Dünya Nereye Gidiyor?
Küresel sistemin
bugünkü görünümü
Küresel ekonominin bugünkü görünümü özetle şöyle:
(1) Küresel
sistem, krizin uzayan etkisiyle, geçmişe göre oldukça düşük bir hızla büyüyor.
Düşük büyüme gelişme yolundaki ülkeleri hem ihracat hem de dış finansman bulma
yönünden sıkıntıya sokuyor.
(2) Jeopolitik
risklerdeki artış yatırımcıyı tedirgin ediyor ve yatırımların artmasına engel
oluşturuyor. Yatırımların yeterince artmaması büyümeyi daha da frenliyor.
(3) Çin’de
olumsuz gelişmeler su yüzüne çıkmaya başladıkça finansal piyasaları daha fazla
tedirginleşiyor.
(4) Avrupa
ülkeleri, içinde bulundukları ağır borç yükü nedeniyle gevşek maliye politikası
uygulamasına geçemiyorlar. Maliye politikasının gevşetilememesine ek olarak Avrupa
Merkez Bankası’nın, bir türlü güçlü bir parasal program uygulamaya koyup Euro
bölgesindeki gerilemeyi durdurmayı başaramaması Avrupa’nın toparlanamayacağı
havasının yaygınlaşmasına neden oluyor.
(5) Toparlanmaya
ilk başlayan ekonomi olan ABD’den gelen karışık sinyaller piyasalardaki
yatırımcıların kafasını daha da karıştırıyor.
Gelişmiş ekonomiler
IMF, dünya ekonomisinin 2014 yılında yüzde 3,3, 2015 yılında
yüzde 3,8 büyüyeceğini tahmin ediyor. 2014 yılında yüzde 1,8 oranında büyümesi
beklenen gelişmiş ekonomilerin bu hızı 2015 yılında yüzde 2,3 olarak tahmin
ediliyor. 2014 yılında ABD yüzde 2,2 büyürken 2015 yılında, toparlanmanın
etkisiyle, büyüme hızını yüzde 3,3’e yükseltebilecek gibi görünüyor. Euro bölgesi
2014’de yüzde 0,8 gibi çok düşük bir oranda büyüyecek. 2015 yılında hafif bir
toparlanma beklense de büyüme hızının yüzde 1,3 gibi yine düşük bir hızda
kalması bekleniyor. IMF’nin, Euro bölgesi büyümesi için beklentileri oldukça
düşük ki 2019 yılında bile büyümenin yüzde 1,6’da kalacağı tahminini yapıyor.
Büyümeyi artırabilmek için yeni bir mali ve parasal gevşeme programı uygulayan
Japonya sıkıntıyı bir türlü aşamıyor. 2014 beklentisi yüzde 0,9 iken 2015
tahmini yüzde 0,8’e geriliyor. IMF’nin tahminlerine göre Japonya 2019’da yüzde
1 büyüyecek. Japonya, durgunluk süresini giderek uzatmaya devam edecek gibi
görünüyor.
Gelişmiş ekonomilerde enflasyonun 2015’de 2014’de olduğu
gibi düşük seyretmesi bekleniyor. 2014 yılsonu için tahmin yüzde 1,7, 2015
tahmini yüzde 1,9. ABD için 2014 tahmini yüzde 2,4, 2015 tahmini yüzde 2,0. ABD
ekonomisi ideal enflasyon oranında diyebiliriz. Euro bölgesinde 2014 yılsonu
için beklenen enflasyon yüzde 0,5, 2015 için tahmin edilen enflasyon oranı ise
yüzde 1,0. Bu oranlar Euro bölgesinde talep canlanmasının zayıof kalmaya devam
edeceğini ortaya koyuyor. Japonya’nın durumu gelişmiş ekonomiler arasında en
ilginç durum. Son dört yılda yüzde – 1,9 enflasyon ortalaması ile yaşayan
Japonya, uyguladığı gevşek ekonomi politikası sonucunda enflasyonu artırmayı
başardı. 2014 yılsonu için beklenen enflasyon yüzde 2,6, 2015 için tahmin
edilen enflasyon yüzde 3. Buna karşılık Japonya’da büyüme canlanma
göstermediğini yukarıdaki paragraftaki büyüme oranlarına bakarak
anlayabiliyoruz.
Gelişme yolundaki
ekonomiler
Gelişme yolundaki ekonomilerin büyümesi daha hızlı
görünüyor. Bu ekonomilerin 2014 yılı büyümesi yüzde 4,4, 2015 yılı büyümesi ise
yüzde 5 olarak tahmin ediliyor. Bu grup içinde en hızlı büyümesi beklenen grup
olarak gelişmekte olan Asya ülkeleri öne çıkıyor. Bu grubun büyüme hızı 2014
için yüzde 6,5, 2015 yılı için yüzde 6,6 olarak tahmin ediliyor. Çin’in
büyümesi 2014 için yüzde 7,4, 2015 için yüzde 7,1 olarak tahmin ediliyor. Bir
başka ekonomi için çok yüksek olarak kabul edilebilecek olan bu oranlar Çin
için düşük kabul ediliyor. Çin’in 1996 – 2005 yılları arasındaki büyüme
ortalamasının yüzde 9,2 ve 2006 – 2011 yılları arasındaki ortalama büyümesinin
yüzde 10,9 olduğunu göz önüne getirince yüzde 7’ler düzeyinin düşük kalmasının
anlamını anlamak mümkün olabiliyor. Bölgenin bir başka büyük ekonomisi olan
Hindistan’ın 2014 yılında yüzde 5,6 ve 2015 yılında yüzde 6,4 büyümesi
bekleniyor.
Gelişme yolundaki ekonomiler içinde en yüksek enflasyon
beklentisi eski Sovyet bloku ülkelerine ait. Bu gruba ait 2014 yılsonu enflasyon
beklentisi yüzde 9,2, 2015 tahmini ise yüzde 7. Rusya için yapılan enflasyon
tahminleri 2014 için yüzde 8,3’ü gösteriyor. 2015 yılında bu oranın gerileyerek
yüzde 6,5’e düşmesi bekleniyor. Kanımca bunun gerçekleşebilmesi Rusya’nın
ambargo ortamından çıkmasına bağlı görünüyor. Gelişmekte olan Asya
ekonomilerine ilişkin enflasyon beklentisi biraz daha düşük düzeyde bulunuyor. Yüksek
enflasyona alışık olan Hindistan’da 2014 beklentisi yüzde 7,6. 2015 tahmini de
yine aynı düzeylerde bulunuyor (yüzde 7,3.) Buna karşılık küresel sistemin en
hızlı büyüyen ekonomisi durumunda olan Çin’de beklenen enflasyon 2014 yılsonu
için yüzde 2,3 ve 2015 için yüzde 2,5.
Değerlendirme
Tahminler bize küresel sistemin uzunca bir süre sıkıntılı
kalmaya devam edeceğini gösteriyor. ABD’nin toparlanmasına karşılık Euro
bölgesinin resesyona gidişi ve Japonya’nın bir türlü toparlanamaması dengelerin
bozuk kalmasına yol açıyor. Bu dengeleri daha da bozacak bir gelişme
Japonya’nın çeşitli çabalara karşın bir türlü durgunluktan çıkamaması.
Küresel ekonomik sistemi bir otomobile benzetirsek
lastiklerden birisi (ABD) onarılmış ve sağlam görünüyor. İkincisi (Euro
bölgesi) ve üçüncüsü (Çin ve Japonya) patlak ama içindeki hava yavaş yavaş
kaçtığı için dönmeye devam ediyor. Dördüncü lastik (gelişme yolundaki
ekonomiler) sağlam ama ikinci ve üçüncü lastik inerse o da patlayabilir.
Küresel ekonominin bugünkü görünümü aşağı yukarı böyle.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 202647 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.