Gerçek İşsizlik Oranı
TÜİK Nisan ayı işsizlik oranını
yüzde 12,8 olarak açıkladı. Önceki ayın işsizlik oranı yüzde 13,2, bir önceki
yılın Nisan ayı işsizlik oranı ise yüzde 13 idi. Yüzde 12,8’lik işsizlik oranı
kamuoyunda her zamankinden daha da fazla tepki yarattı. Oysa bu oran, kabul
edilen varsayımlara göre doğru. Asıl soru şu: Kabul edilen varsayımlar gerçek
yaşamı yansıtıyor mu yoksa hayal ürünü mü?
15 ve daha yukarı yaştaki bir
kişinin işsiz sayılabilmesi için: (1) Son 4 hafta içinde bir gün dahi ücretli
ya da ücretsiz hiçbir işte çalışmamış olması, (2) Son 4 hafta içinde iş
arama kanallarından en az birini kullanmış olması, (3) 2 hafta içinde işbaşı
yapabilecek durumda olması gerekiyor.
Bu tanıma uymayanlar mesela işsiz
olduğu halde son 4 haftada iş başvurusu yapmamış olanlar veya birisinin yanında
bir gün ücretle bir iş yapmış olanlar ya da bir gün karın tokluğuna çalışıp da
ücret almamış olanlar işsiz sayılmıyor.
Şimdi bu çerçevede eldeki
verileri öncelikle bir tablo haline getirelim (Kaynak: TÜİK, İşgücü
İstatistikleri Haber Bülteni Nisan 2020 ve bu bültenin altında referans verilen
6 numaralı tablo.)
Resmi
ve Geniş İşsizlik Oranı (%)
|
2020/2019
|
||||
Bin
Kişi
|
2019 Nisan
|
2020 Mart
|
2020 Nisan
|
Değişim (%)
|
|
1
|
Nüfus
(15 + Yaş)
|
61.261
|
62.216
|
62.320
|
1.059
|
2
|
İşgücü
|
32.401
|
30.104
|
29.388
|
-3.013
|
3
|
İstihdam
|
28.199
|
26.133
|
25.614
|
-2.585
|
4
|
Çalışmaya
hazır + mevsimlik çalışan
|
2.387
|
3.862
|
4.583
|
2.196
|
5 (2 + 4)
|
Geniş
İşgücü
|
34.788
|
33.966
|
33.971
|
-817
|
6
|
Resmi
İşsiz Sayısı
|
4.202
|
3.971
|
3.775
|
-427
|
7 (4 + 6)
|
Geniş
İşsiz Sayısı
|
6.589
|
7.833
|
8.358
|
1.769
|
8 (6 / 2)
|
Resmi
İşsizlik Oranı (%)
|
13,0
|
13,2
|
12,8
|
|
9 (7 / 5)
|
Geniş
İşsizlik Oranı (%)
|
18,9
|
23,1
|
24,6
|
Tabloya bakacak olursak; Türkiye’de
son bir ayda ve son bir yılda istihdam edilenlerin sayısı azalmış. Bu durumda normal
olarak işsizlerin sayısı artacağı yerde o da azalmış. Bu tuhaf durumun nasıl
ortaya çıktığının yanıtı tablonun 4 ve 7 numaralı satırlarında saklı. 4
numaralı satırda yer alanlar; son 4 hafta içinde hiçbir işte ücretli ya da
ücretsiz çalışmadığı halde iş başvurusu yapmayanlarla mevsimlik çalışma, ev
kadını olma, öğrencilik, gelir sahibi olma, emeklilik ve çalışamaz halde olma
gibi nedenlerle iş aramayıp ancak işbaşı yapmaya hazır olduğunu belirtenleri
ifade ediyor. 4,5 milyonu aşkın sayıdaki bu kişileri de işsiz sayısına ve
işgücüne eklersek (ki işin doğrusu budur) işsizlerin sayısı 8,4 milyona ve
geniş işsizlik oranı da yüzde 24,6’ya yükseliyor. İşte Türkiye’nin gerçeğe en
yakın işsizlik oranı budur.
Resmi ve geniş işsizlik
oranlarını bir grafikle gösterelim (Grafik TÜİK verileri kullanılarak
tarafımdan hazırlanmıştır.)
Son dönemde resmi işsizlik
oranıyla geniş işsizlik oranı arasındaki ilişkinin iyice kopmasının nedenleri
arasında ekonominin büyüyememesi nedeniyle işsizlerin iş bulma umudunu
kaybetmesi, resmi kanallar yerine özel ilişkileri devreye sokmaya yönelmeleri gibi
nedenler sayılabilir. Son 2 aydaki büyük kopuşun bir nedeni Covid – 19
pandemisinin yarattığı sağlık endişesiyle işsizlerin iş bulmak için başvuru
yapmaya gitmekten çekinmeleridir.
Her ne kadar kamuoyunda büyük
kuşkular yaratsa da TÜİK’in esas aldığı resmi işsizlik oranı hesaplaması esas
alınan varsayımlar altında doğru olabilir. Buradaki mesele esas alınan
varsayımların Türkiye hesaplaması için gerçekleri yansıtmamasıdır. Çünkü gelişmiş ülkelerde işsizler sürekli başvuru yaptığı halde bizde bir süre sonra umudunu kesenler iş başvurusunda bulunmuyor ve işsiz sayılmaktan çıkıyor. O nedenle
Türkiye’deki işsizliği en doğru gösteren oran yukarıda değindiğimiz son 4 hafta içinde işi olmadığı ve işbaşı yapmaya hazır olduğu halde iş için
başvurmayanların da dahil edildiği geniş işsizlik oranı olan yüzde 24,6’dır ve
bu oran 2013 yılından beri sürekli artış eğilimindedir.
işsizlik konusunda
Hangi İşsizlik?3 Eylül 2026İşsizlik Gerçekten Düşüyor mu? 30 Ocak 2026Üç Önemli Güncel Göstergenin Analizi 30 Haziran 2025Enflasyon Düşerken İşsizlik Artar mı? 26 Mayıs 2025182 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.