2016 Tahminlerim
Kriz konjonktüründe tahmin tutturmak, oynak bir zemin
üzerinde durup tabancayla oynak bir hedefe ateş edip hedefi vurmak kadar zor
bir iştir. O nedenle böyle bir ortamda tahminler genellikle tutmaz. Ama biz
iktisatçı milleti yine de tahmin yapmaktan vazgeçemeyiz. Tahminlerimizi
izleyenler de, tahminlerimiz tutmayınca bizimle dalga geçmeyi severler. Tahminlerle
birlikte o tahminlerin dayandığı varsayımları ortaya koymamışsanız
tahminlerinizin niçin tutmadığını anlatma hakkınız olmaz. Oysa varsayımlarınızı
sıralamışsanız ve onlar doğru çıkmamışsa tahminlerinizin tutmamasının bir
gerekçesi olabilir. Çünkü sonuçta varsayımlarınızın tutup tutmaması sizin
elinizde olan şeyler değildir. Bu çerçevede tutmayan 2015 tahminlerimin
dayandığı varsayımlarımı bir kez daha paylaşıp tutmayan tahminlerime gerekçe
olarak ortaya koyayım.
2015 tahminlerimi yaptığım yazımda tahminlerimin dayandığı
varsayımlar şunlardı: “Bu tahminleri yaparken dış siyaset ve jeopolitik durumun
bugünkü haliyle süreceğini, petrol fiyatının ortalama 70 USD / Varil düzeyinde
istikrar kazanacağını, Fed’in yılın ilk yarısında faizle ilgili bir karar
almayacağını, ikinci yarıda karar alsa da uygulamaya 2015 yılında
başlamayacağını varsaydım.” http://www.mahfiegilmez.com/2014/12/2015-tahminleri.html
Bu varsayımlardan dış siyaset ve jeopolitik durumun o günkü
haliyle sürmediği yani ilk varsayımın tutmadığı çok açık. Suriye meselesi bir
savaşa dönüştü ve Türkiye, hiç hesapta yokken Rusya ile ticari ilişkileri
dondurma aşamasına geldi. Petrol fiyatının ortalama 70 USD/Varil olacağı
varsayımı da tutmadı. Petrol fiyatı 2015 boyunca benim gerçekleşeceğini
varsaydığım tutarın çok daha altında oluştu. Fed ile ilgili varsayımım ise kısmen
tutmuş olarak düşünülebilir. Her ne kadar Fed, faiz artırımını 16 Aralık’ta aldığı
için uygulama 2015’de başlamış sayılmasa da faizi artırması meselesi sürekli
gündemde olduğu için Fed’in hamlesi 2015 yılı üzerinde etkili oldu.
Özetle söyleyebilirim ki tahminlerimin dayanağı olan
varsayımlarım genel olarak tutmamış bulunuyor. Varsayımlar tutmayınca
tahminlerin tutması da beklenemez. 2015 yılına ilişkin durumu aşağıdaki tabloda
sunuyorum. Tablonun 2015 T başlıklı sütunu benim yılbaşında yaptığım 2015
tahminlerimi, 2015 GT başlıklı sütunu bugün eldeki verilere bakarak yaptığımız
2015 yılsonu gerçekleşme tahminini, tutma durumu da yılbaşındaki tahminlerimin
gerçekleşme tahminlerine göre durumunu (5 en iyi tutma durumu olmak üzere)
sıralıyor.
2015 Tahminleri
|
2015 T
|
2015 GT
|
Tutma Durumu
|
Büyüme (%)
|
3,0
|
3,5
|
3
|
TÜFE (%, yılsonu)
|
7,0
|
8,5
|
3
|
Cari Denge /
GSYH (%)
|
-5,5
|
-4,7
|
1
|
USD Kuru (USD
/ TL)
|
2,40
|
2,91
|
- 4
|
Euro Kuru(Euro
/ TL)
|
3,18
|
-
|
|
İşsizlik (%)
|
11
|
11
|
5
|
Bütçe Dengesi
(%)
|
-1,5
|
-1,0
|
2
|
2015 yılına ilişkin tahminlerimdeki en büyük sapma dolar
kurunda olmuş. Bu durum şaşırtıcı değil. Çünkü ortadoğuda yaşanan olaylar
dünyayı yeni bir soğuk savaşın eşiğine getirdi. Buna ek olarak her ne kadar
Fed, faizi, Aralık ayının ortasına kadar artırmadıysa da özellikle yılın ikinci
yarısından itibaren bütün dünyada oluşan artış beklentisi yatırım fonlarının
gelişmekte olan ülkelerden gelişmiş ülkelere dönmesine ve dolayısıyla Doların
güçlenmesine neden oldu.
2016 yılı tahminlerimi paylaşmadan önce yine varsayımlarımı
ortaya koymak istiyorum (ki 2016 sonunda tutmayan tahminlerim için gerekçe
olsun): (1) Soğuk savaş eğiliminde yumuşama oluşacak. (2) Petrol fiyatı
ortalama olarak 50 USD/Varil düzeyinde oluşacak. (3) Avrupa ekonomisinde yavaş
yavaş toparlanma ortaya çıkacak. (4) Rusya – Türkiye ilişkileri normale dönecek.
(5) Türkiye, yapısal reform olmasa da bazı düzeltme adımları atacak. (6) Fed,
2016 yılında 3 veya 4 kez daha faiz artışına gidecek. (7) Çin ekonomisinde
bugünkünden daha kötüye gidecek bir değişme olmayacak.
Bu varsayımlar altında 2016
tahminlerimi aşağıdaki tabloda sunuyorum.
2016 Tahminleri
|
2016 T
|
Büyüme (%)
|
4
|
TÜFE (%, yılsonu)
|
9,5
|
Cari Denge /
GSYH (%)
|
-4,9
|
USD Kuru (USD
/ TL)
|
3,30
|
Euro Kuru(Euro
/ TL)
|
3,60
|
İşsizlik (%)
|
10,7
|
Bütçe Dengesi
(%)
|
-1
|
Emeklilere ve ücretlilere yapılacak ücret artışları kamu
harcamalarını artıracak ve bütçe üzerinde olumsuz etki yaratacak olsa da asgari
ücret artışının yaratacağı vergi ve sosyal güvenlik prim artışlarının kamu
gelirlerini artırarak bu yükü fazlasıyla karşılayacağını tahmin ediyorum. O
nedenle bütçe açığının yukarı gitmeyeceğini, hatta biraz daha aşağı
gidebileceğini tahmin ediyorum.
Ücret artışları ve emekli maaşı artışları toplumun tüketim
eğilimi en yüksek kesimine yönelecek gelir artışları olacağı için bu gelişmenin
toplam talebin ve dolayısıyla büyümenin artmasına yol açmasını bekliyorum.
2016 yılında Fed’in faiz artışlarına devam etmesinin
kurlarda artışa yani TL’de değer kaybına neden olacağını, TL’deki değer
kaybının toplam talebin yükselmesiyle birleşerek enflasyonun yükselmesine yol
açacağını tahmin ediyorum.
2015 yılında izleyerek, yorum yazarak ve referans vererek bloğuma
gösterdiğiniz ilgiye teşekkür eder, yeni yılın sizlere, ülkemize ve dünyaya iyilik
ve barış getirmesini dilerim.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 2026166 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.