Liselerin En Parlak Öğrencileri
1950 ve 60’larda liselerin en parlak öğrencileri inşaat
mühendisliği veya makine mühendisliği okumaya giderdi. Ben ilkokuldayken
öğretmen sınıfa “büyüyünce ne olmak istiyorsunuz” diye sormuştu. O zamanlar
Ankara’da özel okul olarak hatırladığım yalnızca TED Maarif Koleji vardı. O
nedenle devlet okulları zengin, fakir karışık bir yapıdaydı. Ankara Mimar Kemal
İlkokulu kapıcı çocuklarından memur, işçi, tüccar veya sanayici çocuklarına
kadar her ailenin çocuğunun gittiği bir devlet okuluydu. Sınıfımız 65 kişiydi. Bu
65 kişinin 64’ü soruya “mühendis olacağım” diye yanıt verdi. Bir tek çocuk
itfaiyeci olmak istediğini söylemişti. Yaşamımda hiç mühendislik düşünmediğim
halde o zamanın modasına uyup ben de mühendis olmak istediğimi söylemiştim.
Mühendisliğin gözde olmasının nedeni devletin, yevmiyeli
teknik personel yönetmeliği çerçevesinde mühendislere diğer dalların
mezunlarının çok üstünde ücret verimesiydi (1960’ların sonlarında üniversite
mezunu devlette 495 TL maaşla işe başlarken mühendisler 90 TL net yevmiye ile
yani 2.700 TL aylıkla işe başlıyorlardı.) Bu kadar yüksek ücret farkı da liselerin
en parlak öğrencilerini mühendislik dallarına çekiyordu. En parlak öğrenciler
mühendis olunca, Türkiye, 1970’lerden başlayarak dünya çapında müteahhitlik
işleri alır oldu. 1970'lerin başında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile maaş
farkları kaldırıldı. Öyle olunca mühendislik dalları eskisi kadar büyük ilgi
çekmez oldu.
Derken 1970 – 80’lerde moda tıbba kaydı. Hemen her dalda
doktor eksiği vardı. Doktorlar muayenehane açıyor ve çok para kazanıyorlardı.
Liselerin en parlak öğrencileri tıp fakültelerini tercih eder olmuşlardı. Sonuçta
bu kadar iyi lise mezununun yönelimiyle 1990 - 2000'lerde çok parlak doktorlar
yetişti. Hastanelerimiz hızla ün kazanmaya başladı. Mesela göz alanında bizim
hastaneler dünya çapında hastaneler haline geldi. Dünyanın her yanından
hastalar Türkiye’ye ameliyat olmaya gelmeye başladı. İsviçre’de, Almanya’da
gelişen sağlık turizmi bizde de öne çıkmaya başladı. Sonra her hastane tıp
fakültesi olmaya ve üniversiteye dönüşmeye yöneldi. Tıp fakültelerinin sayısı
arttı. Bir yandan bu artışın etkisi bir yandan doğu hizmeti yapma mecburiyeti,
liselerin en iyi öğrencilerinin tıp fakültelerini tercih etmelerine engel
oluşturmaya başladı.
2000'lerde, elektroniğin yaşamımızda yeri yaygınlaştıkça
elektrik, elektronik ve mekatronik mühendisliği gibi dallar öne geçti.
Liselerin en parlak öğrencileri bu kez bu alanlara gider oldular. Ne var ki bu
alanda Türkiye’de çalışacak fazlaca bir alan olmadığı için olsa gerek, inşaat
mühendisliği veya tıp alanında olduğu kadar katkı getiren bir gelişme
görülmedi. Elektrik, elektronik veya mekatronik mühendisliği tercihi, bu
alanlarda görünür bir başarıyı getiremedi. Bu bölümleri bitirenlerin önemli bir
bölümü daha yüksek ücret vaat eden bankaların hazine bölümlerine veya finans
şirketlerine girerek iktisatçıların, finansçıların, işletmecilerin işlerine
talip oldular. Bu bölümlerden mezun olanlar, ekonomi, işletme ve finans işlerinde,
o alanlarda eğitim görmüş olanlara göre daha başarılı oldular çünkü ekonomi,
işletme, finans gibi bölümlere gidenler liselerin en parlak öğrencileri
değildi.
Son 20 yılda ekonomi, işletme, maliye dallarında artan
kontenjanlara ek olarak mühendislik ve fen dallarında okuyanların da bu
alanlara yönelmesi bu dallarda okuyan öğrencilerin karşı karşıya kaldığı
rekabeti kat kat artırmış bulunuyor. Ekonomi, işletme, maliye, finans alanına
yönelen öğrencilerin, bu kadar dezavantajı avantaja çevirebilmesinin tek yolu
herkesten daha fazla çalışarak lisedeki açıklarını üniversitede kapatabilmekten
geçiyor. Hatta lisede geride kaldıkları matematiği üniversitede ileriye
götürmeleri, kısacası üniversitedeki 4 yılı sanki 8 yıl gibi yaşamaları gerekiyor.
Lisede parlak olmayan geçmişlerini üniversitede çok parlak bir geleceğe
döndürebilmeleri için bu şart. Bu dallarda okuyacak olan öğrenciler için
üniversite yaşamı rahat edilecek, gezip tozulacak bir yaşam değil. Dersler
kolay bile gelse ek çalışmalar yaparak, sosyoloji, psikoloji, felsefe, tarih,
hukuk, matematik çalışarak lise geçmişi daha parlak, özellikle mühendislik
bölümlerinde okuyan ve sonradan ekonomi, işletme, finans yüksek lisansı yapacak
öğrencilerin rekabetini aşmaları gerekiyor.
Genel konusunda
Tuncer Bulutay'ın Ardından7 Aralık 2021Geçmişten Dijital Geleceğe16 Ekim 2020Okuduğum Kitaplardan Seçmeler2 Ağustos 2020Devlet Adamı Deyince14 Haziran 2020122 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.