Gelişmiş Ekonomilerde Tahvil Faizleri Niçin Yükseliyor?
Tahvil faizleri yükseliyor
ABD ve Euro Bölgesinin sorunsuz
görünen ekonomilerinde son günlerde Devlet tahvili faizlerinde hızlı bir
yükseliş yaşandı. Son 5 iş gününde yaşanan bu çıkışı aşağıdaki tabloda
gösterelim:
10 Yıllık Devlet
Tahvili Getirisi
|
26.Oca.18
|
2.Şub.18
|
Fark (%)
|
ABD
|
2,622
|
2,796
|
6,6
|
Almanya
|
0,627
|
0,73
|
16,4
|
Fransa
|
0,909
|
0,99
|
8,9
|
Hollanda
|
0,674
|
0,766
|
13,6
|
Avusturya
|
0,742
|
0,841
|
13,3
|
Belçika
|
0,772
|
0,874
|
13,2
|
Son beş gün içinde gerek ABD’de
gerekse Avrupa’nın güçlü ekonomilerinde Devlet tahvili faizlerinde önemli
artışlar olduğu tablodan görülüyor. Tahvil faizleri artarken borsalar değer
kaybediyor, Dolar diğer paralara karşı geriliyor, altın fiyatı düşüyor. Buna karşılık
gelişmekte olan ekonomilere para girişi artıyor.
Öncelikle bir konuyu bir kez daha
dikkatinize sunalım: Tahvil fiyatı ile tahvil faizi ters yönlü hareket eder.
Tahvil fiyatı artarken tahvil faizi düşer, tahvil
fiyatı düşerken tahvil faizi artar.
Diyelim ki 100 TL değerindeki
tahvili 95 TL’ye aldınız. Bu durumda o tahvilin faizi ((100 – 95) / 95 =) % 5,3
olur. Tahvilin değerinin 97 TL’ye yükseldiğini düşünelim. Bu durumda tahvilin
faizi ((100 – 97) / 95 =) % 3,2'ye düşmüş olur. Yani tahvil değer kazandıkça
faizi düşer.
Diyelim ki 100 TL değerindeki
tahvili 97 TL’ye aldınız. Bu durumda o tahvilin faizi ((100 – 97) / 97 =) % 3,1 olur.
Tahvilin değerinin 95 TL’ye düştüğünü varsayalım. Bu durumda tahvilin faizi
((100 – 95) / 97 =) % 5,2’ye yükselmiş olur. Yani tahvil değer kaybettikçe faizi
yükselir.
Ne oluyor da bu ülkelerde tahvil faizleri artıyor?
Buradaki ilk soru şu: Yukarıda
örnek verdiğimiz ekonomilerde tahvil faizlerinin son beş gün içinde artmasının
nedeni nedir? Yukarıdaki açıklamamıza göre tahvil faizleri yükseldiğine göre
tahvil fiyatları düşüyor demektir. Demek ki gelişmiş ülkelerde ellerinde Devlet
tahvili bulunanlar bu tahvilleri satıyorlar. Böylece tahvil arzı arttığı için tahvil
fiyatları düşüyor ve dolayısıyla yukarıdaki mekanizma gereği tahvil faizleri yükseliyor.
Buradaki ikinci soru da şu: Ellerinde
Devlet tahvili olanlar niçin bu tahvilleri satıyorlar? Tahvil sahipleri, Fed’in
2018 yılında 3 kez ya da daha çok faiz artıracağını, Trump’ın harcama artırıcı,
gelir azaltıcı politikaları nedeniyle ABD Hazinesinin daha fazla borçlanmaya
gideceğini ve Avrupa Merkez Bankası’nın parasal gevşemeyi sonlandıracağını tahmin
ediyorlar. Öte yandan ABD’de ve Avrupa’da artık enflasyonun yükselişe geçtiğini
de gözlemliyorlar. Bu tahmin ve gözlemlerinin doğal sonucu tahvil faizlerinin
daha da yükseleceğini beklemeleridir. Bu durumda eldeki tahvilleri satıp yeni
ve daha yüksek faizle çıkacak tahvilleri almak uygun bir strateji olsa gerek. Yeni
ve daha yüksek faizli tahviller piyasaya çıkana kadar da paralarını yüksek faiz
veren gelişme yolundaki ekonomilere yatırıyorlar.
Sonraki aşamada neler olacak?
Bu durumda sonraki dönemlerde bu
geçici fon akımları önemli oranda tersine dönecek ve bu fonların sahipleri ya
da yöneticileri yukarıdaki ülkelerin Hazinelerinin daha yüksek faizle
çıkaracağı tahvilleri satın almaya başlayacak. Bunun sonucu olarak da ikincil
piyasalarda tahvil fiyatları artarken tahvil faizleri bir miktar gerileyecek.
İşler yine tersine dönmeye
başlıyor. Fed’in ve Avrupa Merkez Bankası’nın mevcut stratejisinin devam
edeceğine dayalı beklentilerle son bir kazanım elde etmek için gelişmekte olan
ekonomilere ve özellikle de yüksek faiz veren kırılgan ekonomilere akan fonlar
bir süre sonra tekrar geldikleri yerlere dönecekler. Bu sürenin bu yıldan öteye
gideceğini sanmıyorum. Süre sonunda akımların tersine dönmesinin olumsuz
etkileri kırılgan ekonomileri daha da kırılgan hale getirebilir.
Bu kadar değişken ve dalgalı bir
yapı içinde karar almak ve uygulamak oldukça zor.
Finansal Piyasalar konusunda
Topal Ördek ve Piyasalar5 Kasım 2026Küresel Finans Piyasalarında Sarsıntı 23 Ekim 2026Fon Krizi: Borsadan Ekonomiye Uzanan Etkiler 13 Ekim 2026Siyaset Teknik Ayrıntılara Karışınca 8 Ekim 202691 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.