Orta Gelir Tuzağında Son Durum
Dünya Bankası her yılın 1 Temmuz
günü ekonomilerin GNI yöntemiyle hesaplanmış gelirlerine göre ülkelerin
sınıflandırılmasını yapar. 1 Temmuz 2016 itibariyle yapmış olduğu sınıflandırma
şöyle (Kaynak: The World Bank,
https://datahelpdesk.worldbank.org/knowledgebase/articles/906519-world-bank-country-and-lending-groups)
Kişi Başına Gelir aralığı (USD)
|
|
1.025 USD ve daha düşük
|
Düşük gelirli ülkeler
|
1.026 – 4.035 USD
|
Düşük orta gelirli ülkeler
|
4.036 – 12.475 USD
|
Üst orta gelirli ülkeler
|
12.746 USD ve üstü
|
Yüksek gelirli ülkeler
|
Aşağıdaki grafikte Türkiye’nin
kişi başına gelirindeki gelişmeleri dünya ortalama geliriyle karşılaştırmalı
olarak sunuyorum (Kaynak: TÜİK, GSYH Hesapları, IMF, WEO Database, April 2017.)
|
Yıllar
|
TR Yeni
|
TR Eski
|
IMF Dünya
|
WB Dünya
|
|
1998
|
4.442
|
4.338
|
5.330
|
9.655
|
|
1999
|
4.003
|
3.907
|
5.446
|
9.360
|
|
2000
|
4.229
|
4.129
|
5.558
|
9.265
|
|
2001
|
3.084
|
3.019
|
5.449
|
8.265
|
|
2002
|
3.581
|
3.492
|
5.563
|
9.205
|
|
2003
|
4.698
|
4.565
|
6.174
|
9.385
|
|
2004
|
5.961
|
5.775
|
6.868
|
9.075
|
|
2005
|
7.304
|
7.036
|
7.351
|
10.065
|
|
2006
|
7.906
|
7.597
|
7.863
|
10.725
|
|
2007
|
9.656
|
9.247
|
8.767
|
11.115
|
|
2008
|
10.931
|
10.444
|
9.500
|
11.455
|
|
2009
|
8.980
|
8.561
|
8.892
|
11.905
|
|
2010
|
10.560
|
10.003
|
9.611
|
12.195
|
|
2011
|
11.205
|
10.428
|
10.540
|
12.275
|
|
2012
|
11.588
|
10.459
|
10.616
|
12.475
|
|
2013
|
12.480
|
10.822
|
10.783
|
12.615
|
|
2014
|
12.112
|
10.395
|
10.954
|
12.745
|
|
2015
|
11.014
|
9.257
|
10.241
|
12.735
|
|
2016
|
10.650
|
8.750
|
10.279
|
12.475
|
Tabloda TR yeni sütunu, TÜİK’in revize ettiği GSYH serisine göre TR Eski sütunu ise TÜİK’in revize ettiği GSYH’dan önceki GSYH’ya göre hesaplanmış kişi başına gelirleri gösteriyor.
2016 yılı itibariyle
değerlendirirsek Türkiye’nin, gerek eski GSYH gerekse yeni GSYH serisine göre üst
orta gelirli ülkeler kategorisinde yer aldığını görüyoruz.
Ben, orta gelir ölçüsü olarak
dünyada kişi başına düşen ortalama geliri alıyorum. Dünya GSYH’sını dünyanın o
yıl ortası nüfusuna bölüyorum çıkan kişi başına geliri ortalama gelir olarak
kabul ediyorum. Bir ülke bu ortalama gelir dolaylarında ise orta gelirli ülke
olarak kabul ediyorum. Söz konusu ülke sürekli olarak bu ortalama gelir
dolayında ise o zaman da onun orta gelir tuzağına düşmüş olduğunu düşünüyorum.
Şimdi tablodaki Dünya’da ve
Türkiye’de yıllar itibariyle kişi başına gelir serisini bir grafik haline
getirelim (Dünya IMF; IMF serilerine göre dünyada kişi başına ortalama geliri, Dünya WB; Dünya Bankası ekonomiler sınıflandırmasına göre orta gelir sınırını, TR Yeni; TÜİK'in yeni GSYH serisine göre Türkiye'de kişi başına düşen geliri, TR Eski; TÜİK revizyonu öncesinde geçerli olan GSYH'ya göre Türkiye'de kişi başına düşen geliri gösteriyor.)
Grafiğe baktığımızda Türkiye’nin eski
GSYH serisine göre her iki ölçüye göre orta gelir tuzağında olduğunu görebiliyoruz. Yeni GSYH
serisine göre IMF serisinde tuzaktan çıkmış fakat tekrar giriyor gibi görünüyor, Dünya Bankası sınıflandırmasına göre ise hiçbir şekilde orta gelir tuzağından çıkamamış bulunuyor.
Grafiğe bakınca son dönemde Türkiye’nin
orta gelir tuzağından çıkma yolundaki en büyük çabasının GSYH’sını revize etmek
olduğu anlaşılıyor. Önümüzdeki yıllarda birkaç defa daha revizyon yaparsak
belki orta gelir tuzağından çıkışı sağlayabiliriz.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 2026143 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.