Merkez Bankası'nın Kararı
Merkez Bankası, gecelik borç
verme faizini yüzde 8,50’den 9,25’e, geç likidite penceresi faizini yüzde 10’dan
11’e artırdı. Bu duruma göre Merkez Bankası’nın bankaları fonlamakta kullandığı
imkânlar ve faizler şu şekilde oluştu.
MB Fonlama
İmkânı
|
Eski
Faiz (%)
|
Yeni
Faiz (%)
|
Gecelik İmkânlar
|
||
Gecelik Borçlanma
|
7,25
|
Değişmedi
|
Gecelik Borç Verme (Marjinal Fonlama)
|
8,50
|
9,25
|
Bir Hafta
Vadeli Repo İhalesi
|
8,00
|
Değişmedi
|
Geç Likidite
Penceresi
|
||
Borç Alma
|
0,00
|
Değişmedi
|
Borç Verme
|
10,00
|
11,00
|
Önce işin düzenlenme biçimine bir
bakalım. Merkez Bankası 10 Ocak’tan başlayarak TL likiditesini sıkıştırmaya ve
döviz likiditesini gevşetmeye yönelik çeşitli adımlar attı. 12 Ocak’tan bu yana
da haftalık repo ihalelerini iptal etmek suretiyle bankalara verdiği borcun
vadesini gecelik vadeye çekerek iyice kısalttı. Bu yolla politika faizi adını
verdiği faizi de oluşturmaz oldu. Yanlış bilmiyorsam dünyada politika faizi
oluşturmayan tek Merkez Bankası konumuna geçti. Ya da belki daha doğrusu artık
bizim politika faizimiz en fazla ağırlıkla kullanılan imkân haline gelen geç
likidite penceresi faizi oldu. Eğer geç likidite penceresi faizi politika faizi
halini aldıysa bu da dünyada bir başka ilk oluyor. İstisnai bir imkânın faizini
politika faizi haline getirmiş bulunuyoruz.
Şimdi gelelim kararın faiz
yönüne. Merkez Bankası haftalık ve gecelik faizlerinin ağırlıklı ortalamasına
Merkez Bankası Ağırlıklı Ortalama Fonlama Maliyeti adını veriyor. Ben de buna Merkez
Bankası ortalama faizi diyorum. Merkez Bankası ortalama faizi yılın ilk
akşamında yüzde 8,28 idi. Haftalık repo ihalelerini iptal ederek bankaları gecelik
borçlanmaya ve geç likidite penceresi imkânını kullanmaya yöneltince Merkez
Bankası’nın ortalama faizi de yükselmeye başladı. Bu faiz bugünkü karar
öncesinde (dün akşam itibariyle) yüzde 9,01 olmuştu. Buna göre Merkez Bankası,
görünürde politika faizini yüzde 8,00’de sabit tutmuş ama asıl faiz olan
ortalama faizini 0,73 puan yükseltmişti. Yani görünürde faizi artırmamış ama
gerçekte artırmıştı.
Bugünkü toplantıdan çıkan karara
göre Merkez Bankası haftalık repo faizini yüzde 8,00’de bırakmış, gecelik borç
verme faizini 9,25’e, geç likidite penceresi faizini de yüzde 11’e yükseltmiş
bulunuyor. Yani geç likidite penceresi gibi istisnai bir imkânı kullandırmaya
devam edeceği anlaşılıyor.
Karardan önce USD/TL kuru 3,74 –
3,75 bandında bulunuyordu, kararın açıklanmasının ardından 3,82’ye fırladı, sonrasında
gevşeyerek 3,75 – 3,76 düzeyine geriledi. Bu kararla Merkez Bankası’nın ortalama
faizi muhtemelen yükselecek ve yükselişine göre de USD endeksindeki oynaklıkla
birleşerek USD/TL kuru üzerinde etkili olacak.
Yanıtlanması gereken sorular var:
Merkez Bankası haftalık repo faizini artırmak yerine niçin geç likidite
penceresi faizini yükseltiyor ve niçin bankaları istisnai bir uygulama olması
gereken geç likidite penceresinden borçlanmaya yöneltiyor? Kullanılmaz duruma
getirdiği politika faizini yüzde 8,00 gibi bir düzeyde tutmaya devam ederek bu
faizin mevduat ve kredi faizlerinin belirlenmesinde esas alınmasını mı
vurgulamaya çalışıyor? Bu kadar karmaşık mekanizmalar ileride başka sıkıntılar
yaratmayacak mı?
Konfiçyüs’ün “yaşam basittir ama onu
karmaşık hale getirmek için elden geleni yaparız” sözü sanki Merkez Bankası’nın
para politikasını özetliyor gibi.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 2026326 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.