Piyasalar ve Karışık Sinyaller
Önce piyasadaki
gelişmelere bir bakalım
2015 yılının inişli çıkışlı bir yıl olacağını söyleyip
durduk. Türkiye ekonomisi ilk 4 ay bu söylediğimize paralel bir gelişme çizgisi
izledi. Bu iniş ve çıkışlar sırasında bazen doğru bildiğimiz ilişkilerin bir
birinden koptuğunu gördük. Örneğin faizin yükseldiği bir ortamda borsa
endeksinin düşeceği gibi bir beklentimiz var. Bunun nedeni hisse senedi ve
tahvilin plasman aracı olarak birbirlerine rakip olmaları. Genel olarak
baktığımızda faiz yükselişe geçerse yatırımcı borsadan çıkıp tahvile geçmeyi,
hisse senedi fiyatları yükselişe faizler düşüşe geçmişse yatırımcı tahvilden çıkıp borsaya yatırım yapmayı tercih ediyor. Ne var ki son dönemde Türkiye’de
olaylar böyle gelişmiyor. Bir bakıyorsunuz faiz yükselirken borsaya girişler de
artmış ve borsa endeksi yükselmiş.
İlk grafiğimiz BIST 100 yani borsa endeksi. Görüleceği gibi
borsa endeksi ilk 4 ayı inişler ve çıkışlarla geçirmiş. Son dönemde ise çıkış
trendinde görülüyor. Bu kadar fazla iniş ve çıkışlar, borsanın spekülatif
etkilere açık olduğunu gösteriyor.
İkinci grafik USD ve Euro kurunun yılbaşından bu yana gelişimini
gösteriyor. Grafiği net bir biçimde gösterdiği durum USD ve Euronun TL
karşısında yükseliş trendinde olduğudur. Yılın başlarında TL her iki paraya
karşı da değer kazanmışken sonradan bu eğilim tersine dönmüş bulunuyor. İnişler
ve çıkışlar olsa da TL’nin iki rezerv paraya karşı değer kaybı genel eğilim
olarak karşımıza çıkıyor.
Üçüncü grafik 2013 başından bu yana manşet enflasyondaki
gelişmeyi gösteriyor. Grafikteki noktalı mavi çizgi TCMB’nin enflasyon
hedeflemesi olarak hükümetle birlikte belirlediği yüzde 5 oranını işaret
ediyor. Görüleceği gibi hedefi tutturmak hiç mümkün olamamış. Son dönemde
manşet enflasyonun hedeften uzaklaşmaya başladığına da dikkat etmek gerekir.
Dördüncü grafik Merkez Bankası politika faiziyle (MBF)
piyasa faizini temsil eden gösterge faizi (GF) birlikte sergiliyor. Grafikten
net bir biçimde görüleceği üzere gösterge faiz, Merkez Bankası politika
faizinden kopmuş durumda bulunuyor. Gerek üçüncü grafikte manşet enflasyonun
hedeften uzaklaşmaya başlaması gerekse gösterge faizin politika faizinden
kopuşu bize Merkez Bankasının geçtiğimiz toplantıda faiz artırımına gitmesinin
doğru olacağını gösteriyordu. Ama Merkez Bankası, muhtemelen kendisini baskı
altında hissetmesi sonucu, bunu yapmak yerine döviz depo faizlerini yarımşar
puan düşürmek ve zorunlu karşılıklara ödediği faizi yarım puan artırmak gibi
dolaylı araçlara başvurmak zorunda kaldı.
Son grafik Türkiye’nin CDS primleriyle ilgili. CDS primi,
bir ülkenin durumuyla ilgili risk algısına göre belirlenen bir çeşit sigorta
primi. Ülke riski yükseldikçe CDS primi de yükseliyor. Grafik bize Türkiye’nin
CDS priminin inişli çıkışlı da olsa yükseliş eğiliminde olduğunu
gösteriyor.
Özetle piyasanın
durumu
Grafiklerin bize gösterdiği durum şu:
Gösterge
|
Yönü
|
Açıklaması
|
BIST
100
|
↑↓→↑
|
Kararsız
|
USD
|
↓↑↑↑↓↑↑
|
Genel olarak yükselişte
|
Manşet
enflasyon
|
↓↓↑→→↓↑↑
|
Son dönemde yükselişte
|
Euro
|
↓↓↑→→↓↑↑
|
Son dönemde yükselişte
|
Gösterge
Faizi
|
↓↓↑↑↑→→↑↑
|
Genel olarak yükselişte
|
CDS
Primi
|
↑→↑→↑→
|
Kararsız, yükseliyor
|
Şimdi de bu karmaşık
durumun ne anlama geldiğini yorumlayalım
Piyasa yön bulamadığında piyasa araçları arasındaki
ilişkiler de karışmaya başlıyor. Örneğin şu anda piyasalarda bir yandan borsa
değerleniyor, bir yandan gösterge faiz yükseliyor bunların yanında kurlar
yükseliyor CDS primi de yükseliyor. Bu durum normal bir durumu yansıtmıyor.
Belli ki paralarını, tasarruflarını, yatırım fonlarını yönlendirecek olanların
da kafası karışık. Kafası karışık olanlar sadece yatırım kararı verecek olanlar
değil. CDS primlerindeki oynaklık risk ölçümü yapanların da kafasının berrak
olmadığını ortaya koyuyor.
Piyasada bu tür karmaşıklığın yaşandığı durumlarda bu tür
genel eğilimlerden ya da faiz yükselirse borsa düşer gibi bilinen ilişkilerden
kopmaların olması da normaldir.
Türkiye, önümüzdeki dönemde bu kafa karışıklığını yaşamaya
devam edecek gibi görünüyor.
Finansal Piyasalar konusunda
Topal Ördek ve Piyasalar5 Kasım 2026Küresel Finans Piyasalarında Sarsıntı 23 Ekim 2026Fon Krizi: Borsadan Ekonomiye Uzanan Etkiler 13 Ekim 2026Siyaset Teknik Ayrıntılara Karışınca 8 Ekim 202645 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.