Yuan Rezerv Para Oluyor
SDR (special drawing rights ya da Türkçe karşılığıyla özel
çekme hakları) IMF tarafından oluşturulmuş bulunan yapay bir uluslararası ödeme
ve rezerv aracı. SDR, altın ya da Dolar gibi bir rezerv varlık olmakla birlikte
fizik olarak değil sadece bir hesap olarak mevcut. SDR, ilk kez 1969 yılında
oluşturuldu.
IMF, üye ülkelere IMF’deki kotalarıyla orantılı olarak SDR
rezervi tahsis eder. Mesela Türkiye’nin IMF nezdinde yaklaşık 1,5 milyar Dolar
(1.071 milyon SDR) tutarında özel çekme hakkı bulunuyor. Üye ülkeler bu SDR
karşılığında ihtiyaç duydukları diğer üye ülke paralarını ödünç alıp
kullanabilirler. Örneğin Türkiye, 1 milyar Dolara ihtiyaç duysa IMF nezdindeki
SDR rezervinden 720 milyon SDR’yi ABD’ye devrederek karşılığında 1 milyar Dolar
alabilir. Böylece ABD’nin rezervi değişmemiş yalnızca 1 milyar Dolardan 728
milyon SDR’a dönmüş olur. Türkiye, ihtiyacını karşıladıktan sonra ödünç süresi
sonunda 1 milyar Dolarını verip ABD’den SDR’sini geri alır.
Bugün itibariyle IMF’nin üye ülkeler için oluşturduğu toplam
SDR’nin değeri 286 milyar Dolardır (204 milyar SDR.)
Fiziksel varlığı olmaması nedeniyle SDR’ye kâğıttan altın
denilmektedir. SDR, yukarıda Dolar ile olan ilişkisini gösterirken de ortaya koyduğumuz
gibi aynı zamanda bir ölçü birimi işlevi de görüyor. Her gün diğer paralar
karşısındaki değeri belirleniyor. SDR’nin değeri, dünya ticaretinde ve ödemeler
sistemindeki ağırlıkları olan Dolar, Euro, Pound ve Yen’den oluşan bir sepete
göre belirlenir. Söz konusu paralar bu sepette uluslararası ticaret ve ödemeler
sistemindeki ağırlıklarına uygun ağırlıklarla temsil edilirler.
Bir ülke parasının SDR sepetine dâhil edilebilmesi için iki
önemli koşulun yerine gelmesi gerekiyor: (1) Söz konusu üye ülkenin ticaret
hacminin son beş yılda en yüksek değerine ulaşmış olması ve sahip olduğu para
biriminin, üye ülkeler arasındaki dış ticaret işlemlerinde kullanılıyor olması.
(2) Söz konusu üye ülke parasının serbestçe kullanılabilir olması (IMF
jargonunda bir paranın serbestçe kullanılabilir olması o paranın uluslararası
ödemelerde kullanılabilmesinin yanı sıra uluslar arası alanda sermaye
akımlarına açık olması ve serbest dalgalanmaya bırakılmış olması anlamına
geliyor.)
IMF, icra direktörleri kurulu, Çin Renminbi’sinin
(kısaltması RMB, Yuan da deniyor) bu iki koşulu da karşıladığına ve Yuan’ın da
SDR sepetine alınmasına karar verdi. Karar gereğince 1 Ekim 2016’dan itibaren
SDR sepetine Yuan da girecek. Böylelikle Yuan da SDR sepetine dâhil edilen
beşinci rezerv para konumuna gelecek. SDR sepetindeki rezerv paraların
ağırlıklarının bugün itibariyle görünümü ve 1 Ekim 2016 itibariyle alacakları
görünüm aşağıdaki tabloda gösteriliyor.
Tablodaki değişimden görüleceği gibi Doların uluslararası
ağırlığında pek bir değişiklik olmamış. Buna karşılık Euro oldukça gerilemiş
bulunuyor. Pound’un da bu alanda zemin kaybettiği çok açık olarak
görülebiliyor.
Para Birimi
|
Mevcut ağırlıklar (1
Ekim 2010’da belirlendi)
|
1 Ekim 2016dan
itibaren geçerli olacak ağırlıklar
|
Değişiklik
|
Dolar
|
41,9
|
41,73
|
-0,17
|
Euro
|
37,4
|
30,93
|
-6,47
|
Yuan
|
-
|
10,92
|
+10,92
|
Yen
|
9,4
|
8,33
|
-1,07
|
Pound
|
11,3
|
8,09
|
-3,21
|
Toplam
|
100
|
100
|
0
|
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 202639 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.