Baz Etkisi Her Zaman Lehte Çalışmaz
Bir ay önce 4 Kasım 2019’da “Olumlu Baz Etkisinin[i] Sonuna
Geldik” başlıklı yazımda şunları yazmıştım.
“Kasım ayında baz
etkisinin olumsuz etkisi devreye girecek
Şimdi de son 2 yılın enflasyonuna
TÜFE bazında bakalım (Kaynak: TÜİK Tüketici Fiyat Endeksi, Haber Bültenleri.)
ENFLASYON
(TÜFE)
|
2018
|
2018
|
2019
|
2019
|
Aylar
|
Aylık
|
12 Aylık
|
Aylık
|
12 Aylık
|
Ocak
|
1,02
|
10,35
|
1,06
|
20,35
|
Şubat
|
0,73
|
10,26
|
0,16
|
19,67
|
Mart
|
0,99
|
10,23
|
1,03
|
19,71
|
Nisan
|
1,87
|
10,85
|
1,69
|
19,50
|
Mayıs
|
1,62
|
12,15
|
0,95
|
18,71
|
Haziran
|
2,61
|
15,39
|
0,03
|
15,72
|
Temmuz
|
0,55
|
15,85
|
1,36
|
16,65
|
Ağustos
|
2,30
|
17,90
|
0,86
|
15,01
|
Eylül
|
6,30
|
24,52
|
0,99
|
9,26
|
Ekim
|
2,67
|
25,24
|
2,00
|
8,55
|
Kasım
|
-1,44
|
21,62
|
0,38
|
10,56
|
Aralık
|
-0,40
|
20,30
|
Tabloda turuncu ile gösterilen
bölgeler 2018 yılında yaşanan büyük kur artışlarının da etkisiyle enflasyonun
çok yüksek gerçekleştiği aylardır (Ağustos, Eylül, Ekim.) Söz konusu aylarda 12
aylık enflasyon rekor düzeylere çıkmıştır. Bu yıl söz konusu aylarda (yeşil ile
gösterilen bölge) kur artışları çok daha makul düzeyde kaldığı için aylık
enflasyon oranları geçen yılın aynı dönemindekinden çok daha düşük kalmış ve 12
aylık enflasyon bu üç ayda hızla düşerek 8,55’e kadar gerilemiştir (olumlu baz
etkisi.) Tabloda sarı ile gösterilen alan (2018 yılı Kasım ve Aralık ayları)
aylık enflasyonun sırasıyla eksi 1,40 ve 0,40 olduğu aylardır. Bu yıl bu
aylarda enflasyonun bu oranlarda olması mümkün görülmemektedir.”
Aynen böyle oldu ve olumlu baz
etkisiyle düşen enflasyon Kasım ayında olumsuz baz etkisiyle yükseldi. Kasım
2019 aylık enflasyonu nispeten düşük (yüzde 0,38) gelmiş olmasına karşılık
geçen yılın Ekim ayında aylık enflasyon yüzde eksi 1,40 olduğu için enflasyon 12
aylık bazda yüzde 8,55’den yüzde 10,56’ya yükselmiş oldu (Tabloda koyu
siyahlar.)
Bu gelişmeyi aşağıdaki grafikten
izleyebiliriz (kaynak: TÜİK, Tüketici Fiyat Endeksi, Haber Bülteni, Kasım,
2019)
Asıl sıkıntı çekirdek enflasyonda[ii] ortaya
çıktı. Para politikasının etkisinin en fazla görüldüğü enflasyon olan çekirdek
enflasyon Kasım ayın yüzde 6,67’den yüzde 9,25’e fırladı.
Bu durumda Merkez Bankası’nın
yılın son toplantısında faiz konusunda ne karar vereceği iyiden iyiye merak
konusu hâline geldi.
Merkez Bankası’nın ortalama
fonlama maliyeti ile aylık enflasyonun gidişi aşağıdaki grafikte yer alıyor.
Aralık ayında da enflasyonda
yükselme olacağı dikkate alınırsa Merkez Bankasının faizi bu toplantıda değiştirmemesi
gerektiğini düşünüyorum.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 2026101 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.