Güney Kore ve Kuzey Kore Ekonomilerinin Karşılaştırılması
Güney ve Kuzey Kore’nin bölünmesi
Japonya, 1905 yılında Rusya’yı yenerek
Kore’ye egemen oldu. Bu egemenliğini II. Dünya Savaşı sonuna kadar sürdürdü. II.
Dünya Savaşı sonuçlanırken Birleşmiş Milletlerin geliştirdiği güvenlik planı
gereğince 38’inci paralelin kuzeyini Rusya (o zamanki adıyla Sovyetler
Birliği), güneyini de ABD kuşatarak Japonların elinden aldılar. İlerleyen
yıllarda bu kuşatmalar işgale dönüştü. 1948 yılında bu iki bölgede iki ayrı
hükümet kuruldu ve Kore resmen ikiye bölündü. Kuzey’de kurulan Sovyet stili
sosyalist modele dayalı devlet Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti (kısaca Kuzey
Kore diye anılıyor), güneyde kurulan batı stili kapitalist modele dayalı devlet
de Kore Cumhuriyeti (kısaca Güney Kore diye anılıyor) adlarını aldılar. 1950
yılının Haziran ayında Kuzey Kore Sovyet tanklarını ve silahlarını kullanarak
Güney Kore’yi işgale girişti. Birleşmiş Milletler Güney Kore’ye asker yolladı. Savaş
1950 – 53 yılları arasında 3 yıl sürdü. Nato’ya üye olmaya yarayacağını düşünen Türkiye, Güney Kore’ye destek vermek için 5090 kişilik bir tugay yolladı. Kore savaşına asker
gönderme kararı TBMM kararı olmaksızın alınmış ve çok eleştirilmiştir.
Savaş, yaklaşık 3 milyon insanın
ölümüyle ve iki tarafın da hiçbir kazanım elde edememesiyle sonuçlandı. O
tarihten bu yana Güney ve Kuzey Kore, ilk kuruluşlarındaki ideolojiyle
yollarına devam ediyorlar.
Aşağıdaki haritada iki Kore’nin
yeri ve komşuları görülüyor. Kuzey Kore (yüzölçümü 120.530 km2) üstte Çin ve
Rusya aşağıda Güney Kore ile komşu, iki yanı da denizle (Sarı Deniz ve Japon
Denizi) çevrilidir. Güney Kore (yüzölçümü 100.210 km2) üstte Kuzey Kore ile
komşudur üç yanı denizle (Sarı Deniz, Doğu Çin Denizi ve Japon Denizi)
çevrilidir.
Güney ve Kuzey Kore
ekonomilerinin bugünkü durumunun karşılaştırılması
1950’de Güney ve Kuzey Kore
arasında pek bir fark olmadığı varsayımıyla yola çıkarsak bugün geldikleri
nokta önemli bir karşılaştırma noktası olacaktır. Güney Kore ile ilgili
verilere 1980’e kadar geri gidip ulaşabilmemize karşılık Kuzey Kore ile
verilerin son durumunu bile toparlamamız pek kolay olmuyor. Çünkü Kuzey Kore
bugün dünyanın en kapalı ekonomilerinden birisi konumunda bulunuyor. IMF üyesi
de olmadığı için verileri elde etmek kolay değil. Ayrıca bu verilerin bazıları
birkaç yıl öncesine ait, bazıları tahmin içeriyor, bazıları da doğruluğu tam
olarak bilinmeyen veriler.
Aşağıdaki tablo iki Kore’nin
ekonomilerini 2016 verileri itibariyle karşılaştırıyor (Kaynaklar: Güney Kore
verileri için IMF, WEO Database, April 2017, Kuzey Kore verileri için CIA
Factbook, Trading Econonomics.)
Göstergeler
|
Güney Kore
|
Kuzey Kore
|
Yüzölçümü (kilometrekare)
|
100.210
|
120.530
|
GSYH (Milyar USD)
|
1.411
|
40
|
Nüfus
|
51
|
25
|
Kişi Başına Gelir (USD)
|
27.666
|
640
|
Kişi Başına Gelir (SAGP, USD)
|
36.390
|
1.700
|
Büyüme (%)
|
2,8
|
3,9
|
Enflasyon (%)
|
1,1
|
55
|
İşsizlik Oranı (%)
|
3,7
|
4,3
|
Bütçe Dengesi / GSYH (%)
|
0,3
|
-0,4
|
Toplam Kamu Borcu / GSYH (%)
|
38
|
50
|
Dış ticaret Dengesi / GSYH (%)
|
5,8
|
-2,6
|
Tabloya göre Güney Kore, Kuzey
Kore’den yaklaşık 20 bin kilometrekare (yaklaşık yüzde 17) daha küçük bir ülke
olduğu halde nüfusu Kuzey Kore’nin yaklaşık iki katıdır. Güney Kore, Kuzey
Kore’nin yaklaşık 35 katı daha büyük bir GSYH’ya sahiptir. Güney Kore’nin
nüfusu, Kuzey Kore’nin nüfusunun iki katı olmasına karşılık Güney Korelilerin
kişi başına geliri Kuzey Korelilerin gelirinin 45 katına yakındır. Kişi başına gelire satın alma gücü paritesi açısından bakarsak bu fark 21 kata
düşmektedir. Kuzey Kore’nin açıklanmış son enflasyon verisi 2013 yılına aittir
ki o da bize o yılki enflasyonun yüzde 55 gibi çok yüksek bir orana işaret
ettiğini göstermektedir. İki ekonomi arasındaki ekonomik farklardan birisi de
Güney Kore’nin dış ticaret fazlası vermesine karşılık Kuzey Kore’nin dış ticaret
açığı vermesidir.
Güney Kore elektronikte zirveye oynuyor, Kuzey Kore
balistik füze atıyor
Kuzey Kore 2017 yılının
başından bu yana 17 balistik füze attı. Başkent Pyongyang’dan fırlatılan füze 3000
km yüksekliğe ulaşıp, havada 45 dakika kaldıktan sonra Japonya açıklarında
denize düştü.
Balistik füze; sahip olduğu güç
sisteminden elde ettiği hareketle hedefe yönelen, kimyasal, nükleer ve
biyolojik başlık veya başlıklar taşıyabilen güdümlü veya güdümsüz füzelere
verilen addır. Farklı çeşitleri vardır. Kuzey Kore’nin denediği füze
kıtalararası balistik füze denilen en uzun menzilli füzedir.
Bir ülkenin elindeki imkânları
kullanarak yapamayacağı şey yoktur. İsterse milli araba yapar, isterse milli
savaş uçağı yapar, isterse köprüler, otoyollar, hava alanları yapar, isterse de
balistik füze yapar. Bu bir siyasal tercih meselesidir. Bu tür işleri yapma
aşamasındayken siyasetçi ön yargısız bir iktisatçının düşüncesini sorarsa o
iktisatçının yanıttan önce öğrenmesi gereken tek şey böyle bir girişimin
alternatif maliyetinin ne olduğudur.
Ekonomiyle içli dışlı olmayanlar
için alternatif maliyetin ne olduğunu açıklayayım. Kaynakların kıt olduğu bir
dünyada alternatif maliyet; herhangi bir mal ya da hizmeti üretmeye ya da satın
almaya karar verdiğimizde ona alternatif olabilecek olan başka bir mal veya
hizmeti üretmekten ya da satın almaktan vazgeçmek anlamına gelir. Örneğimizde
Kuzey Kore’nin bu balistik füzeleri yapabilmek için başka işleri yapmaktan
vazgeçmesi alternatif maliyettir. Alternatif maliyet, ekonomideki en önemli
kavramlardan birisidir. Bir malı satın almaya aklımıza koymuşsak paramız
yetmese bile onu borçlanarak satın alabiliriz. Dolayısıyla direkt maliyetine
katlanabiliriz. Ama o malı satın aldığımızda başka malları almaktan vazgeçiyoruz
demektir. İşte ona katlanmak daha zordur. Elimizde 60 bin lira olduğunu ve
bununla bir araba almak ya da yurt dışında yüksek lisans yapmak arasında
kaldığımızı düşünelim. Araba öteden beri istediğimiz bir şey, yüksek lisans ise
hem yeni şeyler öğrenmek hem de yabancı dilimizi geliştirmek ve dolayısıyla bizi
daha iyi işler bulmaya yöneltecek imkân olsun. Arabayı seçtiğimizi düşünelim.
Bu durumda yurt dışında yüksek lisans yapmaktan vazgeçiyoruz demektir. Arabayı seçmenin
maliyeti 60 bin lira gibi görünse de alternatif maliyeti yurt dışında yüksek
lisans yapmaktan vazgeçmek ve ikinci sınıf işlerde çalışmaya razı olmaktır.
Kuzey Kore ile Güney Kore
meselesine dönersek Güney Kore’nin olanaklarını ülkeyi refaha götürmek için
seferber ederek insanlarını zenginliğe taşıdığını buna karşılık Kuzey Kore’nin
varlığını savaş işlerine harcayarak ve o alana yoğunlaşarak halkını fakir bıraktığını
görüyoruz.
Not: Burada ortaya koymaya
çalıştığım konu sosyalizm ile kapitalizmden hangisinin iyi olduğu meselesiyle ilgili
değildir. Buradaki konu iyi yönetimle kötü yönetimi karşılaştırma meselesidir.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 2026152 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.