Elbise Nasıl Alınır?
Kurtuluş savaşı zaferini izleyen
Mudanya Mütarekesi görüşmeleri sırasında Lozan kentinde bir barış konferansı
düzenlenmesi kararlaştırılmıştı. Bu konferansa Türkiye’nin yanı sıra İngiltere,
Fransa, İtalya, Japonya, Yunanistan, Romanya ve Sırp – Hırvat – Sloven Devleti
katılmaktaydı. ABD’nin gözlemci sıfatıyla katıldığı görüşmelere, Bulgaristan
Ege denizi, Rusya ise Boğazlar konusu gündeme geldiğinde katılacaklardı.
Müttefik devletler Lozan barış konferansına Ankara
hükümetinin yanı sıra İstanbul hükümetini de çağırınca, TBMM, 1 Kasım 1922’de
saltanatı kaldıran yasayı çıkardı. Böylece konferansta Türkiye’yi temsil
edebilecek tek hükümet kalmıştı: TBMM hükümeti. Türkiye, Lozan barış
konferansına Dışişleri Bakanı İsmet Paşa başkanlığında, Sağlık Bakanı Rıza Nur
ve eski Maliye Bakanı, Trabzon milletvekili Hasan bey (Saka), danışmanlar, kâtipler
ve destek personelinden oluşan bir heyetle katıldı.
Türkiye, Kurtuluş savaşının yaralarını henüz saramamıştı.
Ülke yokluk ve sıkıntı içindeydi. Lozan barış konferansına katılacak heyetin
yapacağı harcamalarla ilgili 279 sayılı bir kanun çıkarıldı. Kanunda şunlar
yazılı: “Dışişleri Bakanlığı bütçesinin genel giderler bölümüne 150.000 lira
ödenek konulmuştur. Bu ödenek şu amaçlarla kullanılacaktır: (1) Heyet başkanına
10, heyet üyelerine 8’er, danışmanlara 5’er, tercüman ve kâtiplere 3’er,
diğerlerine 2’şer İngiliz lirası yevmiye verilir. (2) Heyet başkanına 50,
diğerlerine 20’şer İngiliz lirası elbise parası verilir. (3) Daha önce Avrupa
ve Rusya’ya gitmiş olanlara elbise parası verilmez.”
Bu kanundan iki sonuç çıkıyor: (1) TBMM, kendisini temsil
edecek olanların Lozan’da iyi giyinmesini istiyor. Çünkü Kurtuluşu başarmış bir
ulusun temsilcileri kötü giyinemez. Ancak onların kendilerine elbise alacak imkânları
yok. O halde bu elbiseleri Devlet alacak. (2) Halkından fedakârlığın azamisini
istemiş ve son kuruşuna kadar yardım almış olan TBMM, o paraları kuruş kuruş
nereye harcadığının hesabını halkına vermeye kendisini zorunlu hissediyor.
Bakmayın siz bugün Cumhuriyetin
kurucu kadrosuna atıp tutanlara. Türkiye Cumhuriyeti, konferansta giyecek
elbisesi olmayan heyet üyelerine, milletin parasıyla elbise alırken o milletin
seçtiği milletvekillerinin onayını alarak kanun çıkaracak kadar dürüst, idealist
ve disiplinli bir kadro tarafından kuruldu.
Not: Bu yazım ilk kez 27.10.1998 tarihinde Yeni Yüzyıl Gazetesinde
köşe yazısı olarak yayınlandı. Daha sonra Light Günlük adlı kitabımda da yer
aldı.
Siyaset konusunda
Köy Enstitüleri ve Marshall Yardımı10 Kasım 2026Aşil'in Topuğu31 Ekim 2026Fransa'da Yağmacılık ve Tüketim Toplumu19 Ekim 2026Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 202673 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.