|
1
|
Bulgaristan
|
-8,9
|
1
|
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 202666 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.