Kassandra Laneti ve İktisatçılar
Yunan mitolojisinin en ilginç
öykülerinden birisidir Kassandra’nın öyküsü.
Kassandra, Troya kralı Priamos ve
kraliçe Hekabe’nin kızı, Hektor ve Paris’in kız kardeşidir. Tek isteği geleceği
görebilen bakire bir rahibe olmaktır.
Zeus ile Leto’nun çocukları olan Apollon,
mitoloji kaynaklarında tüm sanatların, müziğin, güneşin, şiirin ve ateşin
tanrısı olarak geçer. Ayrıca kâhin özelliği taşıyan Apollon, geleceği görme
yetisine ve bu yetiyi insanlara geçirebilme gücüne sahiptir. Homeros’un
İlyada’sında Apollon, Troya’nın koruyucu tanrısı olarak yer alır ve Troya’da
adına inşa edilmiş bir tapınak vardır.
Apollon, bir gün Kassandra’yı
görür ve çok beğenir. Konuşurlarken kızın isteğini öğrenir ve kendisiyle
birlikte olursa ona geleceği görme yeteneğini vereceğini söyler. Kassandra
rahibe olmak istediği için bu teklifi kabul etmesi mümkün olmasa da Apollon’a
bu yeteneği ona verirse onunla birlikte olacağı yalanını söyler. Apollon,
Kassandra’nın ağzına tükürür ve geleceği görme yeteneği böylece kıza geçer. Kassandra,
rahibe olmak istediği için verdiği sözü tutamayacağını öne sürerek Apollon’la
birlikte olmaz. Buna çok kızan Apollon kızı lanetler, geleceği görse de buna
kimseyi inandıramamasını ve bir kadın olarak aşağılanarak rahibe olamamasını
diler.
Troya savaşı öncesinde Kassandra
bu savaşı ve savaşın varacağı sonuçları görür, babasını ve ağabeylerini buna
inandırmaya çalışır ama Apollon’un laneti buna engel olduğu için kimseyi böyle
bir şeye inandıramaz. Ve bir köşede geleceğin getireceği bütün kötülükleri
bilerek, hissederek savaşın gidişini ve sonunu izlemek durumunda kalır.
Troyalılar aslında savaşı kazanırlar,
Sparta kralı ve Yunan ordusunun komutanı Agamemnon ve Akalılar geri çekilip
gözden kaybolunca Kassandra yanılmış olabileceğini ve kehanetin tutmamış
olabileceğini düşünür. Ama Achilleaus ve askerleri tahta bir atın içinde
girdikleri Troya kentinin kapılarını gece açarak Yunanlıların Troya’yı ele
geçirmesini sağlar ve kehanet gerçek olur. Aias adında bir Yunan askeri
Kassandra’yı Athena tapınağında kıstırır ve tecavüz eder. Apollon’un bütün
lanetleri bir bir tutar. Troya’nın bu duruma düşeceğini görmüş ama kimseyi
inandıramamış olan Kassandra, kadın olarak aşağılanmış ve rahibe olma umudunu
tamamen kaybetmiş olur. Troya savaşında Yunan güçlerine komuta eden Sparta
kralı Agamemnon, Kassandra’yı savaş esiri olarak Sparta’ya götürür ve kendisine
cariye yapar. İkisinin yakınlığını kıskanan Agamemnon’un karısı bir süre sonra Kassandra’yı
öldürür.
Bazı gerçekler vardır ki kâhin
olmayı gerektirmeyecek kadar açık ve seçik olarak ortadadır. Mesela yapısal
reformları yapmadan Türkiye’nin ve benzeri ülkelerin gelişmiş ülkeler arasına
giremeyeceği gerçeği bunlardan birisidir. Güçler ayrımına dayalı bir hukuk
sistemi kurulmadan, yargı bağımsızlığı sağlanmadan, tümüyle bilimsel bir eğitim
düzeyine geçilmeden, teşvik sistemi siyasal amaç yerine ekonomik amaçlı
kullanılmaya başlanmadan, vergi sistemi düzeltilmeden ne orta gelir tuzağından
çıkmak ne de gelişmiş ülkeler arasına girmek mümkün. Ben bunları söylemeye
başlayalı yirmi yıldan fazla olmuş. Ben yalnız değilim bu konuda. Bunları söyleyen
birçok iktisatçı, sosyal bilimci var. Ne söylersek söyleyelim siyasetçiler, yapısal
reformları yapmadan durumu devam ettireceklerine ve hatta iyiye götüreceklerine
inanmaya devam ediyorlar.
Kassandra laneti, günümüzde
iktisatçıların üzerine yapışmış gibi duruyor.
Deneme konusunda
Geçen Yüzyılın İnsanları10 Haziran 2026Eleştiri Korkusu8 Haziran 2026Kötünün Yükselişi5 Haziran 2026Cesur Yeni Dünya30 Mayıs 2026250 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.