Çin, ABD'yi Geçti
Küresel Sistemin Görünümü
Önce küresel sistemin görünümüne
bir göz atalım.
2013
|
Sayı
|
GSYH
Payı (SAGP, %)
|
İhracat
Payı (%)
|
Nüfus
Payı (%)
|
Toplam
Ekonomi
|
189
|
100,0
|
100,0
|
100,0
|
Gelişmiş Ekonomiler
|
36
|
43,6
|
61,2
|
14,7
|
ABD
|
16,4
|
9,9
|
4,5
|
|
Euro Blg
|
12,3
|
24,8
|
4,7
|
|
Japonya
|
4,6
|
3,6
|
1,8
|
|
Gelişen Ekonomiler
|
153
|
56,4
|
38,8
|
85,3
|
Çin
|
15,8
|
10,2
|
19,4
|
|
Hindistan
|
6,6
|
2,0
|
17,7
|
|
Rusya
|
3,4
|
2,6
|
2,0
|
|
Brezilya
|
3,0
|
1,2
|
2,9
|
|
Türkiye
|
1,4
|
1,0
|
1,1
|
Tablo bize 189 ülkenin 36’sının gelişmiş, 153’ünün gelişme
yolunda olduğunu söylüyor. 36 geliş miş ülke dünya nüfusunun yüzde 14,7’sini,
153 gelişme yolundaki ülke ise dünya nüfusunun yüzde 85,3’ünü oluşturuyor.
Tablo, 36 gelişmiş ülkenin dünya GSYH’sının yüzde 43,6’sını, 153 gelişme
yolundaki ülkenin ise dünya GSYH’sının yüzde 56,4’ünü yarattığını gösteriyor.
Dünyada yapılan toplam ihracatın yüzde 61,’’si bu 36 gelişmiş ülke tarafından
yapılırken yalnızca yüzde 38,8’i 153 gelişme yolundaki ülke tarafından
yapılıyor.
Amerikalılar, dünya nüfusunda yüzde 4,5’luk paya sahip
olduğu halde dünya gelirinden yüzde 16,4 pay alıyorlar. Dünyanın en yüksek
nüfusa sahip ekonomisi Çin, nüfusun yüzde 19,4’ünü barındırırken gelirden yüzde
15,8 oranında pay alıyor. Hindistan, nüfusun yüzde 17,7’sine sahip ama gelirden
sadece yüzde 6,6 pay alabiliyor. Tabloda en adil görünüme sahip ekonomi olarak
Türkiye görünüyor.
2014’de Çin, ABD’yi
SAGP’ye Göre Hesaplanan GSYH Büyüklüğünde Geçiyor
Şimdi gelelim 2014 tahminlerine.
2014
|
GSYH
(milyar USD, cari fiyatlarla)
|
GSYH
(milyar USD, SAGP)
|
Kişi
başına gelir (Cari fiyatlarla, USD)
|
Kişi
başına gelir (SAGP, USD)
|
ABD
|
17.416
|
17.416
|
54.678
|
54.678
|
Çin
|
10.355
|
17.632
|
7.572
|
12.893
|
Japonya
|
4.770
|
4.788
|
37.539
|
37.683
|
Almanya
|
3.820
|
3.621
|
47.200
|
44.741
|
Türkiye
|
813
|
1.512
|
10.518
|
19.556
|
(Bu tabloda sayıların yer aldığı 1 ve 3. sütunlarda yer alan
sayılar cari fiyatlarla, yani ölçüldüğü anda geçerli olan fiyatlarla, 2 ve 4.
sütunlarda yer alan sayılar ise satınalma gücü paritesine (SAGP) hesaplanmış
sayılardır. ABD, karşılaştırmalara esas alınan doların sahibi olduğu için orası
baz alınmakta ve dolayısıyla ABD’de cari fiyatlar, satınalma gücü paritesine
eşit kabul edilmektedir.).
Cari fiyatlarla GSYH büyüklüğü olarak ABD en yakın rakibi
Çin’in yaklaşık 7 trilyon dolar önünde bulunuyor. Buna karşılık SAGP’ne göre
Çin, ABD’nin önüne geçmiş görünüyor. Bu durum ilk kez ortaya çıkıyor. Yani ABD,
ilk kez SAGP ile ölçülen GSYH hesabında Çin’in gerisine düşüyor. Hiç kuşkusuz
bir ekonominin zenginliğini ölçmekte GSYH büyüklüğü kadar, hatta ondan daha
fazla, kişi başına gelir büyüklüğü de önemli. ABD ile Çin arasında gerek cari
fiyatlarla gerekse SAGP ile kişi başına gelirde büyük fark var.
SAGP hesabı Japonya’yı hiç etkilemezken Almanya’yı olumsuz
yönde etkiliyor. SAGP ile yapılan hesaplamaya bakılırsa sayıları en fazla fark
eden ülke Türkiye. 813 milyar olan cari fiyatlarla GSYH’sı SAGP ile 1,5 trilyon
doların üzerine çıkıyor. Benzer bir durum cari fiyatlarla 10.518 dolar olan
kişi başına gelirin, SAGP ile 19.556 dolara yükselmesinde görülüyor.
Geleceğe yönelik olarak yapılan bazı tahminler, Çin’in
önümüzdeki çeyrek yüzyıl içinde cari fiyatlarla GSYH büyüklüğünde ABD’yi
geçeceği üzerine kuruluydu. 2014 yılında Çin, ABD’yi SAGP ile GSYH büyüklüğünde
geçiyorsa o tahminler de gerçekleşebilecek demektir. Buna karşılık benzer
tahminler bir zamanlar hızla büyüyen Japonya için de yapılıyordu. Yaklaşık
çeyrek yüzyıl önce durgunluk içine giren Japonya orada takıldı kaldı. Büyüme
hızının son dönemde yavaşlaması Çin’in, ABD’yi geçip geçmeyeceği
tartışmalarının yanında Japon sendromuna yakalanıp yakalanmayacağı
tartışmalarını da gündeme getiriyor.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 202671 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.