Kurlar Niçin Yükseliyor?
Son dönemde TL’nin özellikle
Dolar ve Euro karşısında değer kaybında yaşanan hızlanmanın birçok nedeni var.
Bunlardan bazısı bizim dışımızdaki nedenlerden kaynaklanıyor. Mesela Dolar
Endeksi yükseliyor. Ayrıca Euro/Dolar paritesi de Dolar lehine değişiyor. Bu
demektir ki Dolar, diğer paralara karşı değer kazanıyor. Bu değişimin etkisi
diğer paralarda olduğu gibi TL’de de değer kaybı yaratıyor.
Buna ek olarak Türkiye’nin 2018
yılında (Şubat Aralık dönemi) yapması gereken dış borç geri ödemesi tutarı toplamda
93,5 milyar Dolar. Bu projeksiyona ilişkin tabloyu aşağıda sunuyorum (Kaynak:
Hazine Müsteşarlığı, Türkiye Dış Borç Ödeme Projeksiyonları.)
2018 (Şubat-Aralık)
|
|
GENEL TOPLAM
|
93.501
|
KAMU
SEKTÖRÜ
|
19.804
|
ANAPARA
|
15.181
|
FAİZ
|
4.623
|
ÖZEL
SEKTÖR
|
73.697
|
ANAPARA
|
68.759
|
FAİZ
|
4.939
|
Bu tablodaki ödemelerin önemli
bir bölümü Nisan ve Mayıs aylarında toplanıyor. Dolayısıyla bu dönemde yapılan
döviz talebi bu dönemde kurları yükseltiyor.
Bir başka neden, kurların bu iki
etki ile yükselmesinin yol açtığı ek talep artışları. Şubat ayı itibariyle reel
kesimin (finans kuruluşları dışında kalan özel kesim kuruluşları) döviz açık
pozisyonu toplamı 222,7 milyar Dolar. Kurların yükseldiğini gören reel kesim
kuruluşları, kurlar daha fazla yükselmeden döviz alıp açık pozisyonlarını kapatmak
istiyorlar. Böylece ortaya çıkan ek döviz talebi kurların daha da yükselmesine
yol açıyor.
Benzer biçimde hane halkları da
kurlardaki yükselmeyi görerek dövize talep yaratıyor ve kurların daha da
yükselmesine neden oluyor. Eskiden hane halkları kurlar yükseldiğinde Merkez
Bankası’nın faiz artıracağını ve dolayısıyla kurların daha fazla yükselmeyeceğini
düşünürler, o aşamada ellerindeki dövizi satar ve bu kez kur düşüşüne yol
açarlardı. Bu kez Merkez Bankası’nın faiz artırımı yoluyla müdahale etmemesi bu
tür bir otomatik dengelemenin işlemesini de tıkıyor.
Bütün bu nedenlerle TL, dış değer
kaybına uğruyor. Yılbaşından bugüne kadar değer kaybı yüzde 22’nin üzerine çıkmış
bulunuyor. Bu, son yıllarda bu kadar kısa sürede yaşanmış en büyük değer kaybına
işaret ediyor.
Merkez Bankası, bankaları, geç
likidite penceresinden gecelik yüzde 13,5 faizle fonluyor. Piyasada 2 yıllık
gösterge tahvilin faizi yüzde 17,05. Merkez Bankası faizi artırıp kuru düşürse yabancı
fonların bir kısmı düşük kurdan dövizi alıp gidecekler, faizi artırmazsa,
piyasada yüzde 17’yi aşmış faize karşılık bankaları yüzde 13,5 ile ucuza fonlamaya
devam edecek.
Karar almakta geç kalmak çoğu kez
böyle ‘iki arada bir derede kalmakla’ sonuçlanır.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 2026276 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.