Büyüme Düştü, Merkez Yandı
II. Çeyrek büyümesi beklentilerin (genel olarak yüzde 2,8
dolayındaydı) oldukça altında yüzde 2,1 olarak açıklandı. Geçen yılın ikinci
çeyrek büyümesi yüzde 4,6 idi. Bu yılın ikinci çeyreğinde büyüme geçen yılın
ikinci çeyreğine göre 2,5 puanlık bir düşüş göstermiş oldu.
TÜİK, ilk çeyrek büyümesini yüzde 4,3’den yüzde 4,7’ye
revize etti. Buna göre ilk yarı büyümesi yüzde 3,3’e gelmiş oldu. Geçen yılın
ilk yarı büyümesi yüzde 3,9 idi. İlk bakışta yüzde 3,9 ile yüzde 3,3 arasında
büyük bir fark yokmuş gibi görünüyor. Ne var ki geçen yıl ilk çeyrek büyümesi
yüzde 3,1 iken ikinci çeyrek büyümesi yüzde 4,6 olmuştu, bu yıl ise ilk çeyrek
büyümesi yüzde 4,7 iken ikinci çeyrek büyümesi yüzde 2,1 oldu. Yani geçen yıl ilk
çeyrekten ikinci çeyreğe yükselen bir trend vardı bu yıl ise tersine bir trend
var.
TÜİK, 2013 yılının GSYH’sını da revize etti. Buna göre 2013
yılı GSYH’sı 1,562 milyar TL’den 1,565 milyar TL’ye, kişi başına geliri de
10.782 Dolardan 10.807 Dolara yükselmiş oldu.
Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış olarak bakıldığında
GSYH’nın bir önceki çeyreğe göre % 0,5 küçüldüğü görülüyor.
Bu gelişmede en önemli etki, harcamalar yönünden GSYH’nın en
büyük bileşeni olan hanehalkı tüketim harcamalarındaki (GSYH’daki payı yüzde
65) artış hızının düşüşünden kaynaklandı. İlk çeyrekte yüzde 3,2 artmış olan
tüketim harcamaları ikinci çeyrekte yüzde 0,4’lük artış sergiledi. İlk çeyrekte
büyümeye negatif katkı yapan (yüzde - 0,2) yatırımların, ikinci çeyrekteki
negatif katkısı daha da arttı (yüzde – 3,5.) İlk çeyrekte büyümeye ciddi
anlamda pozitif katkı yapan ihracatın ikinci çeyrekteki katkısı net anlamda
negatif oldu. İkinci çeyrekte büyümeye pozitif katkı yapan en önemli kalem stok
artışları oldu.
Faizlerin ve kurların yüksek seyrettiği bir ortamda tüketim
harcamalarının ivme kaybetmesi doğal. İlk çeyrekte bu gelişmeler fiyatlara fazla
yansımamış ve talebi bu kadar etkilememişti. Fiyatlara yansıma demek
enflasyonun artması ve faizlerin yükselmesi demek. Faizlerin yükselmesi henüz
pozitif reel faize yol açmıyor ve dolayısıyla tasarruflar için çekici olamıyor
ama kredi faizlerini de yükselttiği için tüketimi yani talebi frenliyor.
Büyümedeki bu hız kesmenin ortaya çıkmasından sonra emin
olabilirsiniz ki faiz tartışmaları yeniden başlayacak. Faizlerin düşürülmesi ve
bu yolla ekonominin canlandırılması yeniden gündeme getirilecek. Avrupa Merkez
Bankası’nın faizleri sıfıra yaklaştırdığı (hatta mevduat faizini negatif
yaptığı) söylenecek. Avrupa’da enflasyon değil deflasyon olduğuna dikkat
edilmeyecek. Yapısal reformlara girişilmesi gerektiğini, AVM yaparak büyümeye
yönelik modelle daha fazla yol almanın artık mümkün olmadığını söyleyen çok az
kişi çıkacak.
Daha şimdiden Merkez Bankası’nın gelecek PPK toplantısında
faizi kaç puan indireceği bahisleri başladı bile.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 202671 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.