Perşembe, 19 Kasım 2026

Mahfi Eğilmez · Ekonomi ve düşünce günlüğü

Dolar Kuru Yükselince Piyasalar Niçin Karışıyor?

Aşağıdaki tablonun I numaralı bölümü Türkiye’nin bir yıldan kısa vadeli dış borç stokunu borçluları bazında, II numaralı bölümü aynı borç stokunu bu kez alacaklıları bazında gösteriyor. Tablonun III numaralı bölümü Türkiye’nin kısa vadeli dış borçlarının döviz kompozisyonunu sergiliyor. Tablonun IV numaralı bölümü de Türkiye’nin Ekim 2017’den Ekim 2018’e kadar vadesi gelecek olan dış borç stokunu ortaya koyuyor (Kaynak TCMB, Kısa Vadeli Dış Borç İstatistikleri;
http://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/08d4d86e-49bf-4739-baf8-3592bf9ce543/kv.pdf?MOD=AJPERES&CACHEID=ROOTWORKSPACE-08d4d86e-49bf-4739-baf8-3592bf9ce543-m1jQGjH) 

Bölüm
Kısa Vadeli Dış Borçlar (Milyon USD)
2016
Ekim 2017
I
Borçlu Bazında



Toplam
98.049
111.465

  Kamu Kesimi
16.279
17.269

  TCMB
110
94

  Özel Kesim
81.660
94.102

      Finansal Kesim
42.938
47.035

      Reel Kesim
38.722
47.067
II
Alacaklı Bazında
2016
Ekim 2017

Toplam
98.049
111.465

  Özel Alacaklılar
97.809
110.633

      Kredi
97.638
110.477

      Tahvil
171
156

  Resmi Alacaklılar
240
832
III
Borçların Döviz Kompozisyonu (%)



  USD
51,6
53,6

  EURO
30,7
29,6

  CHF
0,7
0,7

  GBP
1,5
1,6

  JPY
0,2
0,2

  TRL
15,0
14,0

  Diğerleri
0,3
0,3
IV
Ekim 2018'e Kadar Vadesi Gelecek Dış Borçlar
Ekim 2017

Toplam
173.443

  Kamu Kesimi
25.888

  TCMB
671

  Özel Kesim
146.884

      Finansal Kuruluşlar
84.852

      Reel Kesim
62.032

Tabloya göre Türkiye’nin kısa vadeli (1 yıldan kısa vadeli) dış borçlarının toplamı 111,5 milyar Dolar olarak karşımıza çıkıyor. Bu dış borçların yüzde 54’e yakın miktarı Dolar, yüzde 30’a yakın miktarı Euro, yüzde 14’ü TL ve geri kalanı da diğer paralar cinsinden. Demek ki Türkiye’nin kısa vadeli borçlarının yarıdan fazlası Dolar borcu. Dış borçların bu kompozisyonu Dolardaki yükselmeye piyasaların niçin daha fazla tepki verdiğini açıkça gösteriyor. 

Tablonun IV numaralı bölümüne bakarsak Türkiye’nin 2017 Ekim ile 2018 Ekim arasında vadesi gelecek dış borçlarının tutarının 173,4 milyar Dolar olduğunu görüyoruz. (Bu miktarın I ve II numaralı tabloda yer alan ve bir yıllık vadeyi kapsayan kısa vadeli dış borç stokundan büyük olmasının nedeni orta – uzun vadeli borçlardan bu bir yıl içinde vadesi dolacak olanların da kısa vadeli borçların üzerine eklenmesindendir.) Bu miktara önümüzdeki bir yıl içinde ortaya çıkacak 40 milyar Dolarlık cari açığı da eklersek Türkiye’nin bu bir yıl içinde bulması gereken dış finansman miktarının 213 milyar Dolar olacağını hesaplamış oluruz.

Bir yıl içinde yenilenmesi/bulunması gereken 213 milyar Dolar dış finansman ciddi bir miktardır. Türkiye bunu bulabilir mi? 850 milyar Dolar GSYH büyüklüğü olan Türkiye, yeni siyasal ve ekonomik riskler yaratmadan, ekonomi konularına odaklanabilirse bu miktarı yenileyebilir/bulabilir. Bütün mesele ekonomi konularına odaklanmayı başarmaktan geçiyor. 
ME
Mahfi Eğilmez

İktisatçı, eski Hazine Müsteşarı. Yirmiden fazla kitabın yazarı. 2011'den beri Kendime Yazılar'da yazıyor.

Bu konudaki diğer yazılar →

Ekonomi konusunda

Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 2026

74 yorum

Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.