Hazine Niçin Dışarıdan Borçlanıyor?
Hazinenin 2018 yılında uluslararası sermaye
piyasalarına yaptığı ilk tahvil ihracı
Hazine, 2018 yılı finansman
programı çerçevesinde uluslararası sermaye piyasalarından tahvil ihracı yoluyla
6,5 milyar dolar tutarına kadar borçlanma yapmayı planlamış bulunuyor. Bu
programın ilk ayağında Dolar cinsinden 10 yıl vadeli (2028 vadeli) bir tahvil
ihracı için Citigroup, Deutsche Bank ve HSBC’ye yetki verildi.
Söz konusu ihraç 09.01.2018
tarihinde sonuçlandı ve ihraç miktarı 2 milyar Dolar olarak gerçekleşti. Bu tahvillerin
kupon oranı yüzde 5,125, yatırımcıya getiriş yüzde 5,2 oldu. Tahvile toplamda
200’den fazla yatırımcı, ihraç tutarının yaklaşık üç katı talep gösterdi. Tahvilin
yüzde 35’i İngiltere, yüzde 25’i ABD, yüzde 15’i Türkiye, yüzde 15’i diğer
Avrupa ülkeleri ve yüzde 10’u diğer ülkelerdeki yatırımcılara satıldı.
Özetle Hazine 2018 yılının ilk
dış tahvil ihracında yüzde 5,2 maliyetle 2 milyar Dolar borç almış oldu.
Hazinenin borçlanma
maliyeti olan yüzde 5,2 Dolar faizi düşük bir faiz mi?
Bu soruyu yanıtlamak için iki
karşılaştırma ölçüsüne başvuracağız. İlk olarak Hazinenin bir yıl önce yaptığı
aynı miktar ve vadeli tahvil ihracının kupan oranına bakacağız. 18.01.2017
tarihinde 10,2 yıl vadeli tahvil ihracının kupan oranı yüzde 6 olmuştu. Bu
yılki borçlanmanın kupon faizi yüzde 5,125 olduğuna göre geçen yıla göre daha
düşük faizle borçlanılmış görünüyor. İkinci olarak karşılaştırmayı ABD 10
yıllık tahvil faizleriyle yapacağız. ABD Hazinesi 10 yıllık tahvillerinin faizi
09.01.2017’de yüzde 2,81, 09.01.2018’de ise 2,79 imiş. Yani ABD 10 yıllık
tahvil faizleri bir yılda pek değişmemiş. Türkiye Hazinesinin dış tahvil
maliyetleri ABD Hazinesinin tahvil faiziyle karşılaştırıldığında yaklaşık iki
kat daha yüksek maliyetli olduğu görülüyor. Bunda da ters bir durum yok. Çünkü
ABD’nin risk primi (CDS primi) bizimkinden çok daha düşük.
Bu durumda Hazinenin bu son
borçlanmasının geçen yılki borçlanmasına göre düşük, ABD Hazinesinin
borçlanmasına göre yüksek olduğunu söyleyebiliriz.
Hazine TL ile borçlandığında maliyeti ne oluyor?
Hazine’nin TL cinsi sabit faizli
son tahvil ihracı 10.01.2018 günü yapıldı. Bu tahvilin vadesi 672 gün, bileşik
faizi yüzde 13,44 oldu. Bir yıl kadar önce (04.01.2017) ihraç edilen benzer bir
tahvilin (vadesi 553 gündü) faizi yüzde 10,93 olmuştu.
Demek ki TL ile borçlanmanın
faizi (yani Hazine’ye maliyeti) bir yılda yüzde 23 oranında artmış bulunuyor.
Hazinenin Dolar ve TL ile borçlanmasını
karşılaştırırsak nasıl bir görünüm çıkar?
Şimdi yukarıdaki verileri bir
tabloda toplayarak karşılaştıralım.
Borçlanılan Para
|
Vade
|
Miktar
|
Faiz (%)
|
USD
|
10 yıl
|
2 milyar USD
|
5,20
|
TL
|
672 gün
|
1,9 milyar TL
|
13,44
|
10 yıl içinde TL, Dolar karşı
muhtemelen önemli oranda değer kaybına uğrayacak. Bu durumda dövizle borçlanma,
sabit faizle kalsa bile TL ile yükselen bir maliyet çizecek. Buna karşılık iki
yıl içinde enflasyon artmaya devam edecek ve TL ile borçlanmanın maliyeti
muhtemelen ilk duruma göre çok daha düşük olacak. Bu durumda TL ile borçlanmak
çok daha akıllıca görünüyor.
TL ile borçlanmak daha düşük
maliyetli olduğuna göre Hazine niçin Dolarla Borçlanıyor?
Denebilir ki Hazine, dışarıdan
borçlanacağına TL ile daha düşük maliyetle borçlansın ve bu TL’yi vererek
ihtiyacı olan dövizi Merkez Bankası’ndan satın alsın. Bu durumda Merkez
Bankası’nın döviz rezervleri azalacak demektir. Merkez Bankası döviz
rezervlerinin sürekli azalması borç verenlerin güvenini sarsacak bir durumdur.
Çünkü borç verenler ileride ihtiyaç olması hâklinde son güvence olarak Merkez
Bankası’nın döviz rezervlerini görürler. Eğer rezervler azalırsa bu, borç
verenlerin vereceği borcun miktarının azalmasına yol açabileceği gibi
maliyetlerin (faizlerin) de artmasına neden olabilir. O nedenle Hazine, daha
pahalı olsa bile en azından yıl içinde yapacağı dış borç ödemeleri kadar bir
miktarı dışarıdan borçlanmayı tercih eder.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 2026131 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.