Vergi İndirimleri ve Asgari Ücret Artışının Ekonomik Etkileri
Vergi İndirimlerinin
Etkisi
Belirli vergilerde yapılacak
indirimler kamu kesiminde gelir kaybı yaratacağı için iki şekilde
karşılanabilir: (1) Kamu kesimi bu kaybın yaratacağı açığı kamu harcamalarında
aynı tutarlarda kısıntıya giderek karşılayabilir. (2) Kamu kesimi bu alanlarda
ortaya çıkabilecek gelir kaybını başka alanlarda vergi artışı yaparak ya da
kamu borçlanmasını artırarak karşılayabilir.
KDV, ÖTV ve bazı harçlarda
yapılan indirimlerle ortaya çıkan kamu gelir kaybının kamu harcamalarında
kısıntıyla karşılanması halinde büyüme ve enflasyon açısından fazla bir etki
ortaya çıkmaz. Çünkü kamu kesiminin harcamalarının yerini geliri artan özel
kesim ve hanehalklarının harcama artışları alır ve toplamda pek bir şey
değişmez. Değişen tek şey kamu kesiminin harcayacağı alanlar ile ötekilerin
harcayacağı alanların farklılığı olur. Bu farklılık nedeniyle küçük çapta
olumlu ya da olumsuz değişiklikler görülebilir.
Vergi indirimlerinin yaratacağı
kayıpları karşılamak için başka alanlarda bu kayıpları karşılayacak vergi
artışlarına gidilmesi söz konusu olabilir. Bu durumda bu yeni vergileri ödeyenler
kısmen KDV, ÖTV ve harçları ödeyenlerden farklı kişiler olacağı için büyümede
yükselme ve enflasyonda artış görülebilir (tüketim eğilimi yüksek kesimlerin KDV
indirimi nedeniyle taleplerinde artış olabilir.)
Kamu kesimi, vergi indirimlerinin
yol açacağı kaybı borçlanarak kapatmayı seçerse bu borcun önemli bölümünü özel
kesim ve hanehalkından alacak demektir. Özel kesime ve hanehalkına yapılan vergi
indirimlerinin yaratacağı gelir artışının borç olarak geri alınacağı ve
dolayısıyla nötr etki yaratacağı düşünülebilir. Ne var ki borç genellikle
gelirden değil servetten verilir. O nedenle de borç verenlerin harcamalarında önemli
bir azalma yaratmaz.
Görünen o ki kamu kesimi KDV ve
ÖTV indirimleriyle karşılaşacağı gelir kaybını kısmen başka alanlardaki vergi
artışlarıyla kısmen de kamu borçlanma miktarındaki artışla karşılayacak.
Dolayısıyla KDV ve ÖTV indirimleri büyüme ve enflasyon üzerinde çok yüksek
olmasa da artırıcı yönde etkiler yaratacak.
Asgari Ücret
Artışının Etkisi
2019 yılında uygulanacak asgari
ücretin net tutarı yüzde 26 oranında artış yapılarak 1.603 TL’den 2.020 TL’ye yükseltilmiş
bulunuyor. Asgari ücrete gelen artışın ekonomik açıdan iki sonucu olabilir: (1)
Ücretlerde ciddi bir artış ortaya çıkacağı için talepte artış olur ve bu
büyümeyi canlandırabilir. (2) Söz konusu ücret artışının tetikleyeceği talep
artışı enflasyonda artışa yol açabilir.
Ekonomiye etkilerini incelerken
iki konuyu daha bir arada göz önünde bulundurmamız gerekir: (1) 2018 yılsonu
itibarıyla enflasyon yüzde 20,3 olarak gerçekleştiğine göre ücret zammı alacak
olan çalışanların satınalma gücü kaybı bir yıl boyunca yüzde 20,3 olmuştur. Bu
durumda asgari ücretin yüzde 26 artmasının talep canlanmasına ve dolayısıyla
büyümeye ve enflasyona etkisi yalnızca aradaki 6 puanlık fark kadar olacaktır. (2)
Asgari ücret artışı işten çıkarmaları ister istemez tetikleyecektir. İşten
çıkarmalar, 6 puan dolayında olacağını tahmin ettiğimiz, talep artışını azalma yönünde
etkileyecektir.
Özetle söylemek gerekirse asgari
ücretin büyümeye olumlu, enflasyona olumsuz etkisinin boyutunu işten
çıkarmaların oranı belirleyecektir.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 202691 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.