Türkiye İçin Phillips Eğrisi Analizi
Yeni Zelandalı iktisatçı Alban
William Phillips tarafından İngiltere ekonomisi üzerinde yapılan bir araştırma (Phillips,
A. W. (1958). "The Relationship between Unemployment and the Rate of
Change of Money Wages in the United Kingdom 1861-1957". Economica. 25 (100):
283–299) sonucunda geliştirilen Phillips eğrisi analizi, enflasyonla işsizlik
arasında ters yönlü ilişki olduğunu ortaya koyar (Phillips’in yukarıda
değinilen araştırmasında dikey eksende enflasyon değil ücretlerin değişim oranı
yer alır. Zaman içinde bu analizi geliştirenler dikey eksene enflasyon oranı
yerleştirmişler ve analiz bu şekli almıştır.) Bu ilişkiyi şöyle bir şekille
göstermek mümkündür.
Phillips eğrisi analizinin ortaya
koyduğu iddiaya göre; enflasyon e1’den e2’ye düştüğünde işsizlik oranı da
i1’den i2’ye yükselir.
İlk olarak 1980 ile 2015 arasında
enflasyon (TÜFE) ile işsizlik oranı arasında oluşan ilişkilere bakalım.
Aşağıdaki grafik bu ilişkiyi gösteriyor (siyah çizgi eğilim çizgisidir,
Phillips Eğrisini temsil ediyor.)
Bu grafiğe göre (grafiğe ilişkin
veriler ek 1’dedir) enflasyonun yüksek olduğu dönemlerde enflasyonda önemli
düşüşler yapıldığında işsizlik artışı çok fazla olmamaktadır.
İkinci olarak daha yakın bir
döneme, enflasyonun Türkiye’nin 1980 – 2002 dönemine göre daha düşük seyrettiği
2009 – 2016 (Mayıs) verilerine bakalım.
İki grafikte yer alan Phillips
Eğrilerini aynı şekil üzerine taşırsak aşağı yukarı şöyle bir şekil çıkar
karşımıza:
Şekle bakılırsa; enflasyonun
yüksek olduğu dönemlerde enflasyon oranında sağlanacak düşüşlerin işsizliği
artırdığı, enflasyonun daha düşük dönemlerde enflasyonda oranında sağlanacak düşüşlerin işsizlik oranında daha yüksek artışlara yol açtığı görülüyor. Örneğin enflasyon e1 düzeyinden e2 düzeyine düşürüldüğünde
işsizlik i1 düzeyinden i2 düzeyine yükselir. Buna karşılık enflasyonu e2
düzeyinden e3 düzeyine düşürmenin alternatif maliyeti işsizlik oranının i2
düzeyinden i3 düzeyine yükselmesidir. Görüleceği gibi enflasyon düştükçe daha
fazla düşürmenin alternatif maliyeti olan işsizlik oranı artışı daha fazla
artmaktadır (e1e2 > e2e3 buna karşılık i1i2 < i2i3.)
Bu analiz bize enflasyonla
mücadelenin belirli bir aşamadan sonra niçin terk edildiğini göstermektedir.
Oysa burada yapılması gereken şey bu mücadeleyi terk etmek değil, yapısal
reformları yaparak bir yandan enflasyonu düşürüp, bir yandan da işsizliğin
artmamasını sağlamaya çalışmaktır.
Ek 1: Yıllık Enflasyon
(TÜFE) ve İşsizlik Oranları 1980 – 2015 (Kaynak: IMF)
Yıllar
|
Enflasyon
|
İşsizlik
|
Yıllar
|
Enflasyon
|
İşsizlik
|
Yıllar
|
Enflasyon
|
İşsizlik
|
Yıllar
|
Enflasyon
|
İşsizlik
|
1980
|
110,6
|
7,2
|
1990
|
60,4
|
8,0
|
2000
|
39,0
|
5,6
|
2010
|
6,4
|
11,1
|
1981
|
36,4
|
7,2
|
1991
|
71,1
|
8,2
|
2001
|
68,5
|
7,2
|
2011
|
10,5
|
9,1
|
1982
|
31,1
|
7,6
|
1992
|
66,0
|
8,5
|
2002
|
29,7
|
9,0
|
2012
|
6,2
|
8,4
|
1983
|
31,3
|
7,5
|
1993
|
71,1
|
8,9
|
2003
|
18,4
|
9,1
|
2013
|
7,4
|
9,0
|
1984
|
48,4
|
7,4
|
1994
|
115,7
|
8,6
|
2004
|
9,4
|
8,9
|
2014
|
8,2
|
9,9
|
1985
|
44,5
|
6,9
|
1995
|
76,3
|
7,6
|
2005
|
7,7
|
9,5
|
2015
|
8,8
|
10,1
|
1986
|
30,7
|
7,7
|
1996
|
80,2
|
6,6
|
2006
|
9,7
|
9,0
|
|||
1987
|
55,0
|
8,1
|
1997
|
99,0
|
6,8
|
2007
|
8,4
|
9,2
|
|||
1988
|
66,2
|
8,7
|
1998
|
69,6
|
5,9
|
2008
|
10,1
|
10,0
|
|||
1989
|
64,3
|
8,6
|
1999
|
68,8
|
6,6
|
2009
|
6,5
|
13,1
|
Ek 2: Aylık
Enflasyon (TÜFE) ve İşsizlik Oranları 2009 – 2016 Mayıs (Kaynak: TÜİK)
Aylar
|
TÜFE
|
İşsizlik
|
Aylar
|
TÜFE
|
İşsizlik
|
Aylar
|
TÜFE
|
İşsizlik
|
Aylar
|
TÜFE
|
İşsizlik
|
2009
|
9,50
|
14,1
|
2011
|
4,90
|
11,1
|
2013
|
7,31
|
9,7
|
2015
|
7,24
|
11,3
|
7,73
|
14,8
|
4,16
|
10,7
|
7,03
|
9,7
|
7,55
|
11,2
|
||||
7,89
|
14,7
|
3,99
|
10,1
|
7,29
|
9,4
|
7,61
|
10,6
|
||||
6,13
|
13,8
|
4,26
|
9,3
|
6,13
|
8,7
|
7,91
|
9,6
|
||||
5,24
|
12,7
|
7,17
|
8,9
|
6,51
|
8,2
|
8,09
|
9,3
|
||||
5,73
|
12,2
|
6,24
|
8,7
|
8,30
|
8,1
|
7,20
|
9,6
|
||||
5,39
|
12,1
|
6,31
|
8,6
|
8,88
|
8,6
|
6,81
|
9,8
|
||||
5,33
|
12,6
|
6,65
|
8,5
|
8,17
|
9,0
|
7,14
|
10,1
|
||||
5,27
|
12,5
|
6,15
|
8,2
|
7,88
|
9,2
|
7,95
|
10,3
|
||||
5,08
|
12,2
|
7,66
|
8,4
|
7,71
|
9,1
|
7,58
|
10,5
|
||||
5,53
|
12,2
|
9,48
|
8,4
|
7,32
|
9,3
|
8,10
|
10,5
|
||||
6,53
|
12,6
|
10,45
|
9,0
|
7,40
|
9,6
|
8,81
|
10,8
|
||||
2010
|
8,19
|
13,6
|
2012
|
10,61
|
9,3
|
2014
|
7,75
|
10,3
|
2016
|
9,58
|
11,1
|
10,13
|
13,5
|
10,43
|
9,6
|
7,89
|
10,2
|
8,78
|
10,9
|
||||
9,56
|
12,8
|
10,43
|
9,1
|
8,39
|
9,7
|
7,46
|
10,1
|
||||
10,19
|
11,3
|
11,14
|
8,2
|
9,38
|
9,0
|
6,57
|
9,3
|
||||
9,10
|
10,3
|
8,28
|
7,6
|
9,66
|
8,8
|
6,58
|
9,4
|
||||
8,37
|
9,9
|
8,87
|
7,3
|
9,16
|
9,1
|
||||||
7,58
|
9,9
|
9,07
|
7,6
|
9,32
|
9,8
|
||||||
8,33
|
10,6
|
8,88
|
8,0
|
9,54
|
10,1
|
||||||
9,24
|
10,6
|
9,19
|
8,3
|
8,86
|
10,5
|
||||||
8,62
|
10,5
|
7,80
|
8,3
|
8,96
|
10,4
|
||||||
7,29
|
10,2
|
6,37
|
8,6
|
9,15
|
10,7
|
||||||
6,40
|
10,6
|
6,16
|
9,3
|
8,17
|
10,9
|
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 2026129 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.