IMF Tahminleriyle OVP Tahminlerinin Karşılaştırmalı Değerlendirmesi
Genellikle önce IMF, Dünyanın
Ekonomik Görünümü Raporunu yayınlar, o raporda (IMF WEO) üye ülkelere ve o
arada Türkiye’ye ilişkin tahminlerini açıklar, Orta Vadeli Program (OVP) ondan
sonra açıklanırdı. Bu yıl tersi oldu ve önce OVP açıklandı. IMF de tahminlerini
açıkladığına göre bu tahminleri karşılaştırmalı olarak değerlendirebiliriz. IMF
tahminleriyle OVP tahminlerini bir arada gösteren tabloyu yazının altındaki
ekte dikkatinize sunuyorum. Peş peşe şokların yaşandığı, her gün göstergelerin değiştiği
ve dolayısıyla tahminlerin revize edilmek zorunda kalındığı bugünkü ortamda
2018’den ötesine ilişkin tahminler pek anlam taşımayacağı için tabloya ve
değerlendirmelere yalnızca bu iki yılı alıyorum.
Büyüme Oranı: GSYH
büyümesi 2017 yılı için IMF WEO’da yüzde 5,1, OVP’de ise yüzde 5,5 olarak
tahmin edilmiş bulunuyor. İlk yarı büyümesi yüzde 5,2 olarak gerçekleşti. Eldeki
veriler üçüncü çeyrek büyümesinin oldukça yüksek çıkacağını gösteriyor. Buna
karşılık ekonominin dördüncü çeyrekte hız kesmeye başladığına ilişkin emareler
ortaya çıkıyor. Yine de ikinci altı ayın büyüme ortalamasının yüzde 6’ya yakın
çıkma olasılığı bulunuyor. Ki bu bizi yıllık kabaca yüzde 5,5’luk bir
ortalamaya götürür. Bu durumda 2017 yılı büyüme tahmini olarak OVP’nin tahmini
daha gerçekçi duruyor.
2018 yılı için IMF WEO’da yüzde
3,5, OVP’de yüzde 5,5 büyüme tahminleri yer alıyor. Türkiye’nin 2018’de yüzde
5,5 büyümesi içinde bulunduğumuz koşullarda çok kolay görünmüyor. Her şeyden
önce Türkiye dış finansmana son derecede bağımlı bir ekonomik yapıya sahip
bulunuyor. Fed’in faiz artırımına devam edeceği ve bilanço küçültme eyleminin
giderek hızlanacağı, Avrupa Merkez Bankası’nın da büyük olasılıkla parasal
genişlemeyi giderek kısacağı bir dönemde kurların yükselmesi ve Türkiye’nin dış
finansmana bugüne kadar olduğu gibi kolayca erişmesi pek mümkün görünmüyor.
Böyle bir ortamda büyümenin düşmesi ise kaçınılmaz bir sonuç olacak. O nedenle
2018 yılı için IMF WEO’da öngörülen yüzde 3,5’luk büyüme oranının gerçekleşme
olasılığı çok daha yüksek.
Enflasyon Oranı: Enflasyon
oranlarını karşılaştırdığımızda karşımıza tuhaf bir durum çıkıyor. IMF WEO’ya
göre 2017’de yüzde 10 olması beklenen yılsonu enflasyon oranı yüzde 9,5’e,
OVP’ye göre de 2017’de yüzde 9,5 olması beklenen enflasyon ortanı 2018’de yüzde
7’ye düşecek. Yani gerek IMF WEO, gerekse OVP 2017’den 2018’e geçişte yılsonu
enflasyon oranlarının düşeceği tahminini öne sürüyorlar. IMF WEO, 2017’den
2018’e geçişte büyüme oranının düşeceğini tahmin ettiği için burada tutarlı bir
ilişki görünüyor. Buna karşılık OVP, her iki yılda büyümeyi yüzde 5,5 olarak
tahmin ettiği halde enflasyonda ciddi bir düşüş öngörüyor. Bu bana çok tutarlı
gelmedi açıkçası. Öte yandan IMF’nin yıllık ortalama enflasyon tahminiyle
yılsonu enflasyon tahmininde de tutarsızlık görünüyor. IMF WEO’ya göre 2017
yılsonu yüzde 10 enflasyon ile bitiyor 2018 yıllık ortalama enflasyon oranı da yüzde
9,3 olduğuna göre yılsonu enflasyon oranının 9,5 değil 8,6 olması gerekir.
Bütçe Dengesi: IMF, bütçe
açığının 2017’de yüzde 3,2’ye varacağı tahminini yaparken, OVP açığın yüzde 2’de
kalacağını tahmin ediyor. Benim tahminim bütçe açığının ikisinin ortasında bir
yerde yüzde 2,5 dolayında olacağı yönünde. IMF, 2018’e geçerken düşen büyüme
hızı tahminine paralel olarak bütçe açığının da yüzde 2,4’e gerileyeceğini tahmin
ediyor. Bu tahmin tutarlı bir tahmin olarak karşımıza çıkıyor. Buna karşılık
OVP, büyüme hızını yüzde 5,5’de tutarken bütçe açığının yüzde 1,9’a
gerileyeceği tahminini yapıyor. Büyümenin yüzde 5,5 düzeyinde tutulması demek bütçe
açığının da artması demektir. Çünkü 2017’den itibaren büyüme modeli bütçe
açığına dayalı büyümeye geri dönmüş görünüyor.
Dolar / TL Kuru: Bu tür
programlarda en zor iş kur tahmini yapmaktır. Çünkü kur, iç göstergelerin yanı
sıra pek çok dış göstergeye bağlı bir büyüklüktür. IMF WEO’da öngörülen kurlar
daha anlamlı gibi görünüyor olsa da enflasyon oranları, cari açık, bütçe açığı ve
büyüme oranıyla birlikte ele alındığında gerek IMF WEO ve gerekse OVP’deki
kurların en azından tam olarak ikna edici görünmediğini söyleyebilirim.
IMF ve OVP Eski Tahminlerinin
Tutarlılığı: 2016 yılı Ekim ayında yayınlanan IMF WEO ve OVP tahminleri ek
2’de dikkatinize sunuyorum. Bu tahminlere baktığımızda OVP tahminlerinin bugün
düzeltilmiş tahminlere çok daha yakın ve gerçekçi olduğunu görebiliyoruz.
Ek: IMF ve OVP Tahminleri
2017 - 2018
Makroekonomik Göstergeler
|
IMF 2017
|
OVP 2017
|
IMF 2018
|
OVP 2018
|
GSYH Büyümesi (%)
|
5,1
|
5,5
|
3,5
|
5,5
|
GSYH (Cari Fiyatlarla, Milyar TL)
|
3.031
|
3.035
|
3.433
|
3.446
|
GSYH (Cari Fiyatlarla, Milyar USD)
|
841
|
847
|
906
|
923
|
GSYH (SAGP, Milyar USD)
|
2.133
|
2.094
|
2.250
|
2.258
|
Kişi Başına Gelir (Cari Fiyatlarla, USD)
|
10.434
|
10.579
|
11.125
|
11.409
|
Kişi Başına Gelir (SAGP, USD)
|
26.453
|
26.140
|
27.635
|
27.915
|
Toplam Yatırımlar / GSYH (%)
|
29,6
|
29,6
|
30,0
|
29,8
|
Toplam Tasarruflar / GSYH (%)
|
25,1
|
25,0
|
25,5
|
25,5
|
Yıllık Ortalama Enflasyon (%)
|
10,9
|
10,3
|
9,3
|
7,6
|
Yılsonu Enflasyonu (%)
|
10,0
|
9,5
|
9,5
|
7,0
|
USD/TL Kuru Ortalama
|
3,60
|
3,58
|
3,79
|
3,73
|
USD / TL Kuru Yılsonu
|
3,68
|
3,64
|
3,90
|
3,82
|
İşsizlik Oranı (%)
|
11,2
|
10,8
|
10,7
|
10,5
|
Bütçe Dengesi / GSYH (%)
|
-3,2
|
-2,0
|
-2,4
|
-1,9
|
Kamu Kesimi Borç Stoku / GSYH (%)
|
27,9
|
28,5
|
28,0
|
28,5
|
Cari Denge (Milyar USD)
|
-38,9
|
-39,2
|
-41,5
|
-40,0
|
Cari Denge / GSYH (%)
|
-4,6
|
-4,6
|
-4,6
|
-4,3
|
Ek 2: IMF WEO ve OVP’nin 2016 Yılında Açıkladıkları 2017
Tahminleri
|
2017 Tahminleri (2016)
|
IMF
|
OVP
|
|
Büyüme (%)
|
3,0
|
4,4
|
|
Enflasyon (%)
|
6,2
|
6,5
|
|
İşsizlik Oranı (%)
|
10,2
|
10,2
|
|
Bütçe Dengesi / GSYH (%)
|
-1,6
|
-1,9
|
|
Cari Denge / GSYH (%)
|
-5,6
|
-4,2
|
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 202683 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.