Negatif Ayrışan Türk Lirası
ABD seçimlerinde Trump’ın
kazanması çoğunluk için sürpriz oldu. Seçim öncesinde Trump kazanırsa ne olur
diye sorulduğunda yine çoğunluk, Dolar değer kaybeder diye düşünüyordu. Oysa
tam tersi oldu. Her şeyden önce Trump’ın arz yönlü ekonomi destekli genişletici
maliye politikası uygulayacağının ortaya çıkması, Fed’in de buna paralel olarak
daha rahat faiz artıracağının anlaşılması algıyı bir anda değiştirdi. Dolar değer
kazanmaya başladı. Fed Başkanı Yellen’in Amerikan Kongresinde yaptığı konuşmada
Fed’in faiz artırmasının göreli olarak yakın bir gelecekte olacağını
vurgulamasıyla birlikte Doların değer kazanma ivmesi daha da arttı.
Aşağıdaki tabloda son bir ayda ABD
Dolarının 6 önemli para birimine karşı oluşturulan USD Endeksindeki değer
değişimi ile çeşitli para birimlerinin ABD Doları karşısındaki değer
değişimleri yer alıyor.
Para Birimi
|
18.10.2016
|
18.11.2016
|
Değer Değişimi (%)
|
USD Endeksi
|
97,86
|
101,17
|
3,38
|
USD / Malezya Ringiti
|
4,1932
|
4,4126
|
-5,23
|
İngiliz Sterlini / USD
|
1,2256
|
1,2415
|
+1,29
|
Euro / USD
|
1,0997
|
1,0601
|
-3,06
|
USD / Endonezya Rupiahı
|
12,967
|
13,419
|
-3,49
|
USD / Rus Rublesi
|
61,1721
|
63,5846
|
-3.94
|
USD / Çek C. Koronası
|
24,6060
|
25,5105
|
-3,68
|
USD / Güney Afrika Randı
|
13,8959
|
14,5970
|
-5,05
|
USD / Polonya Zlotisi
|
3,9291
|
4,1965
|
-6,81
|
USD / Brezilya Reali
|
3,1876
|
3,4327
|
-7,68
|
USD / Türk Lirası
|
3,0969
|
3,3800
|
-9,14
|
USD / Meksika Pezosu
|
18,6148
|
20,6600
|
-10,98
|
Görüldüğü gibi Dolar, son bir
ayda, tabloda yer verilen İngiliz Sterlini dışındaki bütün para birimlerine
karşı değer kazanmış bulunuyor. Son bir ayda Dolara karşı en hızlı değer
kaybını yaşayan iki para biriminden birisi Meksika Pezosu birisi de Türk
Lirası. Kırılgan beşlinin üyelerinden biri olarak kabul edilen Brezilya’nın para
birimi Real, TL’den sonra en çok değer kaybedenlerin başında geliyor. Öteki
kırılgan beşli üyelerinden Güney Afrika Randı, Rus Rublesi ve Endonezya Rupiahı
da değer kaybetmekle birlikte bu kayıplar bizdeki kadar yüksek olmamış
görünüyor.
Dolar endeksinin son bir aydaki
değer kazanımı yüzde 3,38. Dolar, Euro’ya karşı da bu endekse yakın (yüzde
3,06) değer kazanmış bulunuyor. Bu dönemde kabaca yüzde 4’ün üzerindeki değer
kayıplarının, ülkelerin kendi sorunlarından kaynaklanan ek kayıplar olduğunu
söylersek yanılmış olmayız. Mesela Endonezya kırılgan beşli arasında yer
almasına karşılık Rupiahdaki değer kaybının sınırlı kalmasının nedeni bu
ülkenin bir takım reformlara girişmiş olmasıdır. Rusya’nın ambargo altında olmasına,
petrol ve doğalgaz fiyatlarında düşüşler olmasına karşılık Rubledeki değer
kaybının sınırlı olmasının nedeni Trump’ın Rusya’ya ilişkin yumuşak ve yapıcı
mesajlar vermiş olmasındandır. Buna karşılık Meksika Pesosunda yaşanan büyük
değer kaybı, Trump’ın bu ülkeye yönelik olarak yaptığı sert açıklamalardan
kaynaklanmaktadır. Brezilya, sorunlarını bir türlü çözememekte o nedenle Real
hızla değer kaybetmektedir.
Türk Lirasının Dolardaki değer
kazanımından çok daha fazla değer kaybetmesinin nedeni Türkiye’nin kırılgan
beşli içinde yer alması dışında son dönemde risklerinde artış olduğu algısının
yayılmasındandır. Türkiye’nin CDS primi bir ay önce 257,07 iken bugün bu oran
295,38’dir. Yani Türkiye’nin risk primi son bir ayda yüzde 15 oranında
yükselmiştir. İçeride yaşanan siyasal gelişmeler, Avrupa Birliği ile giderek
gerilen ilişkiler, Avrupa Birliği ilerleme raporunun olumsuz saptamaları öteden
beri mevcut olan terör, jeopolitik riskler, sınır ötesi sorunlar, darbe
kalkışması gibi mevcut olumsuzlukların üzerine eklenince görünüm daha da bozulmuştur.
Özetle söylemek gerekirse Doların
bütün paralara karşı yükselişinin üzerine Türkiye’nin kendi sorunları ve
riskleri de eklenince Tük Lirası, Dolara karşı en fazla değer yitiren paraların
başına geçmiştir.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 2026301 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.