Geçici Görevle Yerleşme Kültürü
Türkiye’de olağanüstü önemli
tarihi kentler, antik kalıntılar gün yüzüne çıkarılıyor ama ne devletin, ne
özel kesimin, ne de bu ülkenin insanlarının çoğunun hiçbir şekilde ilgisini
çekmiyor. Cumhurbaşkanı ya da Başbakan, birçok yeni keşfin söz konusu olduğu
Hattuşa’ya hiç gitmemiş. Oysa Japon prensi Mikasa ikide bir gelip bakıyor
oraya. Yeni bulguları yerinde inceliyor. Sanki Hattuşa Japonya’ya aitmiş, ya da
Hititler Japon kökenliymiş gibi. Bizdeki ilgisizlik ve Japonlardaki ilgiyi
görünce insan böyle düşünüyor ister istemez.
Bırakın devlet büyüklerini,
Hattuşa’ya gitmiş ve orayı hakkıyla gezmiş kaç Çorumlu vardır dersiniz? Ya da
Çatalhöyük’ü gezmiş kaç Konyalı? Çorum’a ilk gittiğim yıllarda beni
televizyondan tanıyıp da Hattuşa’nın nerede olduğu soranlar vardı.
Almanlar Hattuşa’yı,
Avusturyalılar Efes’i, İngilizler ve diğerleri Çatalhöyük’ü kazıyor. Hattuşa
ile ilgili rehber kitaplar kazı yapan Alman heyeti başkanlarına ait. Çatalhöyük
rehber kitapları ise orada kazı başkanlığı yapan İngiliz’in adını taşıyor.
Nerede bizim Türkler? Buralar bizim topraklarımız değil mi? Bu ayıp
parasızlıkla filan açıklanabilir mi? Bankaları, şirketleri yabancılara
satıyoruz diye kıyameti koparıyoruz, sonra da kendi topraklarımızı kazıp bizim
tarihimizi bize öğretmesi için yabancıları davet ediyoruz. Kimse yanlış
anlamasın. Ben o toprakları kazan yabancılara kızmıyorum. Tam tersine onlara
teşekkür ediyorum. Çünkü onlar oraları kazıp da o yayınları yapmasalar biz bu
ilgisizlikle Hititlerin Anadolu’da yaşadığını bile bilmeyeceğiz.
Dışarıdan bakıldığında görüntümüz
inanılmaz biçimde bir göçmen görüntüsü. Yani buralarda geçici olarak
oturuyormuşuz da günü gelince çekip gidecekmişiz gibi. Bunu örneğin İstanbul’a
göç ederek gelmiş Anadolu insanında yaygın biçimde görmek mümkün. Oturduğu
semti benimsemiyor, komşusunu tanımaya çaba göstermiyor, evinin çevresini temiz
tutmaya özenmiyor, buradaki müzelere ilgisi yok. Sanki buraya geçici görevle
gelmiş de her an kendi memleketine dönecekmiş gibi.
İstanbul'la ilgili bu saptamayı derecesini
farklılaştırarak aşağı yukarı bütün Türkiye’ye uygulayabiliriz. Hiçbirimiz
sanki burası bizim asıl yerleşim yerimiz değilmiş de bir gün gelip orta Asya’ya
dönecekmişiz gibi bir görüntü sergiliyoruz. Çevremizle ilgimiz neredeyse sıfıra
yakın, tarih deseniz Osmanlı’dan öncesiyle ilgimiz kopuk, hatta batı tarihini
kendi topraklarımızda yaşamış olan uygarlıkların tarihinden iyi biliyoruz. Bu
topraklardan 40 dolayında uygarlık gelip geçmiş, say deseniz üçten fazlasını
sayacak insan sayısı parmakla gösterilebilecek kadar az.
Yurt dediğin yer hak edilmelidir.
Hak etmek, yalnızca uğrunda kan ve gözyaşı dökmekle, bir takım sanayi tesisleri
inşa etmekle olmaz. Yurdunu hak etmek için topraklarının geçmişini, oradan
gelip geçen uygarlıkların neler bıraktığını bilmek ve o geçmişe, o bilgiyle
sahip çıkmak gerek. Yoksa Bizans’tan kalma surları korumakla görevli Belediye o
surların üzerine sosyal tesis yapar biz de gidip orada denize bakarak çay
içmeyi düşleriz.
(2006 tarihli bir yazımdan
hareketle yeniden kaleme alındı.)
Genel konusunda
Tuncer Bulutay'ın Ardından7 Aralık 2021Geçmişten Dijital Geleceğe16 Ekim 2020Okuduğum Kitaplardan Seçmeler2 Ağustos 2020Devlet Adamı Deyince14 Haziran 202044 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.