Türkiye'nin Dünyadaki Yeri
Türkiye’nin dünyadaki yeri neresi?
Eldeki geniş veri setiyle konuya ekonomik, sosyal, siyasal göstergeler ve endeksler
açısından bakarak dünyanın bizi nerede gördüğünü saptamamız mümkündür.
Ekonomik Açıdan Durum
Ekonomik açıda Türkiye’nin dünyadaki
yeri özetle aşağıdaki tablodaki gibidir.
Gösterge
|
2018
|
Yayınlayan Kuruluş
|
GSYH
Sıralaması (1 en yüksek)
|
19/191
|
www.knoema.com (IMF verilerinden derleme)
|
Kişi Başına
Gelir (1 en yüksek)
|
72/191
|
www.knoema.com (IMF verilerinden derleme)
|
Enflasyon (1
en kötü)
|
13/176
|
www.knoema.com (IMF verilerinden derleme)
|
İşsizlik (1 en
kötü)
|
19/109
|
www.knoema.com (IMF verilerinden derleme)
|
Görüleceği üzere Türkiye GSYH
büyüklüğü açısından dünyada en büyük ilk 20 ekonomi arasında yer almakla
birlikte bu büyüklüğünü dengeli ve sağlam bir ekonomik güce döndürememiş
bulunuyor. Bunun nedeni ise aşağıda dünya kredibilite haritasından çıkarılabiliyor
(Kaynak: http://www.worldgovernmentbonds.com/world-credit-ratings/)
Bu harita ülkelerin kredi
notlarını gösteriyor. Harita Standard and Poor’s’un değerlendirme notlarına
göre ülkeleri göstermekle birlikte diğer reyting kuruluşları da aşağı yukarı
benzer değerlendirmelere sahipler. Haritadan görüleceği gibi Türkiye, kredi
notu açısından spekülatif not kategorisinde yani çok riskli ülkeler arasında yer
alıyor. CDS primi de son dönemde oldukça gerilemiş olmasına karşın hala en
yüksek ekonomiler arasında bulunuyor.
Sosyal ve Siyasal Açıdan
Durum
Ekonomik açıdan, büyüklüğüyle
orantılı olmayacak bir görünüme sahip olan Türkiye’nin asıl zaafı ekonomi dışı
alanlar olarak ortaya çıkıyor. Aşağıdaki tablo bu durumu sergiliyor (her göstergenin
kaynağı yanında gösteriliyor.)
Endeks
|
2018
|
Yayınlayan Kuruluş
|
İnsani Gelişme Endeksi (1 en iyi)
|
59/188
|
BM Kalkınma Programı (UNDP)
|
Daha İyi Yaşam Endeksi (1 en iyi)
|
35/38
|
OECD
|
Hukukun Üstünlüğü (1 en iyi)
|
101/113
|
Dünya Adalet Projesi (JWP)
|
Yargı Bağımsızlığı (1 en iyi)
|
111/140
|
Dünya Ekonomik Forumu (WEF)
|
Yolsuzluk Algı Endeksi (1 en iyi)
|
91/180
|
Uluslararası Şeffaflık Örgütü
(Transparency International)
|
Dünya Ekonomik Özgürlük Endeksi (1 en
iyi)
|
81/159
|
Fraser Enstitüsü/Kanada
|
Küresel Cinsiyet Uçurumu Endeksi (1 en
iyi)
|
130/144
|
Dünya Ekonomik Forumu (WEF)
|
Ekonomik Kırılganlık Endeksi (1 en kötü)
|
1/145
|
BM Kalkınma ve Analiz Bölümü (UNDESA)
|
Dünya Rekabet Sıralaması (1 en iyi)
|
61/140
|
Dünya Ekonomik Forumu (WEF)
|
İş Yapma Kolaylığı Endeksi (1 en iyi)
|
43/190
|
Dünya Bankası (World Bank)
|
Açık Pazar Endeksi (1 en iyi)
|
53/75
|
Uluslararası Ticaret Odası (ICC)
|
Bilgi ve İletişim Teknolojileri
Gelişmişlik Endeksi (1 en iyi)
|
70/167
|
BM Uluslararası Telekomünikasyon Birliği
(ITU)
|
Bütçe Şeffaflığı Endeksi (1 en iyi)
|
58/102
|
Bütçe ve Politika Öncelikleri Merkezi
(IBF)
|
PISA Öğrenci Başarı Endeksi (1 en iyi)
|
49/72
|
OECD
|
Bu tablo; Türkiye’nin ekonomi
dışı alanlarda daha da kötü bir yerde olduğunu ortaya koyuyor. Tabloya göre en
kötü notların hukukun üstünlüğü, yargı bağımsızlığı ve yolsuzluk endekslerinde
olduğuna bakılırsa Türkiye’nin yapısal reformlara başlaması gereken alan olarak
hukuk alanı öne çıkıyor. Türkiye’nin en kötü notu ekonomik kırılganlık endeksinde
olsa da bunun temel nedeninin hukuk alanındaki zaafların yarattığı riskler
olduğunu söylememiz yanlış olmaz.
Türkiye, Atatürk dönemi
sonrasında, hep ekonomiye öncelik vererek reform yapmaya çabaladı. Kiminde
başarılı oldu, kiminde olamadı, ama görünümü pek değiştiremedi. Türkiye’nin
reformlara başlaması gereken alanlar demokrasi, hukuk, eğitim, cinsiyet
eşitliği gibi alanlardır. Bugün artık çok daha açık biçimde görülüyor ki ekonomide
yapılacak reformlar ancak bu tablodaki görünümü düzeltecek sosyal ve siyasal reformlarla
birlikte başlayacaksa işe yarayacaktır.
Sonuç
Biz kendimizi nerede görürsek
görelim, nasıl tanımlarsak tanımlayalım dünya bizi yukarıya aldığım
tablolardaki gibi görüyor. ‘Bunun önemi yok, önemli olan bizim kendimizi nerede
gördüğümüzdür’ diye düşünürsek çok yanılırız çünkü dış borcumuz 434 milyar
dolar ve kur artışı enflasyonu en fazla etkileyen unsurların başında yer
alıyor. Bu konuyu ciddiye alıp riskleri düşürmemiz gerekiyor. Ve işte tam o
aşamada konu ekonomiyle sınırlı olmaktan çıkıp sosyal ve siyasal alanlara
geliyor. Çünkü sosyal ve siyasal açıdan zaafları olan bir ekonomide ne risklerin
düşürülmesi ne yatırımcıların devreye girmesi ne de diğer göstergelerin kalıcı
biçimde düzeltilmesi mümkün görünmüyor.
Türkiye'nin dünyadaki sırası konusunda
Dünya Ekonomisindeki Yerimiz 9 Kasım 2023Türkiye, GSYH Büyüklüğünde 21’inci Sıraya Düştü20 Nisan 2022Türkiye’nin Dünyadaki Yeri 202012 Mayıs 2021Gelir Sıralamasındaki Yerimiz 22 Kasım 2020159 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.