Reel Kesimin Durumu
Sanayide Üretim Durumu
Tabloya göre 2010 ve 2011 yılında
sanayi üretiminde yaşanan hızlı büyüme sonraki yıllarda tekrarlanamamış. 2016
yılındaki ivme kaybı ise çok ciddi boyuta ulaşmış. Bu düşüş, ekonomik büyümeye
de benzer biçimde yansıyor.
Finans Dışı Sektörün Döviz
Pozisyonu Açığı (Milyar USD)
Tablo bize reel sektörün dış
yükümlülüklerinde son 15 yılda son derecede hızlı bir artış gerçekleştiğini
gösteriyor. 2002 yılında reel kesimin döviz açık pozisyonu 6,5 milyar dolar
iken bu tutar 2016 yılı Ekim ayı itibariyle 213 milyar dolara dayanmış.
Reel Kesimin Dış Borç Stoku (Milyon USD)
Dış yükümlülüklerdeki artışa
paralel bir gelişme dış borç stokunda da görülüyor. 2003 yılında reel kesimin
toplam dış borç stoku 25 milyar dolar dolayındaymış Bu miktar 2016 yılının
üçüncü çeyreği sonunda 138 milyar doları aşmış.
Kur Artışının Yarattığı Sıkıntılar
Reel kesimin maliyetlerini
oluşturan para birimlerinin TL ve Dolar olarak yoğunlaştığı bilinen bir gerçek.
Dolar cinsinden maliyetler hem finans dışı maliyetlerde (ham madde, ara malı,
sermaye malı gibi yatırım girdilerinde) hem finansal maliyetlerde (borçlar,
krediler gibi) söz konusu. Dolayısıyla özellikle Dolar kurunda yaşanan artışlar
reel kesimi olumsuz olarak etkiliyor.
Tablo TL’nin Dolara karşı 2016
yılında bütün kırılgan beşli üyelerinin paralarından negatif olarak ayrıştığını
ortaya koyuyor. 2015 yılında TL’nin Dolara karşı değer kaybı yüzde 25’e
yaklaşmıştı. Bu durumda TL’de Dolara karşı son 2 yılda yaşanan bu hızlı ve
sürekli yıpranma reel kesimin maliyetlerini ciddi biçimde etkilemiş bulunuyor.
İç Talep ve Fiyatlar
İç talepte bir canlılık
olmadığını üçüncü çeyrek büyümesindeki yüzde – 1,8’lik orana (küçülmeye)
bakarak söylememiz mümkün. Dış talepte ise 2016 yılında düşü var. İhracat 2016
yılında bir önceki yıla göre yüzde 0,8 geriledi. Bu durumda reel kesim,
ürettiği mal ve hizmetin satış fiyatlarını yıl boyunca fazla artıramadı.
Grafik bize tüketici fiyatlarında
(TÜFE) yıl boyunca yaşanan artışa karşın üreticilerin maliyet artışlarını
fiyatlarına (Yİ-ÜFE) yansıtamadıklarını, sadece son ayda biriktirdikleri bütün
maliyet artışlarını bir seferde fiyata yansıttıklarını anlatıyor.
Reel Kesim Güven Endeksi
Bütün bu hız kesmeler, artan
döviz açık pozisyonları, artan dış borç yükü ve bunlara ek olarak TL’nin Dolara
karşı yaşadığı değer kayıpları reel kesim güven endeksinde de gerileme
oluşmasına yol açmış bulunuyor. 2006 yılından 2010 yılına kadar yükselen güven
endeksi sonraki dönemde gerilemeye başlamış ve 2016 yılı sonunda 100’ün altına
inmiş görünüyor.
2017 yılında reel kesimi en fazla
etkileyecek gelişme TL’nin Dolar karşısında yaşayacağı değer kaybı ve iç ve
dış talepte ortaya çıkacak gelişmeler olacak.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 2026230 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.