Perşembe, 19 Kasım 2026

Mahfi Eğilmez · Ekonomi ve düşünce günlüğü

Kitaplar ve Yorumlar

Para Üzerine Bir İnceleme, John Maynard Keynes, 2. Basım, T. İş Bankası Yayınları, 2015
Keynes, 20’nci yüzyılın en önemli iktisatçısı olarak kabul ediliyor. Kapitalizmin en büyük krizlerinden birisi olan 1929 Büyük Krizi onun önerilerinden hareketle uygulanan maliye politikası önlemleriyle aşıldı. Aslına bakarsanız 21’inci yüzyılın ilk büyük ekonomik krizi de yine onun önerilerinin bu kez farklı bir alanda, para politikasında uygulanmasıyla aşılmaya yaklaştı. Keynes’in Para Üzerine Bir İnceleme’si para konusundaki görüşlerini ortaya koyduğu en önemli çalışmasıdır. O zamana kadar genellikle ihmal edilmiş olan paranın ekonomi üzerinde ne kadar etkili olduğunu ortaya koyuyor. Klasik ve neoklasik iktisatçıların parayı dışlayarak yaptıkları reel analizlerin gerçek yaşamada olmadığını ve böyle bir soyutlamanın anlam taşımadığını biliyoruz. Keynes, bu meseleyi ekonomi teorisinin merkezine taşıyarak adeta meselenin üç boyutlu olmasını sağlıyor. İktisatçının okuması gereken bir kitap olduğunu söylemekle birlikte kolay anlaşılır bir kitap olmadığını peşinen vurgulamak isterim.

İslam ve Bilimsel İktisat, Hasan Gürak, Nobel Yayınları, 2017
Hasan Gürak’ın ‘İslam ve Bilimsel İktisat’ adlı kitabından bilmediğim birçok şey öğrendim. Hasan hoca, kitabında birçok konuda İslami bakış açısını yakalayarak yeni bir şeyler söylemeyi denemiş. Gürak’ın neoklasik ekonominin ideolojik bir yaklaşım olduğu konusundaki değerlendirmelerine ve neoklasik ekonomiye yönelik eleştirilerine tümüyle katılıyorum. Son derecede doğru ve haklı eleştiriler. Buna karşılık neoklasik ekonominin eksikliği, yanlışları ve hataları ayrı bir islami ekonomi teorisi oluşturulmasını gerektirecek bir konu değil diye düşünüyorum. Tıpkı bir yahudi ekonomisi geliştirmek gerekmeyeceği gibi. Eğer yanlış anlamadıysam kitabın yazarı da aynı şeyi düşünüyor. Aslında kırılma noktası faiz meselesi. İslam ekonomisi, faizi reddediyor ama yerine bir şey koyamıyor. Sadece adını değiştirebiliyor. Önceden oranı açıklanmış bir kâr payı kavramının faizden tek farkı adı. Bana kalırsa İslamın faize yaklaşımında çağdaş bir yoruma geçilmesi ve normal faiz ile tefeci faizi ayrımı yapılması gerekiyor. Kuranın indiği dönemde bugünkü bankacılık düzenlemeleri olmadığı  için yani tefeci faizi geçerli olduğu için hedef alınan faiz odur diye yorum yapılabilir. Kitap, bu alanda bir ilk olmasından öte önemli bir deneme. Okumanızı tavsiye ediyorum.

Kozmos, Neil de Grasse Tyson ve Donald Goldsmith (Çeviren Hatice Oluk), Geoturka Yayınları, 2017
Neil de Grasse Tyson’un Kozmos: Bir Uzay Serüveni adlı televizyon dizisini büyük bir hayranlıkla izlediğim için kitabını da görür görmez aldım ve hemen okumaya başladım. Ne var ki fazla ilerleyemedim. Çünkü kitap, televizyon dizisi kadar çekici ve sürükleyici değildi. Açıkçası hayal kırıklığına uğradım. Kitapta kullanılan dil, çoğu insanı soğutacak bir dil. Bunun çeviriyle bir ilgisi yok. Çünkü kitabın İngilizcesine de baktım. Sorun aynen orada da var. Televizyon dizisinde ne kadar basitleştirilip anlaşılır hale getirilmiş bir sunum varsa kitapta tam tersi olmuş.

Bizansı Anlamak, Radi Dikici, Remzi Kitabevi Yayınları, 2016
Radi Dikici’nin amatör olarak başlayıp tam anlamıyla bir profesyonel Bizans uzmanı oluşunu yıllardır izliyorum. Kitaplarının çoğunu okudum. Hepsinden çok şeyler öğrendim. Bizansı Anlamak Dikici’nin Bizans üzerine yazdığı kitapların belki de en kolay okunan ve izlenebileni. Bu kitabı okuduktan sonra insan Bizans’a daha farkı bakabiliyor. Radi Dikici, kitabında resimler ve çizimler de kullanarak görselliğe de yer vermiş. İçinde yaşadığımız İstanbul’un bir zamanlar Bizans İmparatorluğu’na ev sahipliği yaptığını düşünürsek kitap, her gün gelip geçtiğimiz yerlerde Bizans izlerini hayalimizde canlandırabilmek için rehber niteliği taşıyor.  

Acemi Finansçının Günlüğü, İlknur Kırmızıgül Üner, Cinius Yayınları, 2017
İlknur Kırmızgül Üner, kitabında yeni mezun olmuş bir finansçının başından geçen yaşam deneyimlerini, finans deneyimleriyle harmanlayarak aktarıyor. Kimi acı kimi komik deneyimler bu alanda çalışmak isteyenler için iyi bir yol gösterici.

Bilişim Sektörü İçin Vergi ve Teşvikler, Bülent Taş ve Nazmi Karyağdı, Vergi Aldı Yayınları, 2017.
İki eski hesap uzmanı Bülent Taş ve Nazmi Karyağdı, vergi alanındaki uzmanlıklarına son yıllarda ekledikleri bilim alanındaki uzmanlıklarıyla az bilinen bir konuda önemli katkı yapmışlar. Vergicilerin, son dönemin yükselen ilgi alanı bilişim sektörüyle ilgili bilmeleri gereken konular için önemli bir başvuru kitabı.

Optimal Vergileme İlkeleri ile Vergilere Karşı Gösterilen Tepkiler Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi, Ali Fuat Uruş, Ekin Yayınları, 2017
Kitap, adının karmaşık görünümüne karşılık oldukça kolay anlaşılabilir bir vergi kitabı. Vergi ve vergi hukuku ile ilgili kavramları, ilkeleri, teknikleri kolay anlaşılabilir bir dille anlatıyor. Bu çerçevede ekonomi, maliye, işletme, finans, çalışma ekonomisi gibi dallarda eğitim görenler için oldukça yararlı bir kaynak niteliği taşıyor. 
EtiketlerGenel
ME
Mahfi Eğilmez

İktisatçı, eski Hazine Müsteşarı. Yirmiden fazla kitabın yazarı. 2011'den beri Kendime Yazılar'da yazıyor.

Bu konudaki diğer yazılar →

Genel konusunda

Tuncer Bulutay'ın Ardından7 Aralık 2021Geçmişten Dijital Geleceğe16 Ekim 2020Okuduğum Kitaplardan Seçmeler2 Ağustos 2020Devlet Adamı Deyince14 Haziran 2020

59 yorum

Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.