2014 ile 2015'in Karşılaştırılması
Yaptığım karşılaştırmada vardığım sonucu baştan söyleyeyim: 2015
yılında 2014 yılına göre ekonomi daha iyi, finansal piyasalar ise daha kötü bir
performans sergilemiş görünüyor.
Aşağıda 2015 yılı ile 2014 yılı ekonomik ve finansal
göstergelerini karşılaştıran tabloda bütün göstergelerin yıllık ortalamalara
göre alındığına (yani yılsonu figürlerinin esas alınmadığına) dikkatinizi
çekmek isterim (veri kaynakları: TÜİK, Maliye Bakanlığı, TCMB, BIST, Hazine
Müsteşarlığı.)
Gösterge
|
2014 Ort
|
2015 Ort
|
Fark (Puan)
|
Fark (%)
|
Ekonomi Göstergeleri
|
||||
Büyüme
(%)
|
2,9
|
3,5
|
0,5
|
21
|
Enflasyon
(%)
|
8,8
|
7,8
|
-1
|
11
|
İşsizlik
(%)
|
9,9
|
10,4
|
0,5
|
-5
|
Bütçe
Dengesi / GSYH (%)
|
-1,3
|
-1
|
0,3
|
23
|
Cari
Denge / GSYH (%)
|
-5,8
|
-4,7
|
1,1
|
19
|
Finansal Göstergeler
|
||||
BIST
100
|
75.210
|
80.585
|
5.374
|
7,1
|
USD
vs TL
|
2,19
|
2,73
|
0,54
|
24,5
|
Euro
vs TL
|
2,91
|
3,02
|
0,11
|
3,9
|
Gösterge
Faiz (%)
|
9,32
|
9,72
|
0,40
|
4,3
|
MB
Politika Faizi (%)
|
7,28
|
7,56
|
0,28
|
3,9
|
MB
Ağırlıklı OFM (%)
|
8,67
|
8,42
|
-0,25
|
-2,8
|
CDS
Primi (bp)
|
199
|
235
|
36
|
17,9
|
Tablonun üst bölümünde yer alan ekonomi göstergeleri bölümü
bize ekonominin 2015’de 2014’e göre daha olumlu seyrettiğini gösteriyor. Büyüme
yükselirken enflasyon düşmüş, bütçe açığı ve cari açık gerilemiş. 2015’de
2014’e göre olumsuz giden tek gösterge işsizlik oranındaki yükselme olmuş. Genel
olarak bakıldığında ekonomide 2015 yılında 2014’e göre iyileşme yaşandığını söyleyebiliriz.
Tablonun alt kısmında yer alan finansal göstergeler bölümü
ise bize farklı bir öykü anlatıyor. Dolar, Euro ve gösterge faiz 2014’e göre
2015’de yükselmiş. Piyasaların riskini ölçen CDS primi ise 2015’de 2014’e göre
oldukça yukarıda oluşmuş. Finansal piyasalarda tek olumlu gösterge olan borsa
endeksi (BIST 100), 2015 yılında 2014’e göre daha yüksek bir ortalama değer
yakalamış. Finansal göstergeler bölümünün en tuhaf görünümü Merkez Bankası’nın
faizlerinde ortaya çıkmış: Merkez Bankası politika faizini 2015’de (ortalama
olarak alındığında) hafifçe artırmış olmasına karşılık piyasaları asıl
etkileyen ağırlıklı ortalama fonlama maliyetini 2014’e göre düşük tutmuş. Bu da
bize Merkez Bankası’nın gelişmeler karşısında kararsız kaldığını gösteriyor.
Tablonun iki bölümündeki farklı görüntü, ekonomide az da
olsa görülen toparlanmaya finansal piyasaların pek kulak asmadığını anlatıyor
bize. Bu gelişmede, Fed’in faiz artışının bütün bir ikinci yarı boyunca
beklenir hale gelmesi sonucunda Türkiye’ye gelen yabancı sermayenin geri dönüşe
geçmesi etkili olmuş bulunuyor.
Aşağıda finansal göstergelerin 2014 ve 2015 yılları
karşılaştırmalarını grafikler eşliğinde sunuyorum.
Grafikler bize finansal göstergelerin 2014’e göre 2015’de
kötüye gittiğini gösteriyor. Fed’in faiz artırımına devam edeceği 2016 yılında
finansal göstergelerin iyiye gitmesi pek mümkün görünmüyor. Buna karşılık 2015
yılında kötüye gidişin yarattığı durumun 2016’da aynı oranda tekrarlanmayacağını tahmin ediyorum. Bununla
birlikte 2016 tahminlerine ilişkin yazımda da belirttiğim gibi önümüzdeki dönem
varsayımların tutması, tahminlerin çıkması için pek uygun bir dönem değil.
Bu yazımda asıl dikkat çekmek istediğim konu finansal
göstergelerin bozulduğu bir yılda ekonomik göstergelerin nispeten toparlandığı
meselesidir. Finansal piyasalardaki bozulma Fed’in 3 veya 4 kez faiz artırımı
yapması beklenen 2016 yılında ekonomik göstergeleri etkilemeye başlarsa o zaman
ekonomide de sıkıntılar çıkabilir.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 202658 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.