Veba
Cezayir’in Oran kentinde önce bir
iki tane derken giderek artan sayıda ölü farelere rastlanmaya başlanır. Apartmanların
merdivenlerinde, sokaklarda her yerde fare ölüleri çıkar ortaya. Başlangıçta bunun
bir veba salgını olduğuna inanmaz Oranlılar, çünkü bu yüzyılda artık veba
olmayacağını düşünürler. Zaman geçtikçe gerçeği kabullenmeye başlarlar çünkü
insanlar da ölmeye başlamıştır artık. Hiç kuşku kalmamıştır, bu vebadır ve
yirminci yüzyılda burada hortlamıştır yeniden. Olaylar, Oran kentinin
karantinaya alınmasına kadar varır.
Dr. Rieux, kendisine yardım eden
birkaç kişiyle birlikte vebaya karşı var gücüyle savaşmaya başlar. Oran
kentinin insanlarının çoğu bir süre sonra neredeyse vebayı da ölümü de bir alışkanlık
çerçevesinde içselleştirirler. Vebaya karşı savaşın en zayıf düştüğü an bu
içselleştirmenin yayıldığı andır. Buna karşın yılmadan, usanmadan veba ile
mücadeleye devam edenler de vardır.
Romanın kahramanlarından Cottard,
işlediği bir suç yüzünden yargılanacaktır, o nedenle intihara kalkışmış ama
başaramamıştır. Veba nedeniyle ilan edilen olağanüstü hal nedeniyle yargı
meselesi askıya alınır. Bu durumda vebanın ortaya çıkması en çok onun işine
gelmiştir, çünkü veba sona erdiğinde olağanüstü hal kalkacak, o da yargılanacak
ve muhtemelen hapse girecektir. O nedenle vebanın bitmesini istemez. Kendi kurtuluşu
için binlerce kişinin ölecek olmasına hiç aldırmaz.
Rahip Panaleux bambaşka bir
yaklaşım içindedir. Vebanın, Tanrının, inanmayanları cezalandırma yolu olduğunu
savunur, halka, vebanın alacağı canların gereksiz ruhlar olduğunu, herkesin tanrı
tarafından sınandığını, kendisi gibi inançlı olanlara bir şey olmayacağını anlatır.
Ne var ki sonunda o da vebaya yakalanır ve acılar içinde ölür.
Yirminci yüzyılın önde gelen
düşünürlerinden Albert Camus, Veba adlı kitabında veba üzerinden giderek
simgesel olarak Nazilerin Fransa’yı işgalini anlatır. Nazi işgali, Fransa’yı
bir veba faciası gibi sarmıştır. Camus’nün romanında Dr. Rieux’nün önderliğinde
vebaya karşı örgütlenen hareket, Fransızların Nazi işgaline karşı örgütlenerek
oluşturduğu direniş hareketini temsil eder. Albert Camus, Oran kentinde
olağanüstü hal ilan edilmesi ve kentin veba sonrası karantinaya alınmasıyla bir
anlamda özgürlüklerin kısıtlanmasına ve insan ruhunun cendereye alınmasına
göndermeler yapar. Ardından, bir yandan vebaya karşı mücadeleyi Fransa’yı işgal
eden Nazilere karşı direnişle özdeşleştirirken bir yandan da küçücük çocukların
vebadan ölüp gitmelerine sessiz kalan Tanrı’yı vurgulayarak aslında Tanrının olmadığını
savunur.
Romanın belki de en önemli
mesajı, vebanın getirdiği ölümü bir çeşit kader olarak kabul edip onu içselleştiren
insanların savaşı bırakmaları ve teslimiyeti kabul etmeleridir. Camus’nün de
yer aldığı Varoluşçuluk felsefesi kaderi kabul etmez. İnsan, özünü kendisi
oluşturur, özünü oluşturmada sorumluluk kendisindedir. Camus’ye göre bu
dünyadaki gerçek hastalık, insanların hastalıklara karşı duygularını yitirip
olayı kabullenmeleri, kader diye kabul ettikleri kötülükleri içselleştirip
onlara boyun eğmeleridir.
Romanın sonunda, direniş olumlu
sonuçlarını taşır kentin üzerine. Vebayı yenerler ve gelecek için yeniden umut
doğar. Böylece Camus, son mesajını da burada verir. İnsan, insan olduğu için
kabul edemeyeceği şeyleri kader olarak kabul etmemeli, başkaldırmalıdır. Umut
ancak başkaldırmayla mümkün olur.
Felsefe konusunda
Aşil'in Topuğu31 Ekim 2026Siyasetin Sınırları: Güç Nerede Durmalı11 Ekim 2026Liyakat Yoksa Umut da Yoktur23 Ağustos 2026Devlet Neden Bozulur? Osmanlı Devlet Adamlarının Yanıtları14 Ağustos 2026158 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.