Malthus’a Farklı Bir Bakış
Klasik iktisatçılar arasında yer
alan İngiliz iktisatçı Thomas Robert Malthus (1766 – 1834) 1798 yılında ‘Nüfus İlkeleri
Üzerine Bir Deneme’ adlı ünlü kitabını yayınladı. Malthus’un kitapta ortaya
attığı tez, daha yeni yeni bilim olma yolunda ilerleyen ekonomi alanıyla
sınırlı kalmadı ve bütün bilim alanlarında ciddi tartışmalara yol açtı.
Tezi, özetle şöyleydi: Dünya
nüfusu…1, 2, 4, 8, 16, 32, 64, 128, 256, 512 gibi, gıda ürünleri ise 1, 2, 3, 4,
5, 6, 7, 8, 9, 10 gibi bir oranla artar. 225 yıl sonra nüfus ile gıda ürünleri
arasındaki oran 512/10, 300 yıl sonra 4096/13 olur. 2.000 yıl sonra ise, gıda
ürünleri büyük ölçüde artmış olsa bile, bu oran hesaplanamaz hale gelir (T.R.Malthus,
An Essay on the Principles of Population, J.Johnson in St. Paul’s Church Yard,
1798, p. 8.)
Malthus bu kitapta ortaya attığı
insan nüfusunun artış hızıyla gıda ürünlerinin artış hızı karşılaştırmasından
hareketle bu ikili arasında ortaya çıkacak olan farkın insanlığı açlık ve
sefalete götüreceği iddiasını öne sürüyordu.
Aradan geçen zaman içinde Malthus’un
tezinin doğru olmadığı, hatta tam tersinin ortaya çıktığı görüldü. Ekonomiler
hızla büyüdü, yeni alanlar tarıma açıldı, gıda üretiminde bambaşka teknolojiler
kullanılır oldu. Tarımda, sanayide yapılan buluşlarla, teknolojik ilerlemeyle
gıda ürünleri miktarında sağlanan artışın insan nüfusu artışını misliyle geçtiği
görüldü. Durum böyle gelişince de Malthus, karamsar iktisatçı, teorisi de
karamsar ekonomi teorilerinden birisi olarak tarihte yerini aldı.
Yirminci yüzyılda bu kez Yeni
Malthusçuluk diye bir yaklaşım ortaya atıldı. Gelişme yolundaki ekonomilerdeki
hızlı nüfus artışının ekonomik kalkınmayı engelleyen en önemli meselelerden
birisi olarak karşımıza çıktığını öne süren bu görüş, bu hızlı nüfus artışını doğum
kontrolü ile önlemek gerektiği düşüncesindeydi. İlginç olan şey doğum
kontrolünün, açlık tehlikesine karşı geliştirilmiş bir yaklaşım olmasına
karşılık, asıl uygulamasının doğacak çocukların geleceğinin garanti altına
alınabilmesi endişesiyle yapılmasıydı. Çocuklarına yeterli ve nitelikli eğitim
verecek durumda olmadığını düşünen aileler, çocuk sayısını sınırlamak için
doğum kontrolüne başvurdular. İşin daha ilginç kısmı, doğum kontrolünü yapan
ailelerin durumunun, doğum kontrolü yapmayan ailelere göre çok daha iyi
olmasıydı. Hali vakti yerinde olmayan aileler meseleyi kadere bağlayarak birden
çok çocuk yaparken, durumu göreceli olarak daha iyi olan aileler, çok çocuğa
yeterli ve nitelikli bir eğitim olanağı sağlayamayacaklarını düşünerek doğum
kontrolü uyguladılar. Bu gelişmenin sonucu olarak daha düşük kalitede çocuk
yetiştirebilecek ailelerin daha çok çocuğu oldu. Ve doğal olarak düşük eğitim
düzeyindeki nüfus arttı.
Malthus, tezini ortaya attığında dünyada
nüfus 990 milyon dolayındaydı. O dönemde çevre bugünkü gibi tahrip edilmemiş,
yerleşim bu kadar yoğunlaşmamıştı. Bugün nüfus 7,6 milyara yani Malthus’ün yaşadığı
dönemdeki nüfusun 6,5 kat fazlasına yükselmiş bulunuyor. Bu dönemde gıda
ürünleri üretimi çok daha hızlı artmış görünüyor. Ne var ki gıda ürünleri
üretimindeki artış sürekli olarak dünyanın yapısını bozacak, çevreyi
kirletecek, gıdaların yapısını değiştirecek, gelecek kuşakların yaşam
koşullarını zorlaştıracak bir biçimde ilerliyor.
Malthus’un tezine yeniden, bu açıdan
bakmak ve çevreyi daha fazla kirletmeden, gelecek kuşaklara daha iyi bir
dünya bırakmak için neler yapabiliriz sorusuna yanıt bulmak gerekiyor.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 2026107 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.