Erken Seçime Doğru
Eldeki Veriler
Seçimin normal
zamanı 3 Kasım 2019. Buna karşılık piyasalarda erken seçim olasılığı dile
getiriliyor ve konuşulan tarih de 15 Temmuz 2018. Bu gibi durumlarda hangisinin
geçerli olacağını anlamak için eldeki verileri değerlendirmemiz yani bir
anlamda olay yeri incelemesi yapmamız gerekiyor.
Eldeki verileri
sayalım: (1) 2017 yılında enflasyonla mücadele neredeyse tümüyle terk edildi ve
genişleyici maliye politikası devreye sokuldu (kredi garanti fonu çerçevesinde
kredilerin artırılması, vergi indirimleri, sosyal güvenlik primi ertelemeleri.)
(2) Bütçe açığının iki katına yakın borçlanmaya gidildi ve elde edilen paranın
bir bölümüyle emanetlerde bekleyen ödemeler yapıldı. Böylece piyasa
canlandırıldı. Kalan para da muhtemelen 2018 yılının ilk aylarında aynı amaçla
kullanılacak. (3) Taşeron kuruluş kadrolarında yer alan yüzbinlerce insan
devletin asli kadrolarına alındı. (4) Muhtemelen baz etkisiyle yılın ilk
yarısında enflasyonda bir gerileme görülecek. (5) Oy oranları üzerinde en fazla
etkisi olan büyüme oranında 2017 yılında yüzde 7’nin üzerinde bir artış
sağlanması bekleniyor. (6) Afrin harekâtı, iktidara önemli bir duygusal destek
sağlıyor.
Büyüme ile Oy Oranı Arasındaki İlişki
2017 yılında
hükümetin bütün ağırlığı büyüme oranını yükseltmeye verdiğini biliyoruz.
Yukarıda değindiğim önlemlerin çoğu da zaten (enflasyon aleyhine) büyümeyi
desteklemeye yönelik önlemler. Bunun sonucu olarak 2017 yılının ilk 9 ayında
büyüme yüzde 7,3 gibi oldukça yüksek düzeyde gerçekleşti.
Öteden beri
üzerinde durduğum bir tespit var: Büyüme oranı ile iktidar partisinin oy oranı
arasında aynı yönde giden bir ilişki söz konusu.
Bunun doğru
olup olmadığını test etmek için büyüme oranlarıyla iktidar partisinin oy
oranları arasındaki ilişkiye bakalım. Aşağıdaki grafik 2002 yılından bu yana
yapılan yerel ve genel seçimlerde iktidar partisinin aldığı oy oranlarını ve bu
seçimlerden önceki 4 çeyrek içinde gerçekleşen büyüme oranlarının ortalamasını birlikte
gösteriyor.
2002 genel
seçimlerinde iktidarda DSP, ANAP ve MHP koalisyon hükümeti iktidardaydı.
Dolayısıyla yukarıdaki grafikte 2002 oy oranı olarak bu üç partinin aldığı
oyların toplamı iktidar partisinin aldığı oylar olarak kabul edilmiştir.
Büyüme oranıyla
iktidar partisinin oy oranı arasındaki korelasyon katsayısının 0,82 gibi yüksek
bir orana işaret ettiğini de vurgulayalım.
Erken Seçim
Böyle bir
ortamda iktidar partisinin erken seçime gitmesi sürpriz olmamalı. Öte yandan
2018 yılının ilk ayında tüketici güven endeksi de sürpriz bir biçimde yüzde
11,1 oranında hızlı bir yükseliş sergilemiş bulunuyor. 11 Aralık günü yüzde
11,1 olarak açıklanan 3. Çeyrek büyümesinden 10 gün sonra açıklanan tüketici
güven endeksinde böyle bir sıçrama olmadığına göre bu artışın arkasında hızlı
büyümenin yattığını söylememiz pek mümkün görünmüyor. Öte yandan eldeki diğer veriler
(enflasyon, işsizlik, bütçe açığı, cari açık, döviz kurları v.b) böyle bir
yükselişi haklı çıkaracak bir gelişmeye işaret etmiyor. Bu durumda bu artışın
Afrin operasyonuna bağlı bir duygusal tepkinin sonucu olduğunu kabul etmekten
daha mantıklı bir açıklaması yok.
Bütün bu gelişmeler
bize bir erken seçimin altyapısının hazırlandığını gösteriyor. Bu durumda
öteden beri konuşulan 15 Temmuz dolayındaki bir tarihte erken seçim olması
olasılığı, seçimin normal zamanında olmasından çok daha yüksek görünüyor.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 2026180 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.