Perşembe, 19 Kasım 2026

Mahfi Eğilmez · Ekonomi ve düşünce günlüğü

2014 ile 2015'in Karşılaştırılması

Yaptığım karşılaştırmada vardığım sonucu baştan söyleyeyim: 2015 yılında 2014 yılına göre ekonomi daha iyi, finansal piyasalar ise daha kötü bir performans sergilemiş görünüyor.

Aşağıda 2015 yılı ile 2014 yılı ekonomik ve finansal göstergelerini karşılaştıran tabloda bütün göstergelerin yıllık ortalamalara göre alındığına (yani yılsonu figürlerinin esas alınmadığına) dikkatinizi çekmek isterim (veri kaynakları: TÜİK, Maliye Bakanlığı, TCMB, BIST, Hazine Müsteşarlığı.)

Gösterge
2014 Ort
2015 Ort
Fark (Puan)
Fark (%)
Ekonomi Göstergeleri




Büyüme (%)
2,9
3,5
0,5
21
Enflasyon (%)
8,8
7,8
-1
11
İşsizlik (%)
9,9
10,4
0,5
-5
Bütçe Dengesi / GSYH (%)
-1,3
-1
0,3
23
Cari Denge / GSYH (%)
-5,8
-4,7
1,1
19





Finansal Göstergeler




BIST 100
75.210
80.585
5.374
7,1
USD vs TL
2,19
2,73
0,54
24,5
Euro vs TL
2,91
3,02
0,11
3,9
Gösterge Faiz (%)
9,32
9,72
0,40
4,3
MB Politika Faizi (%)
7,28
7,56
0,28
3,9
MB Ağırlıklı OFM (%)
8,67
8,42
-0,25
-2,8
CDS Primi (bp)
199
235
36
17,9

Tablonun üst bölümünde yer alan ekonomi göstergeleri bölümü bize ekonominin 2015’de 2014’e göre daha olumlu seyrettiğini gösteriyor. Büyüme yükselirken enflasyon düşmüş, bütçe açığı ve cari açık gerilemiş. 2015’de 2014’e göre olumsuz giden tek gösterge işsizlik oranındaki yükselme olmuş. Genel olarak bakıldığında ekonomide 2015 yılında 2014’e göre iyileşme yaşandığını söyleyebiliriz.

Tablonun alt kısmında yer alan finansal göstergeler bölümü ise bize farklı bir öykü anlatıyor. Dolar, Euro ve gösterge faiz 2014’e göre 2015’de yükselmiş. Piyasaların riskini ölçen CDS primi ise 2015’de 2014’e göre oldukça yukarıda oluşmuş. Finansal piyasalarda tek olumlu gösterge olan borsa endeksi (BIST 100), 2015 yılında 2014’e göre daha yüksek bir ortalama değer yakalamış. Finansal göstergeler bölümünün en tuhaf görünümü Merkez Bankası’nın faizlerinde ortaya çıkmış: Merkez Bankası politika faizini 2015’de (ortalama olarak alındığında) hafifçe artırmış olmasına karşılık piyasaları asıl etkileyen ağırlıklı ortalama fonlama maliyetini 2014’e göre düşük tutmuş. Bu da bize Merkez Bankası’nın gelişmeler karşısında kararsız kaldığını gösteriyor.

Tablonun iki bölümündeki farklı görüntü, ekonomide az da olsa görülen toparlanmaya finansal piyasaların pek kulak asmadığını anlatıyor bize. Bu gelişmede, Fed’in faiz artışının bütün bir ikinci yarı boyunca beklenir hale gelmesi sonucunda Türkiye’ye gelen yabancı sermayenin geri dönüşe geçmesi etkili olmuş bulunuyor. 

Aşağıda finansal göstergelerin 2014 ve 2015 yılları karşılaştırmalarını grafikler eşliğinde sunuyorum. 
Grafikler bize finansal göstergelerin 2014’e göre 2015’de kötüye gittiğini gösteriyor. Fed’in faiz artırımına devam edeceği 2016 yılında finansal göstergelerin iyiye gitmesi pek mümkün görünmüyor. Buna karşılık 2015 yılında kötüye gidişin yarattığı durumun 2016’da aynı oranda tekrarlanmayacağını tahmin ediyorum. Bununla birlikte 2016 tahminlerine ilişkin yazımda da belirttiğim gibi önümüzdeki dönem varsayımların tutması, tahminlerin çıkması için pek uygun bir dönem değil.

Bu yazımda asıl dikkat çekmek istediğim konu finansal göstergelerin bozulduğu bir yılda ekonomik göstergelerin nispeten toparlandığı meselesidir. Finansal piyasalardaki bozulma Fed’in 3 veya 4 kez faiz artırımı yapması beklenen 2016 yılında ekonomik göstergeleri etkilemeye başlarsa o zaman ekonomide de sıkıntılar çıkabilir. 
EtiketlerEkonomi
ME
Mahfi Eğilmez

İktisatçı, eski Hazine Müsteşarı. Yirmiden fazla kitabın yazarı. 2011'den beri Kendime Yazılar'da yazıyor.

Bu konudaki diğer yazılar →

Ekonomi konusunda

Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 2026

58 yorum

Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.