Her İktisat Okuyan İktisatçı Olmaz
Üniversiteye yeni girecek ve ekonomi ya da iktisat
bölümlerini seçecek olan gençlerin en azından bir bölümünün kafasında oluşan
ilk soruyu yanıtlayarak başlayayım. Bana şu soruyu soran çok oluyor: “Hocam,
ekonomi mi yoksa iktisat mı okumamızı tavsiye edersiniz?” “Bu ikisi aynı şey”
deyince bir şaşkınlık oluyor. İktisat Arapça, ekonomi (economics) Yunanca kökenli
bir sözcük. Ben iyice karma bir kullanım yaparak mesleğe ekonomi, meslek
sahibine iktisatçı diyorum. Benim böyle dememin de hiçbir anlamı yok, eski bir
alışkanlık. Bizde eski geleneği izleyen okullar bu bölüme iktisat diyor
(Mülkiye, İstanbul İktisat Fakültesi) yeni eğilimi izleyenler de
ekonomi diyorlar (Boğaziçi Üniversitesi) İkisi arasında fark yok.
Üniversitelerin ekonomi ya da iktisat bölümlerinde okuyacak
öğrencilerin şunu iyi bilmesi gerekir: Bu bölümü bitirebilirsiniz, hatta
birincilikle de bitirebilirsiniz ama iktisatçı (ekonomist) olamayabilirsiniz.
Hatta bu bölümü bitirip de iktisatçı olamama olasılığı, bu bölümü bitirip de
iktisatçı olma olasılığından çok daha yüksektir.
İktisat (ekonomi) okumuş olanlara bir bakın. Çoğu kendisini
bankacı, muhasebeci, mali müşavir, yönetici, yatırım uzmanı, risk yöneticisi,
sigorta uzmanı, leasing uzmanı, faktoring uzmanı, kredici, hazineci, maliyeci,
finans uzmanı gibi unvanlarla tanımlar. Dikkat edin iktisat okuyup da kendisine
iktisatçıyım diyen kişi sayısı çok azdır. Çünkü bir kişinin kendisine
iktisatçıyım demesi ciddi bir cesaret işidir. İnsanın kendisini iktisatçı diye
tanımlayabilmesi için sadece dolar ne olacak, Fed faizi ne zaman artıracak,
enflasyon düşer mi gibi soruları yanıtlamak yetmez. Bunları bilmek sizi piyasa
yorumcusu yapar belki ama bu bilgiler iktisatçı olmaya yetmez. Yani mantık –
matematik dilinde bunlar gerek şarttır ama yeter şart değildir. Kendinizi
iktisatçı olarak tanıtabilmeniz için kimse sormasa bile (ki günümüzde artık
soran kalmadı) örneğin değeri neyin yarattığına verebilecek yanıtınız olmalı.
Sonra analiz yapma yeteneğinizin gelişmiş olması da gerekir. Farklı ekonomik
sistemleri ve yapıları da bilmeniz şarttır. Sadece içinde yaşadığımız sistemin
çerçevesini bilirseniz kapitalizmin iktisatçısı olursunuz. Çünkü ekonomi,
içinde yaşadığı siyasal – ideolojik ortamın biçimini alır. Sosyalizmin ekonomisini
öğrenmediyseniz bu sistemi eleştiremezsiniz, eksik yanlarını göremezsiniz.
Mülkiye’de iktisat ve maliye bölümünü bitirdikten hemen
sonra maliye müfettişi oldum. Necisin diye sorduklarında iktisatçıyım demek
aklıma gelmezdi hep maliye müfettişiyim derdim. Sonra Hazine’ye geçtim. Bu kez
soranlara “hazineciyim” der oldum. O arada mezuniyetten sonra ekonomi üzerine
çalışmaya devam ettim. Çalıştığım yerler bana daha çok muhasebe, vergi, bütçe
çalışmaya itmiş olsa da ben bir yandan ekonomi teorisi çalışmaya devam ettim.
Uygulamada öğrendiklerimi teorik bilgiyle birleştirmeye özen gösterdim. Kendime
iktisatçıyım deme cesaretini bulduğumda sanırım 40’lı yaşlarımdaydım. Demek ki
iktisat okuduktan yaklaşık 20 – 25 yıl sonra kendime iktisatçı unvanı vermeyi
layık görmüşüm.
Onun için iktisat okumak başka şeydir iktisatçı olmak başka
şey.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 2026132 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.