İşsizlik Artıyor
İşsizlik
İstihdam anketinin uygulandığı gün
ve önceki hafta içinde kâr karşılığı, yevmiyeli, ücretli ya da ücretsiz olarak
hiç bir işte çalışmamış kişilerden son 4 hafta içinde iş arama kanallarını
kullanmış ve 2 hafta içinde işbaşı yapabilecek durumda bulunan 15 ve daha
yukarı yaştaki kişiler işsiz sayılıyor. İşsiz sayısının toplam işgücüne
bölünmesiyle de işsizlik oranı bulunuyor.
Türkiye’de işsizlik oranı yıllar
itibariyle artıyor. Bunu bir tabloda gösterelim (kaynak: IMF, WEO Database,
April 2016.)
Yıllar
|
İşsizlik (%)
|
Yıllar
|
İşsizlik (%)
|
Yıllar
|
İşsizlik (%)
|
Yıllar
|
İşsizlik (%)
|
1980
|
7,2
|
1990
|
8,0
|
2000
|
5,6
|
2010
|
11,1
|
1981
|
7,2
|
1991
|
8,2
|
2001
|
7,2
|
2011
|
9,1
|
1982
|
7,6
|
1992
|
8,5
|
2002
|
9,0
|
2012
|
8,4
|
1983
|
7,5
|
1993
|
8,9
|
2003
|
9,1
|
2013
|
9,0
|
1984
|
7,4
|
1994
|
8,6
|
2004
|
8,9
|
2014
|
9,9
|
1985
|
6,9
|
1995
|
7,6
|
2005
|
9,5
|
2015
|
10,3
|
1986
|
7,7
|
1996
|
6,6
|
2006
|
9,0
|
2016
|
10,7
|
1987
|
8,1
|
1997
|
6,8
|
2007
|
9,2
|
2016 Kasım
|
12,1
|
1988
|
8,7
|
1998
|
5,9
|
2008
|
10,0
|
||
1989
|
8,6
|
1999
|
6,6
|
2009
|
13,0
|
||
ORT
|
7,7
|
7,6
|
9,1
|
9,8
|
Onar yıllık ortalamalarla (son
dönem 6 yıllık) bakıldığında (tablonun son sırası) işsizlik oranının artış
eğiliminde olduğu açık biçimde görülebiliyor. Bunu grafikle de gösterebiliriz.
İşsizliğin Ayrıntıları
Kasım 2016 itibariyle işsizlik oranı yüzde 12,1, tarım
dışı işsizlik oranı da yüzde 14,3 olarak açıklandı. Buradan giderek bir tablo
çıkaralım.
2015 Kasım
|
2016 Kasım
|
Değişim (%)
|
|
Nüfus
|
78.741,10
|
79.814,90
|
1,36
|
Çalışma Çağındaki Nüfus (15 + Yaş)
|
58.215
|
59.069
|
1,5
|
Toplam Nüfustaki Payı (%)
|
73,9
|
74,0
|
-1,2
|
İşgücü
|
29.801
|
30.781
|
3,3
|
Çalışma Çağındaki Nüfustaki Payı (%)
|
51,2
|
52,1
|
1,8
|
İstihdam Edilenler
|
26.676
|
27.067
|
1,5
|
Çalışma Çağındaki Nüfustaki Payı (%)
|
45,8
|
45,8
|
0,0
|
İşsiz
|
3.125
|
3.715
|
18,9
|
İşsizlik Oranı (%) (İşsizler / İşgücü
|
10,5
|
12,1
|
15,1
|
İşgücüne Dahil Olmayanlar
|
28.414
|
28.288
|
-0,4
|
Toplam Nüfustaki Payı (%)
|
36,5
|
35,4
|
-3,0
|
Genç Nüfus (15 – 24 yaş arası) İşsizlik
Oranı
|
19,1
|
22,6
|
18,3
|
Tabloya göre 2015 Kasım
ayından 2016 Kasım ayına kadar geçen sürede: (1) Nüfus yüzde 2,7 oranında
artmış. (2) Çalışma çağındaki nüfus yüzde 1,5 artmış. (3) İşgücündeki artış hem
nüfus artışı hem de çalışma çağındaki nüfustaki artıştan daha yüksek oranda gerçekleşmiş
(yüzde 3,3.) (4) İstihdam edilenlerin sayısındaki artış işgücündeki artışın
yarısından az olmuş. (5) İstihdamdaki artış, işgücündeki artışın gerisinde
kalınca işsizlik oranı yüksek bir artış göstermiş (yüzde 15,1.) (6) Genç
nüfusta da ciddi bir artış (yüzde 18,3) yaşanmış.
Özetle söylemek gerekirse;
Türkiye, son bir yılda işgücü artışı kadar istihdam artışı sağlayamamış ve
dolayısıyla işsiz oranının ciddi biçimde artmasına engel olamamıştır.
Gerçek İşsizlik Oranı
Buraya kadar TÜİK verilerini ve
tanımlarını esas alarak işsizlik oranı hesaplamasını ortaya koyduk. Yine TÜİK
verilerinin ayrıntılarına baktığımızda Kasım 2016 itibariyle işsiz sayısının
3.715 bin kişi olmasının yanı sıra 2.286 bin kişinin iş aramadığı halde
çalışmaya hazır olduğunu görüyoruz. Bir başka ifadeyle bu 2.286 bin kişi iş
aramıyor görünse de işsizler arasında yer alıyor. Bu durumda işsizlerin sayısı
(3.715 bin + 2.286 bin =) 6.001 bine yükseliyor. Söz konusu miktarı işgücüne de eklememiz gerekiyor, bu durumda işgücü de (30.781 bin + 2.286 bin =) 33.067 bine yükseliyor.
Bu yeni verilere göre gerçek işsizlik oranını şöyle hesaplamak mümkün:
Gerçek İşsizlik Oranı =
[(İşsizler + İş Aramadığı Halde Çalışmaya Hazır Olanlar)] / (İşgücü) x 100
Gerçek İşsizlik Oranı = (6.001
bin / 33.067 bin) x 100 = 18,1
Bu durumda Türkiye’nin görünür
işsizlik oranı yüzde 12,1 olduğu halde gerçek işsizlik oranı yüzde 18,1 olarak
ortaya çıkıyor.
İşsizlikteki Artışın
Nedenleri
Aşağıdaki grafik 2000 yılından
bu yana yıllık işsizlik oranları (lacivert eğri, sağ eksen) ile büyüme
oranlarını (kırmızı eğri, sol eksen) bir arada göstermektedir.
Grafiğe baktığımızda büyüme
oranlarındaki gerilemeye işsizlik oranlarındaki artışın eşlik ettiğini görebiliyoruz.
2012’den itibaren büyüme oranında yaşanan düşüş eğilimi peşi sıra işsizlikte
artışı da sürüklemiş bulunuyor.
İşsizlik oranını 2000’ler öncesindeki yüzde 7 – 8 ortalamasına düşürebilmek
için Türkiye’nin geçici önlemler yerine büyümeyi artırmaya odaklanması
gerekiyor. Bunun da yolu sanayi büyümesini yeniden rayına
sokabilmektir. Türkiye, son yıllarda sanayi büyümesine yönelmek yerine inşaatla
büyüme gibi istihdam yaratmayan bir büyüme yoluna girdi. Bu yoldan çıkarak
yeniden istihdam yaratan bir büyüme modeline geçmek ise sanıldığı kadar kolay
değil. Bunun ne kadar zor olduğunu daha önce benzer şekilde inşaatla büyüme
modelini denemiş olan ABD ve AB ülkelerinden görebiliyoruz. Bu ülkeler, bu yolda yürümenin yanlışlığını görerek farklı bir yola geçmekle uğraşıyorlar. Biz ise hala inşaatla büyüme yolunda
devam edebilmeye yönelik önlemler peşinde koşuyoruz.
Ek:
İstihdam edilenler: İşbaşında
olanlar ve işbaşında olmayanlar grubuna dâhil olan kurumsal olmayan çalışma
çağındaki nüfus, istihdam edilen nüfustur. İşbaşında olanlar: Ücretli, maaşlı,
yevmiyeli, kendi hesabına, işveren ya da ücretsiz aile işçisi olarak referans
dönemi içinde en az bir saat bir iktisadi faaliyette bulunan kişilerdir.
İşbaşında olmayanlar: İşi ile bağlantısı devam ettiği halde, referans haftası
içinde çeşitli nedenlerle işinin başında olmayan kendi hesabına ve işverenler
istihdamda kabul edilmektedir. Ücretli ve maaşlı çalışan ve çeşitli nedenlerle
referans döneminde işlerinin başında bulunmayan fertler; ancak maaş veya
ücretlerinin en az yarısını almaya devam ediyorlarsa istihdamda kabul
edilmektedir. Üretici kooperatifi üyeleri ile mesleki bilgilerini artırmak
amacıyla belirli bir menfaat (ayni ya da nakdi gelir, sosyal güvence, yol
parası, cep harçlığı vb.) karşılığında çalışanlar (çırak, stajyer vb.)
istihdamda kabul edilmektedirler.
İşgücüne dahil olmayanlar:
(1) Çeşitli nedenlerle bir iş aramayan, ancak 2 hafta içinde işbaşı yapmaya
hazır olduğunu belirtenler. (2) Mevsimlik çalışması nedeniyle iş aramayanlar. (3)
Kendi evinde ev işleriyle meşgul olması nedeniyle iş aramayanlar. (4) Bir
öğrenim kurumuna devam etmesi nedeniyle iş aramayanlar. (5) Bir sosyal güvenlik
kuruluşundan emekli olduğu için iş aramayanlar. (6) Bedensel özür, hastalık
veya yaşlılık nedeniyle iş aramayanlar. (7) Ailevi ve kişisel nedenler ve bunun
dışındaki diğer nedenler ile iş aramayanlar.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 2026166 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.