Üç Önemli Kitap
Kerem Çalışkan, Mustafa Kemal’in İsyan Muhtırası,
Remzi Kitabevi, 2017
Son dönemlerde okuduğum en iyi
tarih – analiz kitabı. Kerem Çalışkan kitabında Mustafa Kemal’in 20 Eylül 1917
tarihinde dönemin Başbakanı ve İçişleri Bakanı Talat Bey ve Savaş Bakanı ve
Genelkurmay Başkanı Enver Paşa’ya yazdığı mektubu ele alıp o tarihlerde geçen
olayları açıklıyor. Bu mektup, mektuptan çok bir muhtıra niteliği taşıyor.
Mustafa Kemal Paşa, memleketin nasıl çürüdüğünü, koskoca Osmanlı ordusunun
Alman generallere nasıl teslim edildiğini, bu Alman generallerin Osmanlı’yı
değil Alman çıkarlarını savunmakla nasıl uğraştıklarını tek tek anlatıyor. Gerek
muhtırada yazdıkları, gerekse muhtıranın öncesinde ve sonrasındaki yaklaşımları
Mustafa Kemal’in, ülkesi aleyhine empoze edilmek istenenlere karşı, kim olursa
olsun başkaldırabilecek bir yaradılışta olduğunu net bir biçimde ortaya
koyuyor. Kitap ayrıca Padişah Vahdettin’in ve Enver Paşa’nın Mustafa Kemal’i
İstanbul’dan uzak tutmaya çabalamasını ve bu çabanın dönüp dolaşıp istemeden
Kurtuluş Savaşına nasıl hizmet ettiğini ortaya koyuyor. Kerem Çalışkan’ın muhtırayı
analiz ederken yazdığı gibi bu muhtıra aslında Nutuk’tan bile önemli bir belge.
Çünkü Mustafa Kemal Nutuk’u yazdığında artık her şeye hâkimdir. Oysa bu
muhtırayı yazdığında her şeyi kaybedebilecek konumdaki bir askerdir.
Mustafa Kemal, emrinde bulunduğu devletin
ve aynı zamanda kendisinin de üyesi olduğu İttihat ve Terakki Cemiyetinin en
tepesindeki Talat Bey ve Enver Paşa’ya verdiği bu muhtırayla o devletin bir memuru
olsa da o derneğin bir üyesi olsa da her şeyi kaybetmek pahasına olsa da doğruları
söylemekten vazgeçmeyeceğini ortaya koyuyor. Bu başkaldırışı onun sonraki
dönemlerde söyleyeceği “hürriyet ve istiklâl benim karakterimdir” sözünün de
ilk ipucunu veriyor.
Mustafa Kemal’in eşsiz kişiliğini,
isyankâr ruhunu, ülkesine duyduğu üstün aşkı ve onun için her şeyi feda etmeye hazır
yaklaşımını anlayabilmek için bu kitabı mutlaka okumanızı öneririm.
Ian Crofton ve Jeremy Black, Bir Solukta Evren ve
Dünya Tarihi, Say Yayınları, 2017
Evren nasıl ve ne zaman oluştu?
Nasıl bugünkü durumuna geldi? Dünya zamanın hangi aşamasında oluştu? İnsan ne
zaman ortaya çıktı? Dinozorlar niçin yok oldular? Kentleşme ne zaman oldu? Merkantilizmden
kapitalizme nasıl geçildi? Büyük patlamadan insanın gelişimine, destanlardan
Amerikan Bağımsızlık Bildirgesine totaliterlikten bilgi çağına kadar pek çok
konu birbirine geçişli olarak ele alınıp analiz ediliyor kitapta.
Bazısını bildiğimiz bazısını
bilmediğimiz ama merak da ettiğimiz birçok fizik, doğa ve kültürel gelişim
sorusunun yanıtını veren bu kitabı keyifle okudum. Bilgilerimi tazeledim,
bilmediklerimi öğrendim. Kafamdaki bazı soruların yanıtını buldum bazı sorular
ise daha da karmaşıklaştı.
Nereden gelip nereye gittiğimizi
merak eden, bildiklerini hatırlamak ve tekrar gözden geçirmek ve bilmediklerini
öğrenmek isteyenler için ideal kitap. Bir zamanlar Bill Bryson’un Hemen Her
Şeyin Kısa Tarihi adlı bir kitap okumuştum. Bu kitap da ona benziyor. Yazarlar, karmaşık görünen birçok
konuyu popülarize ederek çok basit bir anlatım çerçevesine oturtmuşlar.
Deniz Kundakçı, Fikir Mimarları: Max Weber, Say
yayınları, 2016
Max Weber, Durkheim ve Marx ile
birlikte sosyolojinin kurucuları arasında anılan çok önemli bir bilim adamıdır.
Weber ve yapıtları ilk kez Mülkiye’de birinci sınıfta okurken Şerif Mardin’in
siyaset bilimine giriş dersinde karşıma çıktı. Sonra Mardin’in kitaplarını
okuduğumda onun sıkça Weber’e atıfta bulunduğunu gördüm. Weber’in eserlerini okuyunca
kafamı kurcalayan birçok soruya yanıt bulduysam da daha önce düşünmediğim yeni
sorular oluştu zihnimde. Okunup anlaşılması o kadar kolay bir filozof değildir
Weber.
Deniz Kundakçı’nın Max Weber’i
konu alan bu kitabında Weber üzerine son derecede ayrıntılı analiz ve
değerlendirmelere girişiyor. Weber’in yaşamıyla açılan kitap, onun toplum teorisini
ele alıp irdeleyerek devam ediyor. Weber’in siyaset teorisi ve metodolojisinin anlatılıp
tartışıldığı bölüm ile ilk üç bölümü tamamlanan kitabın dördüncü bölümü Max
Weber’in yapıtlarından seçmelere ayrılmış. Bu bölümde yer alan Weber’in Genel
Ekonomi Tarihi kitabının dördüncü ve beşinci bölümlerinin çevirileri özellikle
ekonomiyle ve ekonomiyi sosyolojiyle bir arada düşünmeye çalışmalar için çok
önemli. Çeviriler Dewniz Kundakçı, Gözde Ergün, Sinem Demir ve Okan Demir’e
ait. Kitap, bir anlamda Weber’i kolay anlamaya da rehberlik yapıyor.
Deneme konusunda
Geçen Yüzyılın İnsanları10 Haziran 2026Eleştiri Korkusu8 Haziran 2026Kötünün Yükselişi5 Haziran 2026Cesur Yeni Dünya30 Mayıs 202690 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.