Bilimden Ayrılanı Kurt Kapar
TCMB, geçen hafta yaptığı Para Politikası Kurulu
toplantısında yüzde 8,25 olan politika faizini yüzde 7,75’e düşürme kararı aldı.
Piyasanın yarısı böyle bir indirimi bekliyor diğer yarısı ise TCMB’nin bu ay da
bekleyip Şubat ayında bir faiz indirimine gideceğini tahmin ediyordu. Ne var ki
enflasyonun ilk dört ayda matematiksel olarak düşeceği tahmin edildiği için
Ocak ayında bir faiz indirimi beklemeyenler bile bu kararı normal karşıladı.
Derken bu hafta TCMB Başkanı bir açıklama yaparak, özetle ve
mealen; “3 Şubat’ta açıklanacak ocak ayı enflasyon oranına bakacaklarını ve
eğer enflasyonda 1 puanın üzerinde bir düşüş olursa 24 Şubat’taki normal Para
Politikası Kurulu toplantı tarihini beklemeden 4 Şubat’ta acil olarak toplanarak
faizde ek düşüş kararı alabileceklerini” belirtti. Bu açıklama, piyasalarda
ciddi bir şaşkınlık yarattı. Bu şaşkınlığın iki nedeni var: (1) Her şeyden önce
acil toplantılar kriz hallerinde yapılır. Kriz halleri ise faizin indirilmesini
değil artırılmasını gerektiren hallerdir. (2) Ayrıca TCMB, öteden beri geçmiş
enflasyonu değil gelecek enflasyonu yani beklentiyi dikkate alarak hareket
ettiğini anlatıyordu. Esasen enflasyon hedeflemesinin dayanağı da budur. Oysa
şimdi geçmiş enflasyona göre karar alacağını açıklayarak ciddi bir tutarsızlık
içine düşmüş oluyordu. Nereden bakarsak bakalım TCMB’nin bu açıklamasının iler
tutar bir tarafı yoktu.
TCMB Başkanının bu açıklamasından sonra Fed’in toplantı tutanakları
açıklandı. Bu tutanaklardaki açıklamalar Fed’in faiz artırımını bu yıl
açıklayabileceği şeklinde yorumlanınca piyasalarda dalgalanmalar yaşandı. TCMB,
bu açıklamayı yaparken demek ki Fed’den çok daha yumuşak bir açıklama geleceğini
bekliyordu. Ters gelen açıklama, TCMB’yi sıkıntıya düşürdü. Çünkü Fed’in
açıklaması sonrasında USD, TL’nin de aralarında bulunduğu ülke paralarına karşı
değer kazanmaya başladı. Üstelik TL, TCMB’nin açıklamasının da etkisiyle bu
paralar içinde en fazla değer kaybedeni konumuna geldi.
TCMB’nin, 4 Şubat’ta enflasyona bakarak faizi indireceğini açıklamasından
bir şekilde Rusya MB de etkilenmiş olsa gerek ki politika faizini yüzde 17’den yüzde
15’e indirdi. 2014 başında 1 USD = 33 Ruble idi. Ardından Rusya Ukrayna
ihtilafı, Kırım meselesi ve ekonomik ambargo uygulaması geldi. 16 Aralık 2014’de
1 USD = 68 Ruble ile zirve yaptı. Rusya MB, bu gelişmeler sonrasında politika
faizini yüzde 17’ye yükseltti. 1 USD = 51 Ruble’ye geriledi. Ne var ki ne Rusya
tarafında ne de ABD ve AB tarafında bir yumuşama emaresi ortaya çıkmadı ve
Ruble değer kaybetmeye devam etti. Bu arada S&P, Rusya’nın kredi notunu BBB
– (negatif görünüm) den BB+ (negatif görünüm) e düşürdü. Normal olarak bu
koşullarda Rusya MB’den faiz artırımı geleceği beklenirken tam tersi oldu ve
Rusya MB yüzde 17’den 15’e düşürdüğünü açıkladı. Ardından parite 1 USD = 70
Ruble’ye yükseldi.
Bugün TCMB’den daha da vahim bir açıklama geldi. TCMB’nin
yazılı açıklamasında şöyle deniyor: “Yakın dönemde gözlediğimiz piyasa
hareketleri Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın öngördüğü faiz indirim
sürecinin temkin düzeyiyle uyumlu değildir. TCMB bütün politika
araçlarını enflasyonda bu ay belirginleşecek düşüşün kalıcı olmasını sağlamak
amacıyla kullanmaya devam edecektir.” Bu açıklamayı piyasalar, TCMB’nin 4
Şubat’ta yapacağını açıkladığı ek faiz indirimini yapmayacağının ilanı şeklinde
yorumladı. Aslında bir yanlıştan dönülmesi iyi bir şey gibi görünse de bu
açıklama, TCMB’nin önceki açıklamayı gönülsüz, isteksiz ve adeta zorunlu
kaldığı için yaptığını ortaya koyuyor. TCMB, piyasada oluşan dalgalanmayı
fırsat bilerek zorunluluk altında yaptığı ilk açıklamayı geçersiz kılacak bir
açıklama yapmış gibi görünüyor.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 2026158 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.