Üniversitelerin Durumu
Türkiye’de pek çok kurum son 20 –
30 yılda itibar kaybetti. Dünyadaki gelişmelerin tersine Türkiye birçok alanda
geriye gitti. Maddi imkânlar arttığı halde böyle bir gelişmenin yaşanması anlaşılması
pek kolay olmayan bir durum gibi görünse de gerçek bu.
Bana sorarsanız en fazla itibar
kaybeden kurumlardan birisi üniversite oldu. Ben bunda YÖK’ün büyük
sorumluluğunun olduğunu düşünüyorum. 12 Eylül darbesi sonrasında
üniversitelerde anarşiyi önleme amacıyla kurulan YÖK, ne yazık ki bilimsel
özgürlüğü önledi. Bugün üniversitelerin çoğu bilimsel araştırma yapmayan,
topluma yeni bir şeyler sunamayan kurumlar durumunda. Bunda ortaöğretimin
giderek zayıflamasının ve tümüyle ezbere dayalı bir yapıya dönüşmesinin büyük
etkisi var. Ortaöğretimden gerekli bilimsel altyapıyı, analiz yeteneğini
almadan gelen ve sorgulamayı bilmeyen öğrencilerin bu eksiklerini üniversitede
tamamlamak mümkün olamıyor. O nedenle çoğu üniversite, ders ezberleten, sınav
yapan ve öğrenci mezun eden okullar haline gelmiş bulunuyor. Böyle bir
üniversiteden topluma katkı yapacak araştırmalar yapmasını, analiz yapan,
sorgulayan, bilimle uğraşan öğrenciler yetiştirmesini beklemek mümkün değil. Öyle
olunca nedenlerle sonuçlar birbirine karışıyor, safsatalar, şehir efsaneleri ve
komplo teorileri bilimin yerini kolayca alıveriyor.
Son yıllarda her köşede
üniversite açıldı, bölüm kontenjanları inanılmayacak kadar artırıldı. Sınıflarda
öğrenci sayısı arttıkça hoca öğrenciyi tanıyamaz, öğrenci de derse ilgi
gösteremez hale geliyor. Sonunda hoca sıkılıyor ve kitapta ne varsa onu kısaca
anlatıp gidiyor, yılsonunda da yüzeysel bir sınavla herkesi geçirip ortalığa
salıveriyor. Sonra üniversite bitirdiğini ve dolayısıyla konuları bildiğini
zanneden ama aslında temel ilkeleri bile öğrenememiş onbinlerce öğrenci iş
bulamadığı için yaşama küsmüş olarak dolaşıyor.
Üniversite insana meslek değil
bilim öğretmeli. Üniversiteyi bitiren kişi kendi alanıyla ilgili olarak önüne
çıkan konuları alıp analiz edebilmeli. Ne var ki bunu yapabilen mezun sayısı
son derecede az. Konuları bilse de ezber yöntemiyle öğrendiği, sorgulama ve
analiz öğrenmediği için çoğu öğrenci karşısına çıkan olaylarda hemen ters
sonuçlara ulaşabiliyor. Faiz yükseldiğinde kısa dönemde bankalar zarar mı eder
kâr mı diye sorduğunuzda hiç düşünmeden kâr eder diye yanıtlayan öğrenci
sayısını tahmin edemezsiniz. Aynı soruyu sokaktaki vatandaş da aynı şekilde
yanıtlıyor. Dolayısıyla o çocuğun üniversitede ekonomi okumasının hiçbir anlamı
kalmıyor. Suçlu bu gençler mi? Kesinlikle değil. Suç onlara sorgulamayı,
inançla değil akılla hareket etmeyi, analiz yaparak sonuca varmayı öğretemeyen
eğitim sisteminde.
1980’ler öncesinde üniversite daha
bilgili, daha sorgulayıcı, analiz yeteneği kazanmış insanlar yetiştiriyordu. YÖK’ün
kurulmasıyla birlikte üniversiteyi depolitize etmek, öğrenciyi büyüklerinin
dediklerine göre hareket etmeye programlamak üzere biçimlendirilmiş bir modele
geçildi. Sonuçta bugüne kadar geldik. Sorgulayamayan, analiz yapamayan,
olaylara bilimsel açıdan bakmak yerine inanç açısından bakan ve objektif olamayan
insanlarla buluş yapamayız. Buluş yapamazsak hiçbir şey yapamayız.
Eğitim alanında yapılacak yapısal
reform; ortaöğretimden başlayarak üniversiteye kadar bilimsel, sorgulayıcı ve
analitik eğitimi yerleştirmekten ibarettir. Bunu yapabilirsek buluş yapan ve
hızla ilerleyen bir toplumsal yapıya geçebiliriz. Aksi takdirde “bir zamanlar kurtarmaya
gittiğimiz Kore’ye bak nerelere geldi” sohbetini yaparak uzun yılları daha
geride bırakırız.
Genel konusunda
Tuncer Bulutay'ın Ardından7 Aralık 2021Geçmişten Dijital Geleceğe16 Ekim 2020Okuduğum Kitaplardan Seçmeler2 Ağustos 2020Devlet Adamı Deyince14 Haziran 2020134 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.